BANDORA ŞERÊ AMERÎKA-ÎSRAÎL Û ÎRANÊ
Komeleya Balafirgehên Almanî piştrast kir ku aloziyên li herêmê bandor li trafîka asmanî kiriye û bi hezaran rêwî li Rojhilata Navîn asê mane.
450 geşt li Almanyayê hatin betalkirin
ADV got ku heta 5ê Adara 2026an heşt balafirgehên herî mezin ên Almanya zêdetirî 450 geşt hatine betalkirin. Geştên ber bi Ebû Dabî, Uman, Beyrût, Doha, Dubaî, Hewler, Silêmanî û Tel Evîvê hatine rawestandin, ku rê li ber 135,000 rêwiyan girtiye. Daneyên din jî nîşan didin ku 30,000 şîrketên geştiyariyê yên Almanî li herêmê ji ber şer bandor bûne.
Bihayê gazê li Ewropayê %48 zêde bûye
Bihayê gazê li Ewropayê piştî êrîşên hevbeş ên Amerîka û Îsraîlê li ser Îranê û gefa qerebalixiya trafîkê li Tengava Hurmuzê %48 zêde bûye. Li ser platforma Hollandî, peymanên Nîsanê bi 47.2 Euro serê megabaytê hatin firotin, lê di 27-2-2026an de biha tenê 3 euro bû. Ev zêdebûn piştî rawestandina hilberîna LNG ji hêla Qatar Energy ve ji ber êrişên li ser tesîsên wê li Ras Lafan û Mesaeedê hat.
Xetereyên şer li ser dabînkirina xwarinê
Astengkirina seferên deryayî rê li ber gihîştina kelûpelan bo Rojhilata Navîn digire, ku bi giranî xwe dispêre hawirdekirina xwarinê. Gelek keştîyên barhilgir ên ku di Tengava Hurmuzê re derbas dibin hatine rawestandin, bo nimûne, di dema şerê Hezîrana 2025an de, tevahiya barkirina birincê Hindî ku ji welatên Kendavê re dihat şandin hatiye rawestandin.
Bandorên Şer li ser Hilberîna Plastîk
Li gorî analîza Argus, şer gefê li navendeke girîng a hinardekirina polîmer li Îmaratê dixwe. Welatên Kendavê salane heta 23 milyon ton polîetîlen hildiberînin, ku ji sedî 15ê hilberîna cîhanî pêk tîne û yek ji plastîkên herî zêde tê bikar anîn li cîhanê ye.
Astengkirina hinardekirina peynê kîmyewî
Kobler dibêje ku ji sedî 33ê kefên cîhanê, tevî sulfur û amonyak, ji Tengava Hurmuzê re derbas dibin. Ev dabînkirin ji Qeter, Siûdî û Îmaratê bo Hindistan, Çîn, Brezîlya û Afrîkayê têne şandin. Kompanya dibêje ku li herêma Kendavê şûna seferê tune û veguhastina bejayî sînordar e, û bihayên enerjiyê yên bilind dê bandorek rasterast li ser bihayên kef ên bilindtir bikin.
Chevron hilberîna gazê radiwestîne
Chevron di roja destpêkirina êrîşan de got ku wan hilberîna projeyek mezin a gaza xwezayî li peravên Îsraîlê rawestandiye. Ev biryar li ser daxwaza hikûmeta Îsraîlê hatiye dayîn, û şîrketê got ku pêşîniya wê ya sereke ew e ku ewlehiya karmendên xwe di demên şer de misoger bike.
Mesrefên veguhestina petrolê zêde dibin
Analîst texmîn dikin ku lêçûna veguhestina petrolê ji Rojhilata Navîn ber bi Asyayê ve bêtir zêde bibe ji ber ku pevçûn bûye sedema ku xwediyên keştiyan ji şandina bo herêmê bitirsin. Şîrketên sîgorteyê ji destpêka sala 2026an vir ve lêçûnên veguhestinê sê qat zêde bûne, ji Reutersê re gotin.
Rawestandina sîgortaya deryayî û zirara tankeran
Keştî li seranserê cîhanê hatiye astengkirin û şîrketên sîgorteyê ji ber xetera şerê li Kendava Erebî ji sîgortakirina keştiyan dudil in. Çar tanker zirar dîtine û du deryavan mirine, û 150 keştî li Tengava Hurmuzê û derdora wê asê mane.
Zêr gihîşt 5,4 dolarî
Bihayên zêr ji ber tirsa zêde ya şerê dirêj li Rojhilata Navîn piştî êrîşên Amerîka û Îsraîlê yên li ser Îranê bi awayekî berbiçav zêde bûn. Zêr %2 zêde bû û gihîşt 5,410 dolarî serê onsê, ku veberhêner li wir wekî penagehek ewle digerin.
03/03/2026