Îro Roja Ala Kurdistanê ye, li Herêma Kurdistanê li tevahiya saziyên fermî Ala Kurdistanê hatiye bilindkirin û li her cihê ku Kurd heye ev roj tê pîrozkirin.

Biryara Parlamentoyê û naskirina yasayî

Parlamentoya Kurdistanê di du qonaxan de rewatiya yasayî daye alê; Di destpêkê de, di Mijdara 1999an de, bi Fermana Hejmar 26, wê teşe, pîvan û 21 tîrêjên alê wekî sembola Newrozê pejirand. Di 19ê Hezîrana 2004an de, Hikûmeta Herêma Kurdistanê 17ê Kanûnê wekî Roja Ala Kurdistanê ragihand.

Nehêniya hilbijartina 17ê Kanûnê

Sedema vê dîrokê vedigere dîroka Komara Kurdistanê li Mehabadê. Di 17ê Kanûna 1945an de, berî ragihandina komarê, ala Kurdistanê cara yekem di merasîmekê de ku Pêşawa Qazî Mihemed û bi hezaran kes li Qada Çarçirayê beşdar bûn, hate bilindkirin.

Qonaxên dîrokî yên alê

Dîroka ala Kurdistanê heta ku gihîşt forma xwe ya niha, ji çend qonaxan derbas bûye:

Împaratorî: Wekî sembola serxwebûnê tê bikar anîn.

Destpêka sedsala 20an: Di Serhildana Bedlîsê ya 1914an û Şoreşa Koçgiriyê (1919-1921) de hat damezrandin.

Komeleya Kurdistanê (1917): Wan alayek sê-reng (sor, spî û kesk) bi kar anîn.

Hikumeta Şêx Mehmûd (1919): Alayek kesk bi heyvek sor li Silêmaniyê hat bilindkirin.

Şoreşa Araratê (1927-1932): Komeleya Xoybûnê ala sê-reng a Kurdistanê li ser Çiyayê Araratê bilind kir.

Cûdahiya di navbera ala Mehabadê û ala niha de

Ala ku li Mehabadê hat bilindkirin, ji bilî ronahiya rojê, madeyek xav û du genim wekî sembola zanîn û berhemdariya axê dihewîne. Lêbelê, piştî serhildana 1991an, parlementoya Kurdistanê teşeyê niha pejirand, ku ji rengan (sor, spî, kesk) û rojek zer li navîn pêk tê.

Pîrozkirina rojê

Her sal di vê rojê de, ji bilî bajarên Herêma Kurdistanê, merasîmên taybet li dibistan û saziyên li herêmên nakok têne lidarxistin, wekî sembola serwerî û nasnameya neteweyî ya gelê Kurd.