Puxteya Nûçeyê

• Ajansa nûçeyan a Reutersê li ser hûrgiliyên "Peymana Mekkeyê" ku di navbera Tirkiye, Erebistana Siûdî û Pakistanê de hatiye îmzekirin, raporeke berfireh weşand.

• Li gorî nûçeyê, peyman ji bo pejirandinê çûye Parlamentoya Tirkiyeyê û di pêşerojê de piştî erêkirinê, dibe ku pisporên teknîkî û leşkerî ji bo pergalên parastina asmanî û teknolojiyên elektronîkî werin şandin.

• Di raporê de tê diyarkirin ku ev peyman dişibe xala 5an a NATOyê û ger êrişek li ser yekî ji wan bibe, ew ê wekî êrişek li ser hemûyan bê dîtin; lêbelê berpirsan tekez kirin ku leşkerên Tirk tevlî tu operasyonên êrişkar nabin.

Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş

• Pêvajoya Li Parlamentiyê û Şandina Personelên Teknîkî: Reutersê li ser bingeha agahiyên ku ji rayedarên bi navê wan nehatiye dayîn wergirtine, ev xal eşkere kirin:

1. Pêşnûmeya li Parlamentoyê: Peymana Parastina Hevpar a Mekkeyê ku di meha Tebaxê de hatibû îmzekirin, di 21ê cotmehê de ji bo pejirandinê gihişt serokatiya Parlamentoya Tirkiyeyê û niha li Komîsyona Karên Derve û Komîsyona Parastina Neteweyî tê gotûbêjkirin.

2. Pêngava Pêşîn: Parlamenterekî AK Partiyê yê ku naxwestiye navê wî bê eşkerekirin ji Reutersê re diyar kiriye ku piştî pesendkirina peymanê, tê plankirin ku tezkereyek ji bo şandina personelên leşkerî ji parlamentoyê bê derxistin. Di qonaxa pêşîn de tê plankirin ku pisporên ku di warê parastina asmanî û teknolojiyên şerê elektronîkî de pispor in, werin erkdarkirin.

3. Qedexeya Operasyonên Êrişkar: Rayedaran ji rojnameyê re tekez kirin ku leşkerên Tirk ên ku dibe ku biçin herêmê, dê tu carî tevlî operasyonên leşkerî yên êrişkar nebin û armanca sereke parastin e.

• Naverok û Xalên Sereke yên Peymanê: Rapor her wiha hin xalên bingehîn ên peymanê yên ku dişibin yên ewlehiyê ya navneteweyî jî zelal kir:

• Xala 1ê (Parastina Sînoran): Li gorî xala yekem, alî soz didin ku ji bo rakirina gefên li ser serweriya hev, yekparçeyiya axê û sînorên navneteweyî yên naskirî hemû amûrên pêwîst bi kar bînin.

• Xala 2ê (Xala 5an a NATOyê): Xala duyem diyar dike ku heke yek ji aliyan bi êrişeke çekdarî leşkerî re rûbirû bimîne, aliyên din dê bi bikaranîna derfetên parastinê yên hevpar piştgiriyeke lezgîn bidin. Ev xal wekî xala 5an a NATOyê û li gorî xala 51ê ya Neteweyên Yekbûyî (mafê parastina rewa) hatiye amadekirin.

• Şêwirmendiya Îstixbaratê û Amûrên Leşkerî: Rayedarekî Tirk ji rojnameyê re diyar kir ku hevkariya Enqereyê wê di qonaxên ewil de li ser parvekirina îstixbaratê, piştgiriya lojîstîkî û pergalên çekan bisekine.

• Helwesta Wezîrê Derve Hakan Fîdan: Wezîrê Derve yê Tirkiyeyê Hakan Fîdan jî berê destnîşan kiribû ku ev peyman ne ji bo armancên êrişkar e û Tirkiye bi tu awayî ji bo encamdana êrişan li ser axa welatên din leşkerî naşîne; armanca sereke parastina hevpar, têkoşîna li dijî terorê û hevkariya pîşesaziya parastinê ye.

Ji Bo Agahdariya We
Peymana Mekkeyê û îdiayên li ser şandina pisporên leşkerî ji bo Erebistana Siûdî, nîşan dide ku Tirkiye dixwaze di nava hevsengiyên jeopolîtîk ên Kendav û Rojhilata Navîn de rolekî çalaktir bilîze. Ev nêzîkatî, ji bilî firotina alavên parastinê (wekî dron û sîstemên teknîkî), di warê avakirina sîwaneke ewlehiyê ya herêmî de jî gaveke stratejîk e. Lê, ji ber ku ev pêvajo hîn di qonaxa komîsyonên parlamentoyê de ye, biryarên dawî û çarçoveya leşkerî ya tam wê bi dengdayîna li Parlamentoyê û bi biryarên fermî yên her sê hikûmetan re diyar bibin.

Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin

Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:

https://www.channel8.com/kurmanci/news/d08c8883-c7c2-4291-b94c-ac71e8d35f50

https://www.channel8.com/kurmanci/news/bdac6322-0bc0-4dee-9788-e488ee5eb662

https://www.channel8.com/kurmanci/news/47994b28-3f0d-42b9-a05f-a74ed03008c6