Sidar Basut/Ankara

Haberin Özeti

• İHD Ankara Şubesi, S tipi cezaevlerinin yaygınlaşmasıyla tecrit politikalarının derinleştiğini açıkladı.
• Şube, yalnızca 2025'te İç Anadolu'daki cezaevlerinden 577 hak ihlali başvurusu aldı.
• Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi, cezaevlerinde en az 1.412 hasta mahpus bulunduğunu bildirdi.
• İHD yöneticileri, tahliyeler için yeni bir yasaya ihtiyaç olmadığını, mevcut hukukun uygulanmadığını vurguladı.

---

İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi, yüksek güvenlikli ve S tipi cezaevlerinin yaygınlaştırılmasıyla birlikte tecrit politikalarının ağırlaştığını belirtti. Kamuoyunda "kuyu tipi cezaevleri" olarak bilinen bu kurumlarda mahpusların neredeyse tamamen izole edildiğini söyleyen İHD yöneticileri, demokratik toplum sürecine rağmen cezaevlerinde hak ihlallerinin sürdüğünü vurguladı.

Öne Çıkan Açıklamalar ve Dikkat Çeken Konular

Hak ihlali başvuruları: İHD Ankara Şube Yöneticisi Av. Barış Barışık, şubenin İç Anadolu'daki yaklaşık 40 cezaevini takip ettiğini ve yalnızca 2025'te 577 hak ihlali başvurusu aldıklarını söyledi. Başvuruların büyük bölümü işkence ve kötü muamele, tecrit uygulamaları ile sağlık hakkı ihlallerine ilişkin.

Tecrit koşulları: Barışık, S tipi cezaevlerinde mahpusların tek kişilik hücrelerde tutulduğunu, tek başlarına havalandırmaya çıkarıldığını ve çift telli pencereler nedeniyle doğrudan güneş ışığı göremediğini belirtti. Yeterli güneş ışığı alamayan mahpuslarda görme bozuklukları ve farklı fiziksel hastalıkların arttığını kaydetti.

İnfaz uygulamaları: Barışık, İdare ve Gözlem Kurullarının koşullu salıverilme hakkını kazanan mahpusların tahliyelerini engellediğini, siyasi mahpuslar için sıkça "pişmanlık göstermeme" gerekçesinin kullanıldığını ifade etti. "Sorun yasaların eksikliği değil, mevcut hukukun uygulanmamasıdır" dedi.

Hasta mahpuslar: Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi, cezaevlerinde en az 1.412 hasta mahpus bulunduğunu açıkladı. Bunların 335'i ağır hasta, 230'u tek başına yaşamını sürdüremiyor, 105'i sürekli desteğe ihtiyaç duyuyor. İnisiyatif, Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan ağır hasta mahpus Fatma Tokmak'ın infazının derhal ertelenmesini istedi.

Beklentiler karşılanmadı: İHD Ankara Şube Eşbaşkanı Sevil Turgut, süreç başladığında hukuksuz şekilde tutulan kişilerin serbest bırakılacağı beklentisi oluştuğunu ancak devlet tarafından somut bir adım atılmadığını söyledi. Turgut, ağır hasta mahpusların tahliyesi için yeni bir yasaya ihtiyaç olmadığını, mevcut hukuk çerçevesinde derhal tahliye edilmeleri gerektiğini vurguladı.

Bilgilerinize

Açıklamalar, Türkiye'de çerçeve yasa ve demokratik toplum tartışmalarının gündemin ilk sırasında yer aldığı bir dönemde geldi. İHD, hasta ve siyasi mahpusların tahliye edilmesi ile AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması çağrısında bulundu.