Çinli bilim insanları, genetik olarak değiştirilmiş bir domuz akciğerini beyin ölümü gerçekleşmiş bir hastaya başarıyla naklederek türler arası organ nakli (ksenotransplantasyon) alanında tarihi bir ilke imza attı.

Guangzhou Tıp Üniversitesi’nden araştırmacılar, insanlarla daha uyumlu hale getirilmiş bir domuzun sol akciğerini, 39 yaşındaki beyin ölümü gerçekleşmiş bir hastaya nakletti. Hastanın sağ akciğeri korunurken, domuzdan alınan sol akciğerin dokuzu gün boyunca işlevini koruduğu ve canlı kaldığı bildirildi. Bu çalışma, Nature Medicine dergisinde yayımlandı.

Organ Naklinde Yeni Dönem mi Başlıyor?

Uzmanlar, bu deneyin türler arası organ nakli alanında önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor. İnsan organı bağışlarındaki yetersizlik göz önüne alındığında, domuz gibi genetik olarak düzenlenmiş hayvanlardan organ nakli yapılması, gelecekte ciddi bir çözüm alternatifi olabilir.

Domuzlar, organlarının boyut ve işlev açısından insan organlarına benzemesi nedeniyle ksenotransplantasyon için "ideal aday" olarak görülüyor. Daha önce domuzlardan alınan böbrek, kalp ve karaciğerler insanlara nakledilmişti; ancak akciğer nakli, yüksek kan akışı ve dış hava ile sürekli temas nedeniyle daha fazla zorluk barındırıyor.

Reddedilme Belirtileri Dokuzuncu Günde Başladı

Araştırma kapsamında hastanın bağışıklık sistemi, domuz akciğerini ilk etapta reddetmedi. Ancak naklin ardından ilk 24 saat içinde dokuda hasar belirtileri ortaya çıktı; üçüncü ve altıncı günlerde bağışıklık sistemi tarafından reddedilme işaretleri gözlendi. Deney, dokuzuncu gün sonlandırıldı.

Uzmanlardan Yorumlar: Umut Verici Ama Henüz Başlangıç Aşamasında

İspanya Ulusal Organ Nakli Kurumu (ONT) Direktörü Dr. Beatriz Dominguez-Gil, bu gelişmeyi “akciğer ksenotransplantasyonunun gelecekte hayat kurtarabilecek bir yöntem haline gelmesi için kavramsal bir kanıt” olarak değerlendirdi. Ancak yöntemin güvenliği ve etkinliğini değerlendirebilmek için kısa ve uzun vadeli daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Dr. Dominguez-Gil ayrıca, organ talebinin arzın çok üzerinde olduğunu ve “klinik ihtiyacın çok büyük” olduğunu ifade etti. 2023 yılı verilerine göre dünya genelinde 173 binden fazla organ nakli yapılırken, bunların 45 bini Avrupa’da gerçekleşti (ONT ve Dünya Sağlık Örgütü verileri).

Oviedo Üniversitesi’nden Patolojik Anatomi Profesörü Dr. Ivan Fernandez Vega ise, bu tür nakillerin beyin ölümü gerçekleşmiş hastalar üzerinde yapıldığına dikkat çekerek, bulguların yaşayan insanlara doğrudan uygulanamayacağını söyledi. “Bu koşullarda ne klinik tolerans ne de prosedürün gerçek yan etkileri değerlendirilebilir,” dedi.