عێراق و سعودیە؛ دەروازەیەکی نوێ بۆ زیادکردنی هەناردەی نەوت
ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە (IEA) رایگەیاندووە، کەمبوونەوەی بەکارهێنانی نەوت بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دەتوانێت دەرفەتێکی زێڕین بۆ عێراق و سعودیە بڕەخسێنێت بۆ زیادکردنی هەناردەی نەوت. ئەم گۆڕانکارییە پێشبینیکراوە کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر بازاڕی وزەی جیهانی دەبێت.
کەمبوونەوەی بەکارهێنانی نەوت بۆ کارەبا
فاتیح پیرۆڵ، سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە، بە ئاژانسی بلومبێرگی راگەیاندووە کە قەبارەی نەوتی بەکارهێنراو بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە. ئەمەش دەرفەتێک دەداتە وڵاتانی سعودیە و عێراق بۆ ئەوەی نەوتی خاوی زیاتر هەناردەی دەرەوە بکەن.
ئێستا، سعودیە رۆژانە نزیکەی 500 هەزار بەرمیل نەوت بۆ کارەبا و عێراقیش 220 هەزار بەرمیل نەوتی خاو بۆ وێستگەکانی کارەبا بەکاردەهێنێت. بەڵام هاوکات بەرهەمهێنانی کارەبا بە وزەی خۆر و وزە نوێبووەوەکانی دیکە پەرەی سەندووە، کە ئەمەش کاریگەرییەکی راستەوخۆی لەسەر کەمبوونەوەی پشت بەستن بە نەوت بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا دەبێت.
گۆڕانکاری لە سیاسەتی وزەی جیهانیدا
بەگوێرەی راپۆرتێکی دەزگای پاریس، لە جیهاندا کار بۆ ئەوە دەکرێت کە گازی سروشتی و وزە نوێبووەوەکان، جێگەی نەوت بگرنەوە لە بەرهەمهێنانی کارەبادا. ئەم ئاراستەیە کاریگەری لەسەر کەمکردنەوەی خواست لەسەر نەوت بۆ مەبەستی بەرهەمهێنانی کارەبا دەبێت و دەرفەتێک بۆ وڵاتانی بەرهەمهێنەر دەرەخسێنێت بۆ زیادکردنی هەناردەکانیان.
هەناردەکردنی نەوتی عێراق و هەرێمی کوردستان
حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان رێککەوتوون لەسەر دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان. بەپێی رێککەوتنەکە، رۆژانە 100 هەزار بەرمیل نەوت دەدرێتە کۆمپانیای سۆمۆ، 50 هەزار بەرمیل بۆ ناوخۆ دەبێت و 80 هەزار بەرمیلیش بۆ کۆمپانیا نەوتییەکان ( ئەپیکۆر ) تەرخان دەکرێت.
عێراق زیاتر لە چوار ملیۆن بەرمیل نەوت لە رۆژێکدا بەرهەمدەهێنێت و لەو بڕە زیاتر لە سێ ملیۆن و 300 هەزار بەرمیل نەوت لە رێگەی بەندەری بەسرەوە هەناردە دەکات. عێراق بە دووەم گەورەترین وڵاتی بەرهەمهێنەری نەوت دادەنرێت لە دوای سعودیە، لە چوارچێوەی وڵاتانی ئۆپێکدا کە 12 وڵات ئەندامن تێیدا.
18/09/2025