Wezareta Parastinê ya Amerîkayê (Pentagon) roja Înê koma yekem a dosyayên hikûmetê yên têkildarî gewdên nenas ên difirin (UFO) û "diyardeyên hewayî yên nenas" weşand. Ev çend hefte ne ku Serokê Amerîkayê Donald Trump soza weşandina belgeyên "pir balkêş" li ser vê mijarê dabû.

Koma destpêkê ya belgeyan 162 dosyayan dihewîne, di nav wan de belgeyên ji Nivîsgeha Lêpirsînê ya Federal (FBI), nameyên kevn ên Wezareta Derve, transkrîptên ji firînên fezayê yên mirovî yên NASA û wêne û belgeyên têkildarî raporên tiştên nenas an roniyan.

Pentagon dosyayan li ser malpereke hikûmetê ya taybet weşand û belgeyên din jî hêdî hêdî tên zêdekirin. Pentagonê tekez kir ku raya giştî êdî dikare bêyî ku destûra ewlehiyê bixwaze bigihe "dosyayên hikûmeta federal ên nepenî" li ser van diyardeyan.

Di nav belgeyan de ku di koma yekem de cih digirin, hevpeyvîneke FBIyê bi pîlotekî re kiriye ku angaşt kir ku di Îlona 2023an de li ezman tişek wekî xêzikekê dîtiye û piştî çend çirkeyan winda bûye û ronahiyeke geş derxistiye.

Li gorî Associated Press, di belgeyê de hatiye diyarkirin ku tiştek di navbera pênc û deh çirkeyan de xuya bûye; berî ku ronahî vemire û tişt winda bibe. Wî kesî ew ronahî wekî "gelekî geş" şayesand ku tiştên ku di hundirê wê de wekî "bend" xuya dikirin û baş dîtin.

Di nav dosyayan de wêneyek ji mîsyona Apollo 17 a 1972-an jî hebû ku sê xalên teşeyekî sêgoşeyî çêdikin nîşan dida.

Di şîroveyekê xwe de, Pentagonê diyar kir ku li ser cewhera diyardeyê lihevkirineke tine ye lê destnîşan kir ku analîzeke nû ya pêşîn pêşniyaz kir ku ew "tiştekî fîzîkî" ye.

Piştî ku koma yekem hate weşandin, Trump li ser Truth Sociala xwe nivîsand ku wî soza xwe bi cih aniye û diyar kir ku Pentagon koma yekem a dosyayên UFO û "diyardeyên hewayî yên nenas" ji bo nirxandin û lêkolîna giştî weşandiye.

Trump berî ku posta xwe bi gotina "Mirov dikarin ji bo xwe li ser vê mijarê biryar bidin bê çi diqewime? Bila kêfa we bê!" biqedîne, birêveberiyên berê yên Amerîkayê bi nezelalbûna li ser vê mijarê tawanbar kir.

Birêveberiya Hikûmeta Trump weşandina dosyayan wekî gavekê ku zelaliya hikûmetê diçespîne pêşkêş kir. Pentagonê di daxuyaniyekê de got, "Gelê Amerîkayî li ser van mijaran bêtir zelalî xwestiye û Serok Trump vê yekê pêk tîne."

Ji Sibatê vir ve, Trump behsa niyeta xwe ya weşandina belgeyên hikûmetê yên têkildarî UFO û jiyana li derveyî erdê kiriye.

Balkêşiya Trump li ser vê mijarê zêde bû; piştî ku Serokê berê yê Amerîkayê Barack Obama di hevpeyvînekê de diyar kir ku "fezayî rast in" hat, berî ku paşê zelal bike ku mebesta wî egera hebûna jiyanê di gerdûnê de bilind e, ne ku wî di dema xwe de li Koşka Spî ti delîlên jiyana li derveyî erdê dîtiye.

Piştî van daxuyaniyan, ku di nav Amerîkiyan de gumanên mezin çêkir, Trump ragihand ku wî ji Wezîrê Parastinê Pete Hegseth û rayedarên din re xwestiye û ferman daye ku belgeyên hikûmetê yên têkildarî "fezayî û hebûnên derveyî erdê" binirxînin û soz da ku dosyayan ji gelê Amerîkayî re eşkere bike.

Berevajî vê, pisporan hişyarî dan ku belgeyên hatine weşandin wekî delîlên jiyana derveyî erdê neyên hesibandin.

Dezgehên medyayê yên Amerîkayî ji pisporan re gotin ku dîmen û wêneyên têkildarî diyardeyên hewayî yên nenas dikarin ji ber goşeyên kamerayê, tevgera kamerayê, nebûna agahdariya teknîkî, yan jî nezanîna temaşevanan bi teknolojiyên leşkerî yên pêşketî şaş werin şîrovekirin.

Pentagon bi xwe diyar kir ku dosya ji bo armancên ewlehiyê hatine nirxandin, lê piraniya materyalan hîn baş analîz nebûne da ku cewhera diyardeyên ku di wan de hatine vegotin diyar bike.

Rapora hikûmetê ya 2024an ku ji hêla nivîsgehekê di nav Pentagonê de hatiye weşandin, giha wê encamê ku ti delîl tine ne ku Amerîkayê teknolojiya li derveyî erdê çespandiye yan jî delîlên jiyana ji derveyî erdê dîtiye.