پەککەوتنی گەشتی 4.5 ملیۆن گەشتیار لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەڵوەشاندنەوەی سەدان گەشت لە فڕۆکەخانەکانی هەولێر و سلێمانی، زیانی دارایی گەورەی بە کەرتەکانی گواستنەوەی ئاسمانی و بازرگانی گەیاندووە.

کاریگەرییە جیۆپۆلیتیکییەکان لەسەر گەشتیاری

لە دوای ساڵی 2003 و ڕووخانی ڕژێمی پێشوو، عێراق و هەرێمی کوردستان بەدەست ناسەقامگیری سیاسی و ئەمنییەوە دەناڵێنن. ئەم دۆخە کاریگەریی بەرچاوی لەسەر کەرتی گەشتیاری دروست کردووە و ململانێ ناوخۆیی و دەرەکییەکان ڕێگر بوون لە گەشەکردنی بەردەوامی ئەم کەرتە لە بیستەکانی سەدەی ڕابردووەوە.

پەککەوتنی گەشتە ئاسمانییەکان لە ناوچەکە

بەپێی داتاکانی کۆمپانیای (سیریوم) بۆ شیکاریی فڕۆکەوانی، تەنیا لە هەفتەی یەکەمی جەنگدا 25,000 گەشت لە کۆی 44,000 گەشتی پلان بۆ داڕێژراو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەڵوەشاونەتەوە. ئەمەش وای کردووە گەشتی 4.5 ملیۆن گەشتیار پەک بکەوێت و فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی دوبەی زۆرترین کاریگەریی بەرکەوتووە.

داهاتی ئاسمانیی عێراق لە مەترسیدایە

ڕۆژانە 700 فڕۆکە ئاسمانی عێراق بەکاردەهێنن و بۆ هەر فڕۆکەیەک 450 دۆلار وەردەگیرێت، کە داهاتەکەی مانگانە دەگاتە 10 ملیۆن دۆلار. ڕاگرتنی گەشتەکان و داخستنی ئاسمانی وڵات وەک ئەوەی ساڵی ڕابردوو بۆ ماوەی 12 ڕۆژ ڕوویدا، عێراق لەم داهاتە بێبەش دەکات و دەبێتە هۆی گیرخوردنی هەزاران هاووڵاتی لە دەرەوەی وڵات.

ئاماری هەڵوەشاندنەوەی گەشتەکان لە هەرێمی کوردستان

لە ماوەی نێوان 28ی شوبات تا 9/3/2026، ژمارەی 514 گەشتی هاتوو و ڕۆیشتوو لە هەردوو فڕۆکەخانەی هەولێر و سلێمانی هەڵوەشاونەتەوە. ئەمە لە کاتێکدایە ساڵی ڕابردوو بەهۆی جەنگی ئیسرائیل و ئێرانەوە لە ماوەی 10 ڕۆژدا 1,283 گەشت هەڵوەشابوونەوە. شارەزایان پێشبینی دەکەن بەردەوامی جەنگ لێکەوتەی توندی لەسەر جووڵەی بازرگانی و هەڵاوسان هەبێت.

زیانە داراییەکانی ڕاگرتنی گەشتەکان

ڕاگرتنی گەشتە ئاسمانییەکان تێچووی گواستنەوەی هاووڵاتیان زیاد دەکات و چالاکییەکانی بەشی (کارگۆ) بۆ گواستنەوەی کاڵای بازرگانی پەکدەخات. ئەم دۆخە زیانی زۆر بە کۆمپانیا و نووسینگە گەشتیارییەکان دەگەیەنێت و دەبێتە هۆی بێکاربوونی کارمەندەکانیان. هەروەها داهاتی تەکسی فڕۆکەخانە، کۆمپانیاکانی دابینکردنی سووتەمەنی و خزمەتگوزارییە پەیوەستەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە.