Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) kurucusu ve Irak'ın ilk Kürt Cumhurbaşkanı Celal Talabani, vefatının dokuzuncu yıl dönümünde anılıyor.

6 Nisan 2005'te Ulusal Meclis'te 248 oyun 227'sini alarak yeni Irak'ın ilk seçilmiş cumhurbaşkanı olan Mam Celal, Irak tarihinde Selam Sarayı'na ulaşan ilk Kürt ve ilk Peşmerge oldu. Bu adım Kürt halkı için büyük bir kazanım olarak değerlendirildi; dönemin ABD Başkanı George W. Bush ve çok sayıda dünya lideri Mam Celal'i ve Kürt halkını tebrik etti.

Şii yüksek merciinin ona verdiği "Semami Aman" ( Huzur garantörü ) unvanı, Mam Celal'i anlaşmazlık içindeki tarafları bir araya getiren bir şemsiye ve Irak'ı fitneden koruyan bir isim olarak tanımlıyordu. Mam Celal yaşadığı sürece bu niteliği uygulamayla kanıtladı. Birbirinin kanını dökmüş Şii ve Sünnileri aynı masada topladı, Erbil ile Bağdat arasındaki sorunları çoğu zaman tek bir telefon görüşmesiyle çözdü.

Irak içinde güvenlik sembolü olarak tanınan Mam Celal, Kürtler, Sünni ve Şii Araplar, Türkmenler, Hristiyanlar ve diğer topluluklar arasındaki dengeyi korumayı başardı. Dost ve rakiplerine göre iç savaşı ve mezhep çatışmasını önlemenin güvencesiydi. 2012'deki rahatsızlığının ardından birçok gözlemci, onun yokluğunun ülkede büyük bir siyasi ve güvenlik krizine yol açtığını belirtti.

Uluslararası arenada devlet başkanlarından büyük saygı gören Mam Celal, Kürt davasını dünyaya tanıttı ve bölgesel sorunların çözümünde etkin rol oynadı. Türk yazar Cengiz Çandar, Mam Celal'in 1993'te PKK ile Ankara hükümeti arasındaki ateşkesin sağlanmasında kilit rol üstlendiğini ve İran, Türkiye ile Suudi Arabistan gibi ülkeler tarafından güvenilen bir isim olduğunu belirtiyor.

Celal Talabani, 1933 yazında Kosret Dağı eteklerindeki Kelkan köyünde doğdu. 1946'da henüz 13 yaşındayken siyasi faaliyetlere başladı ve Eğitimi Geliştirme Derneği'ni kurdu. Ardından Kürdistan Demokrat Partisi saflarına katıldı, 1951'de yönetim kurulu üyesi oldu. Bağdat Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Mam Celal, Rizgari ve Xebat gibi gazete ve dergilerde etkili bir gazeteci ve yazar olarak çalıştı.

1 Haziran 1975'te Şam'da bir grup arkadaşıyla birlikte Kürdistan Yurtseverler Birliği'ni kuran Mam Celal, cumhurbaşkanlığı görevini 2014 yılına kadar sürdürdü. 3 Ekim 2017'de Almanya'nın Berlin kentindeki bir hastanede hayatını kaybetti ve Süleymaniye'de düzenlenen törenle toprağa verildi.

Yeni Irak'ın inşasında herkesin hakkının anayasada güvenceye alınmasında, özellikle Kürtlerin inkar edilen bir kimlikten yönetime ortak olmaya geçişinde oynadığı rol, mirasının en çok anılan yanı olmayı sürdürüyor.