یەمەن، ئەو وڵاتە ستراتیژییەی دەکەوێتە سەر دەروازەی دەریای سوور و کەنداوی عەدەن، ئێستا لەبەردەم قۆناغێکی نوێی دابەشبووندایە. ململانێی نێوان سێ جەمسەری سەرەکی، جوگرافیای ئەم وڵاتەیان بۆ چەند ناوچەیەکی جیاواز دابەش کردووە و دوایین پێشهاتە سەربازییەکانی سەرەتای ساڵی 2026ـیش گۆڕانکاریی نوێیان بەسەر نەخشەکەدا هێناوە.

حوسییەکان؛ قورسایی سیاسی و دانیشتووان

گرووپی ئەنساڕوڵا (حوسییەکان) دەسەڵاتیان بەسەر ناوچە بەرزەکانی باکووری ڕۆژئاوای یەمەندا هەیە. سەنعای پایتەخت ناوەندی سەرەکیی قورسایی سیاسی و سەربازیی ئەوانە. هەرچەندە تەنیا 33%ـی خاکی وڵاتەکەیان لەژێردەستدایە، بەڵام زیاتر لە 50%ـی دانیشتووانی یەمەن لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەواندا دەژین. بوونی بەندەری حودەیدە لە ژێر کۆنتڕۆڵیاندا، وایکردووە کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر جوڵەی کەشتیوانیی جیهانی لە دەریای سووردا هەبێت.

ئەنجوومەنی ڕاگوزەر؛ دەسەڵاتی زۆرینە و سامانی نەوت

ئەنجوومەنی ڕاگوزەری باشووری یەمەن کە لەلایەن ئیماراتەوە پشتیوانی دەکرێت، پێشتر 52%ـی ڕووبەری خاکی یەمەنی لەژێر دەسەڵاتدا بوو. لە کانوونی یەکەمی 2025دا، پەرەسەندنی گەورە لە ناوچەکەدا ڕوویدا و هێزەکانی ئەنجوومەنەکە توانییان پارێزگاکانی حەزرەمەوت و مەهرە کۆنتڕۆڵ بکەن. بەم هەنگاوەش دەستیان بەسەر 80%ـی یەدەگی نەوتی یەمەن و بەندەرە ستراتیژییەکانی وەک "نەشتون"دا گرت. شاری عەدەن وەک ناوەندی سیاسی و ئیداریی ئەم ئەنجوومەنە دەبینرێت.

حکومەتی دانپێدانراو؛ پاشەکشە و هەوڵی گەڕانەوە

حکومەتی دانپێدانراوی نێودەوڵەتی کە لەلایەن سعودییەوە پشتیوانی دەکرێت، ڕووبەری خاکی ژێر دەسەڵاتی بۆ 12% کەمبووەتەوە و ئێستا زیاتر لە پارێزگاکانی مەئریب، تەعز و شەبوەدا جێگیر بووە. ئەم حکومەتە بەهۆی دابەشبوونی ناوچەکانی و پارچەپارچەبوونی کارگێڕییەوە، لە ڕووی چەسپاندنی ئاسایش و بەڕێوەبردنی سەرچاوە سرووشتییەکانەوە ڕووبەڕووی لاوازییەکی زۆر بووەتەوە.

گۆڕانکارییەکانی کانوونی دووەمی 2026

ڕۆژی هەینی، هێزەکانی حکومەتی یەمەنی بە پاڵپشتی ڕاستەوخۆی سعودیە ئۆپراسیۆنێکیان بۆ کۆنتڕۆڵکردنەوەی پارێزگاکانی حەزرەمەوت و مەهرە دەستپێکرد. ئەوە بوو لە ڕۆژی شەممە 3ی کانوونی دووەمی 2026، هێزەکانی "قەڵغانی نیشتمان" ڕایانگەیاند کە شاری سەیئونیان کۆنتڕۆڵ کردووەتەوە و بەرەو شاری موکەللای ستراتیژی پێشڕەوی دەکەن. ئەم ململانێیە لە کاتێکدایە کە ئەنجوومەنی ڕاگوزەر قۆناغی گواستنەوەی بۆ ماوەی 2 ساڵ ڕاگەیاندووە بە مەبەستی ئەنجامدانی ڕاپرسی بۆ سەربەخۆیی باشووری یەمەن.