HÛRGILIYÊN PÊŞNÛMEYA QANÛNA ÇARÇOVE
Puxteya Nûçeyê
- Pêşnûmeya qanûnê ya ji 12 xalan pêk tê, dê pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê bê kirin û tê armanckirin ku heta 11ê Tebaxê bê pesendkirin.
- Di pêşnûmeyê de li şûna pênaseyên giştî, rasterast navê "PKK û KCK" cih digire û ji bo serlêdanan 6 meh tê diyarkirin.
- Kesên ku sûcên giran kirine û cezayê heta hetayî beriya sala 2005an girtine, ji qanûnê sûd wernagirin; bi vê xalê rê li ber sûdwergirtina Abdullah Ocalan tê girtin.
Di çarçoveya pêvajoya nû de ku ji aliyê desthilatdariyê ve wekî "Tirkiyeya Bê Teror" û ji aliyê DEM Partiyê ve wekî "Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk" tê binavkirin, amadekariyên dawî yên pêşnûmeya "Qanûna Çarçove" bi dawî bûn. Li gorî nûçeya BBC Tirkiyeyê Bingeha huqûqî ya vê pêvajoyê dê bi 12 xalan bê pêkanîn.
Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş
- Pêşkêşkirin û Agahdarkirin: Pêşnûmeya bi navê "Xurtkirina Hevgirtina Neteweyî û Yekbûna Civakî" tê pêşkêşkirin. Beriya pêşkêşkirinê, di civîneke girtî ya koma AK Partiyê de dê ji aliyê Serokê Komê Abdullah Guler û Cîgirê Serokê Giştî Efkan Ala ve hûrgiliyên pêşnûmeyê ji bo parlamenteran werin ravekirin.
- Pêvajoya Serlêdanê û Kategorî: Kesên ku dixwazin ji vê qanûnê sûd werbigirin divê di nava 6 mehan de serlêdanê bikin. Serlêdan dê bi awayekî takekesî bin û kesên di qonaxa lêpirsîn, darizandin an jî li girtîgehan de ne, dê li gorî statuya xwe cuda werin nirxandin.
- Destnîşankirina Navê Rêxistinê: Ji bo ku rêxistinên din daxilî nav vê pêvajoyê nebin, li şûna gotinên wekî "rêxistina ku çek berdaye" amajeya "PKK, KCK û rêxistinên bi wan re têkildar" bi rengekî zelal di qanûnê de hatiye bicihkirin.
- Lijneya Nirxandin û Çavdêriyê: Wê "Lijneya Nirxandin û Koordînasyonê" ya ku ji 8 endaman pêk tê, bi serokatiya Cîgirê Serokomar bê avakirin. Di vê lijneyê de Serokê MÎTê û wezîrên (Dad, Navxweyî, Malbat, Parastina Neteweyî û Xebatê) cih digirin. Her wiha li Parlamentoyê jî dê "Lijneya Çavdêriyê" bê diyarkirin.
- Vejîna bo Siyasetê û Lêpirsînên Nû: Bo kesên ku 3 salan tevlî ti sûcan nebin riya siyasetê vekirî ye, lê ev ne otomatîk e. Biryar dê bi erêkirina Lijneya Koordînasyonê û biryara dadgehê pêk were. Vekirina lêpirsînên nû yên terorê li ser kesên sûdwergirtî jî bi destûra vê Lijneyê dibe.
- Derveyî Qanûnê û Rewşa Ocalan: Qanûn ne efûyek e, lê paşxistina cezayan e (ji bo cezayên bin 15 salan re 5 sal, yên ser 15 salan re 10 sal paşxistin heye). Sûcên wekî kuştin û êrişên zayendî, ligel kesên beriya 2005an cezayê heta hetayê girtine ji çarçoveyê hatine derxistin.
Ji Bo Agahdariya We
Naveroka pêşnûmeyê nîşan dide ku hikûmet naxwaze pêvajoyê di çarçoveyeke "efûya giştî" de binirxîne. Bi mekanîzmayên serlêdanên takekesî û lijneyên bilind ên dewletê, proseya bêçekkirinê wê di bin kontrolekê de bê birêvebirin. Sînordarkirina şertên sûdwergirtinê û derxistina sûcên giran peyamek e ku dê encamên huqûqî tenê ji bo beşeke diyarkirî ya dozên rêxistinî derbasdar bin û gavên nû wê gav bi gav, di bin çavdêriya dewletê de werin avêtin.
Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin
Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:
https://channel8.com/kurmanci/news/34737
3 DEMJIMÊR BERÊ