ڕاوێژکاری سوودانی: ناجێگیریی بەهای دۆلار کاتییە؛ مەترسی لەسەر نرخەکان نییە

مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژکاری دارایی سەرۆکوەزیرانی عێراق ڕایگەیاند، ئەو ناجێگیرییەی ئێستا لە بەهای دۆلاردا دەبینرێت دۆخێکی کاتییە و بە واتای تێکچوونی نرخەکان نایەت. ئەم لێدوانە لە کاتێکدایە کە بەهای 100 دۆلار لە بازاڕەکاندا گەیشتووەتە نزیکەی 146 هەزار دینار.

هۆکارەکانی گۆڕانکاری لە بەهای دراو

بە وتەی ڕاوێژکارەکەی سەرۆکوەزیران، ئەو گۆڕانکارییە سنووردارانەی لە بازاڕی دراودا ڕوودەدەن، کاردانەوەیەکی کاتییە بەرامبەر ڕاگەیاندنی پاکێجی نوێی ڕێکخستنی دارایی. ئامانجی ئەم پاکێجە پێداچوونەوەیە بە خەرجییە گشتییەکان و بەهێزکردنی کارایی داهاتەکان، بەتایبەت لە هەردوو کەرتی باج و گومرگدا. بازاڕ لە ئێستادا لە قۆناغی خۆگونجاندندایە لەگەڵ سیاسەتە نوێیەکان پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ دۆخی جێگیر.

ئاستی هەڵاوسان و کاریگەری لەسەر نرخ

مەزهەر محەمەد ساڵح دڵنیایی دا کە ئەم گۆڕانکارییانە کاریگەرییان لەسەر ئاستی گشتیی نرخەکان نییە و نابنە هۆی گرانی. بەپێی داتاکان، ڕێژەی هەڵاوسان لە عێراقدا لە ئاستێکی نزمدا ماوەتەوە و ساڵانە لە دەوروبەری 2.5% دایە. بۆیە ئەم دۆخە نیشانەی تێکچوونی بنەماکانی ئابووری نییە، بەڵکو قۆناغی گونجاندنە لەگەڵ ئامرازەکانى سەقامگیریی دارایی.

سێ سیاسەتی ئابووری بۆ پاراستنی سەقامگیری

ڕاوێژکاری دارایی حکومەت ئاماژەی بە سێ سیاسەتی سەرەکی کرد کە بوونەتە هۆی پاراستنی سەقامگیریی ئابووری:

سیاسەتی نەختینە: پشت بەستن بە نرخی فەرمیی جێگیر کە 1320 دینارە بۆ هەر دۆلارێک.

پاڵپشتیی دارایی: حکومەت پاڵپشتییەکی فراوان پێشکەش دەکات کە نزیکەی 13%ی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی (GDP) پێکدەهێنێت، ئەمەش وایکردووە نرخەکان کاریگەری نەخەنە سەر بژێویی هاووڵاتییان.

سیاسەتی بازرگانی: دابینکردنی سەبەتەی خۆراک و دروستبوونی بازاڕە مۆدێرنەکان (هایپەرمارکێت) وەک بەربەستێک کاردەکەن لە دژی کاریگەرییەکانی بازاڕی دراو.

جیابوونەوەی بازاڕی ڕەش لە بژێویی خەڵک

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، مەزهەر محەمەد ساڵح ڕوونی کردەوە کە بازاڕی دراو بە نرخی نافەرمی (بازاڕی ڕەش) چیتر کاریگەرییەکی ئەوتۆی لەسەر ژیانی ڕۆژانەی خەڵک نەماوە. بە بڕوای ناوبراو، ئەم بازاڕە بە کردەیی لە ئاستی داهات و بەکاربردن جیا بووەتەوە و تەنیا کاریگەری لەسەر کەرتی دارایی و سەرمایە ماوەتەوە.