عێراق دەیەوێت کاتێکی زیاتر بۆ دانوستان لەگەڵ ئەنقەرە بەدەستبهێنێت؛ ڕێککەوتنە 40 ساڵییەکەی بۆری نەوتی کەرکوک - جەیهان بەرەو کۆتایی دەچێت و بەغداد داوای درێژکردنەوەی دەکات.

داوای درێژکردنەوەی ڕێککەوتنەکە

حکومەتی عێراق بە فەرمی داوای لە تورکیا کردووە ڕێککەوتنی بۆری نەوتی کەرکوک-جەیهان لانیکەم بۆ ماوەی 1 ساڵ درێژ بکاتەوە. ئامانج لەم داوایە پێدانی کاتێکی زیاترە بە هەردوولا تاوەکو بتوانن لەسەر ڕێککەوتنێکی نوێ بۆ ڕێکخستنی هەناردەکردنی نەوتی عێراق لە ڕێگەی تورکیاوە دانوستان بکەن و بگەھنە تێگەیشتنی هاوبەش.

لێدوانی بەڕێوەبەری سۆمۆ

عەلی نزار، بەڕێوەبەری گشتی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، بە ئاژانسی ڕۆیتەرزی ڕاگەیاندووە کە داوایەکی فەرمییان پێشکەش بە ئەنقەرە کردووە بۆ درێژکردنەوەی ڕێککەوتنە کۆنەکە. بڕیار وایە ڕێککەوتنی ئێستا لە 27ـی تەمموزی ئەمساڵدا کۆتایی بێت، ئەمەش دوای ئەوە دێت کە بۆ ماوەی زیاتر لە چوار دەیە وەک گرنگترین ڕێگەی هەناردەکردنی نەوتی عێراق بۆ تورکیا کاری پێکراوە.

داتاکانی هەناردەکردنی نەوت

بەڕێوەبەری سۆمۆ ئاماژەی بەوەش کردووە، عێراق لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ئەمساڵەوە نزیکەی 12 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاوی لە ڕێگەی بەندەرەکانی باشووری وڵاتەوە هەناردەی بازاڕە جیهانییەکان کردووە. هاوکات لەگەڵ ئەمەشدا، هەردوولا بەردەوامن لە گفتوگۆکردن لەسەر ڕەشنووسی ڕێککەوتنێکی نوێ تاوەکو لە قۆناغی داهاتوودا هەناردەی نەوت لە ڕێگەی باکوورەوە ڕێکبخرێتەوە.

مێژووی ڕێککەوتننامەکە و بۆرییەکە

ڕێککەوتننامەی بۆریی نەوتی کەرکوک - جەیهان بۆ یەکەمجار لە 27ـی ئابی 1973 لەنێوان عێراق و تورکیا واژۆکرا و لە ساڵی 1977ـدا یەکەم بڕی نەوتی پێدا ڕەوانەکرا. هێڵەکە لە دوو بۆری پێکهاتووە؛ یەکەمیان تیرەکەی 40 ئینجە و درێژییەکەی 986 کیلۆمەترە، دووەمیشیان کە لە ساڵی 1987 تەواو کراوە تیرەکەی 46 ئینجە. بەمەش توانای گواستنەوەی هێڵەکە گەیشتووەتە 70.9 ملیۆن تۆن نەوت لە ساڵێکدا.

هەموارکردنەوە و ماوەی بەسەرچوون

ڕێککەوتننامەکە لە 19ـی ئەیلولی 2010 هەموارکرایەوە و بۆ ماوەی 15 ساڵی دیکە نوێکرایەوە. بەپێی ئەو هەموارکردنە، ڕێککەوتنەکە تاوەکو تەمموزی ساڵی 2026 کاری پێدەکرێت. ئێستا عێراق دەیەوێت پێش وادەی فەرمیی بەسەرچوونی، کاتێکی زیاتر بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی کۆتایی لەگەڵ لایەنی تورکی تەرخان بکات تاوەکو پرۆسەی هەناردەکردنەکە ڕانەوەستێت.