Haberin Özeti

• Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, ülkede bulunan nükleer maddenin Suriye'nin ulusal sorumluluğunda kalacağını açıkladı.
• Madde, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) güvence denetimleri sistemi kapsamında muhafaza edilecek.
• Şam, UAEA'ya 17 Temmuz'da resmi mektup göndererek maddenin varlığını kendi iradesiyle bildirdi.
• UAEA Başkanı Grossi, Deyrizor'daki sahada birkaç ton nükleer madde bulunduğunu duyurdu.

---

Suriye hükümeti, daha önce bildirilmemiş bir noktada tespit edilen nükleer maddelerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın tam denetimi altında Suriye'de kalacağını doğruladı. UAEA Başkanı Rafael Grossi ile Şam'da ortak basın toplantısı düzenleyen Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, tehlike arz etmeyen maddelerin küresel nükleer silahsızlanma güvenceleri çerçevesinde güvenli biçimde muhafaza edileceğini vurguladı.

Öne Çıkan Açıklamalar ve Dikkat Çeken Konular

Şeybani'nin açıklaması: Suriye'de devrik yönetime ait bir nükleer miras bulunduğunu belirten Şeybani, bunun yeni devletin politikasını yansıtmadığını ifade etti. Şeybani, teknik değerlendirmelere dayanarak söz konusu maddelerin herhangi bir tehlike oluşturmadığını, Suriye'nin ulusal sorumluluğunda olduğunu ve UAEA'nın güvence denetimleri sistemi kapsamında tutulacağını teyit ettiklerini kaydetti: "Ajansı sahayı incelemeye ve doğrulamaya davet ettik. Ajans ekibinin bölgeye erişimi ve güvenliği için gerekli koşulları sağladık."

Gönüllü bildirim: Şeybani, 17 Temmuz'da ajansa resmi bir mektup göndererek, devrik yönetimden kalan mirasta bildirilmemiş bir sahada nükleer maddelerin varlığını kendi özgür iradeleriyle beyan ettiklerini belirtti.

Grossi'nin tespitleri: UAEA Başkanı Rafael Grossi, Deyrizor ilinde daha önce erişilemeyen bir sahada devrik yönetim döneminden kalma birkaç ton nükleer madde bulunduğunu ve bu alanın denetçilere açıldığını açıkladı. Grossi, "Sahaya eriştik, gördük ve önümüzde çok fazla iş var. Tüm bu maddelerin kaydını tutabilmek ve güvenli şekilde muhafaza edilmesini sağlamak için çalışacağız" dedi. Grossi süreci yeni bir sayfa olarak nitelendirirken, bunun geçmişi unutmak değil geçmişle yüzleşmek olduğunu vurguladı.

Barışçıl kullanım hakkı: Şeybani, Suriye'nin nükleer enerjiyi tıp, tarım, bilimsel araştırma ve elektrik üretimi gibi barışçıl alanlarda kullanma hakkına bağlı olduğunu dile getirdi. Programı güçlendirmek için uluslararası bir destek grubu oluşturma çalışması yürüttüklerini ve ortaklarını bu girişime davet ettiklerini belirtti.

Bilgilerinize

Suriye'nin UAEA ile gönüllü iş birliği, yeni yönetimin uluslararası ilişkileri normalleştirme ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmalarına uyumunu gösterme çabasının parçası olarak değerlendiriliyor. Suriye, İsrail'in 2007'de Deyrizor'daki gizli el-Kibar reaktörüne düzenlediği hava saldırısının ardından uzun yıllar yoğun uluslararası incelemeye maruz kalmıştı. Grossi, ortak çalışmalarla Suriye'de nükleer faaliyetlerin artık silahlarla değil enerji, sağlık, gıda ve su yönetimiyle ilişkilendirileceğini ifade etti. Şeybani ayrıca İsrail'in Ebu Zuhur Havalimanı'nı hedef alan saldırısını en sert ifadelerle kınadıklarını kaydetti.