Sidar Basut / Ankara

Hükümetin “Terörsüz Türkiye” olarak nitelendirdiği süreçte yeni bir aşamaya geçildi. Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu’nda 467 oyla kabul edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanarak 18 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi.

Kanunla birlikte silah bırakma ve fesih sürecinin hukuki çerçevesi oluşturulurken, gözler şimdi kurulacak mekanizmaların nasıl işleyeceğine ve sürecin siyasi ayağının nasıl şekilleneceğine çevrildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında faaliyet gösterecek kurulun ilk toplantısının 24 Ağustos Pazartesi günü yapılması planlanıyor. Yılmaz, toplantıda kurulun çalışma usul ve esaslarının yanı sıra silahların bırakılması ve fesih sürecinin ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulacak alt komisyonların ele alınacağını açıkladı.

Temelli: “Öcalan’ın rolü çok daha önemli hale gelecek”

Çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinin ardından sürecin siyasi boyutuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Channel 8’e yaptığı açıklamada Abdullah Öcalan’ın önümüzdeki dönemde daha aktif bir rol üstleneceğini söyledi.

Temelli, yeni dönemin “pozitif barış” döneminin hukuki zemininin oluşturulması açısından Öcalan’ın rolünün önem kazanacağını belirterek, bundan sonraki sürecin yalnızca görüşme trafiğinden ibaret olmayacağını ifade etti.

Temelli, “Bundan sonra Sayın Öcalan, bu sürecin, yani yeni dönemin ve pozitif barış döneminin hukuki zemininin oluşturulmasında çok daha aktif hale gelecektir” dedi.

Meclis’te kurulması öngörülen komisyona da dikkat çeken Temelli, sürecin yalnızca güvenlik bürokrasisi üzerinden yürütülmeyeceğini, siyaset alanında ve toplumda da adımlar atılacağını belirtti.

Temelli, “İşte orada Sayın Öcalan’ın rolü çok daha önemli hale gelecek” ifadelerini kullandı.

Pervin Buldan: Öcalan alt kurulun başında olacak

DEM Parti İmralı Heyeti üyesi Pervin Buldan da 20 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, çerçeve yasa sonrasında oluşturulacak mekanizmalara ilişkin dikkat çeken bilgiler verdi.

Buldan’ın açıklamasına göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki üst kurulun altında bir “Silahsızlanma ve Siyasallaşma Kurulu” oluşturulacak. Buldan, bu kurulun başında Abdullah Öcalan’ın yer alacağını ve geri dönüşlerin koordinasyonunun buradan yürütüleceğini söyledi. Alt kurulda sivil toplum temsilcilerinin bulunmayacağını belirten Buldan, kurulda devlet yetkililerinin yer alacağını ifade etti.

Buldan ayrıca sivil toplum kuruluşları ve kadınlardan oluşacak ayrı bir yapının oluşturulması yönündeki taleplerinin sürdüğünü belirtti.

İnan Akgün Alp: “Türkiye artık bu siyaset biçimini geride bırakıyor”

CHP Milletvekili İnan Akgün Alp ise Channel 8’e yaptığı değerlendirmede, yasanın yürürlüğe girmesinin Türkiye’de Kürt meselesinin ele alınış biçiminde bir değişimin başlangıcı olabileceğini söyledi.

Alp, geçmişte Kürt meselesi konuşulduğunda tartışmanın çoğu zaman “terörü kınama” ve “silahla arasına mesafe koyma” üzerinden yürütüldüğünü belirterek, “Türkiye artık bu siyaset biçimini geride bırakıyor” dedi.

Yeni dönemde yalnızca silahsızlanmanın değil, hukuk ve demokratikleşme alanında da değişikliklerin gündeme gelebileceğini belirten Alp, infaz rejimi ile Terörle Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nun bazı hükümlerinde değişiklik yapılmasının gündemde olduğunu söyledi.

Alp, sürecin hedefini ise “Silahların gölgesinde yaşanan hayatların artık normalleşmesi” olarak tanımladı.

CHP’li vekil, antidemokratik uygulamaların ve bölünme kaygısıyla alınan bazı idari kararların sona ermesiyle Türkiye’nin daha fazla normalleşeceğini ve sakinleşeceğini düşündüğünü ifade etti.

Ensarioğlu: “İki ay içinde tamamlanmasını bekliyoruz”

AK Parti Milletvekili Galip Ensarioğlu ise sürecin uygulama ayağına ilişkin dikkat çeken bir takvim verdi.

Channel 8’e konuşan Ensarioğlu, Erbil ve Süleymaniye’de silah bırakma ve başvuru süreçlerinin yürütülebileceği merkezlerin hazırlanması gerektiğini belirtti.

Ensarioğlu, “Bu yasa çıktıktan sonra Erbil ve Süleymaniye’de oluşturulacak merkezlerde gerek silah bırakma gerek o merkezlere gidip müracaat edecek silahlı güçlerin toplanma merkezlerinin hazırlanması gerekiyor” dedi.

Kampların boşaltılması, silahların teslimi ve teyit-tespit sürecinin ardından MİT’in süreci yürüteceğini belirten Ensarioğlu, bütün aşamanın yaklaşık iki ay içerisinde tamamlanmasını beklediklerini söyledi.

Ensarioğlu, sürecin uzatılmaması gerektiğini de vurgulayarak, “Çok da uzatmamak lazım bunu. Yani bu provokasyona açık süreçlerdir. O yüzden hızlı bir şekilde bu süreci yürütmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Meclis izleme kurulu gündemde

Sürecin siyasi ve toplumsal ayağında ise mecliste bir “Meclis İzleme Kurulu” oluşturulması gündemde.

DEM Parti İmralı Heyeti, bu yapının sürecin şeffaflığı açısından önemli olduğunu belirtirken, Meclis’te temsil edilen siyasi partilerin kurulda yer almasının toplumsal meşruiyeti güçlendireceği mesajını verdi.

İmralı Heyeti ayrıca Abdullah Öcalan’ın ana muhalefete yönelik “Demokrasinin yolu Silivri’den değil, İmralı’dan geçer” mesajını aktardı.

“Süreç Bahçeli’nin çağrısıyla başladı”

İmralı Heyeti, sürecin geçmişine ilişkin değerlendirmesinde de “arka kapı diplomasisi” iddialarını reddederek görüşmelerin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısının ardından devlet kanalları üzerinden resmiyet kazandığını savundu.

Heyet, önümüzdeki dönemde sürecin toplumsallaştırılması amacıyla gazeteciler, akademisyenler ve kanaat önderlerinin de İmralı’ya giderek doğrudan görüşmeler yapabilmesinin önünün açılabileceğini belirtti.

Şimdi gözler 24 Ağustos’ta

Çerçeve yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte süreç artık yalnızca siyasi açıklamalar ve görüşme trafiği üzerinden değil, yasal olarak tanımlanmış kurum ve kurullar üzerinden ilerleyecek.

Cevdet Yılmaz başkanlığındaki kurulun yapacağı ilk toplantıda alt komisyonların çalışma usulünün belirlenmesi beklenirken, DEM Parti’nin açıkladığı Öcalan’ın rolü, silahsızlanma ve siyasallaşma mekanizması, Meclis izleme kurulu ve silahların teslim sürecinin nasıl işletileceği önümüzdeki dönemin temel başlıklarını oluşturacak.

Kanunun yürürlüğe girmesiyle başlayan yeni aşamada, Ankara kulislerinde artık temel soru “Çerçeve yasa çıkacak mı?” değil, “Yasa nasıl uygulanacak ve süreç hangi takvimle ilerleyecek?” sorusu.