YE JI BER QEYRANA KOÇBERAN A CEUTAYÊ KETE TEVGERÊ
Bi Kurtayî
- Nêzîkî 60 hezar koçber derbasî bajarê Ceutayê bûne.
- Di dema derbasbûnê de herî kêm 34 kes canê xwe ji dest dane.
- Serokên Yekîtiya Ewropayê banga bersivdayîneke hevaheng dikin.
- Spanyayê ewlehiya li ser sînor xurt kiriye.
Yekîtiya Ewropayê (YE) li hemberî qeyrana koçberiyê ya ku bi lez berfireh dibe ketiye nava tevgerê, piştî ku nêzîkî 60 hezar koçber ji Mexrîbê di nava çend rojan de derbasî bajarê Ceutayê yê Spanyayê yê li bakurê Afrîkayê bûn. Vê rewşê rayedarên xwecihî bêzar kirine û bûye sedema aloziyên dîplomatîk li seranserê Ewropayê.
Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş
Li ser Helwesta YE: Seroka Komisyona Ewropayê Ursula von der Leyen dîmenên li Ceutayê wekî "nayên qebûlkirin" bi nav kirin.
Li ser Sedema Qeyranê: Serokwezîrê Spanyayê Pedro Sanchez, torên qaçaxçitiya mirovan bi gurkirina van derbasbûnên bi girseyî tawanbar kir.
Li ser Tedbîrên Ewlehiyê: Spanyayê hêzên leşkerî, polîs, dron, belem û tîmên rizgarkirinê yên zêde şandine Ceutayê.
Li ser Daxwazên Ewropî: Gelek welatên Ewropayî di demekê de ku qeyran berfireh dibe, banga wergirtina tedbîrên tundtir ên sînorî kirin.
Pêla Girseyî ya Koçberan Ceuta Bêzar Kiriye
Li gorî Serokê Herêma Ceutayê Juan Jesus Vivas, di rojên bihurî de nêzîkî 60 hezar koçber ji Mexrîbê derbasî Ceutayê ya Spanyayê ya li bakurê Afrîkayê bûne.
Gelek ji wan bi avjeniyê di ber astengên sînorî yên di nava Deryaya Navîn de derbas bûn. Rayedar dibêjin di dema derbasbûnê de herî kêm 34 kes canê xwe ji dest dane.
Wezareta Navxwe ya Spanyayê ragihand ku heta roja Înê 25 hezar koçber bi dilxwazî vegeriyane Mexrîbê.
Bertekên Serokên Ewropayê
Vê qeyranê li seranserê Yekîtiya Ewropayê guman çêkirine.
Seroka Komîsyona Ewropayê Ursula von der Leyen dîmenên li Ceutayê wekî "nayên qebûlkirin" bi nav kirin û tekez kir ku têketina nav Yekîtiya Ewropayê divê li gorî yasayên diyarkirî be.
Îtalyayê daxwazên xwe yên ji bo derxistina Spanyayê ji herêma geşta azad a Schengenê nû kirin, helwestek e ku piştre ji aliyê Fînlanda û Danîmarkayê ve jî hat piştgirîkirin. Şêwirmendê Almanyayê Friedrich Merz daxwaz ji Mexrîbê kir ku "yekser koçberên neyasayî bi paş de vegerîne."
Fransa û Brîtanyayê piştgiriya xwe ji bo Spanyayê ragihandin, her wiha Fransayê eşkere kir ku ew ê kontrolên sînorî yên bi cîranê xwe yê başûr re tundtir bike.
Mexrîb Kontrolên Sînorî Zêde Dike
Li aliyê sînorê Mexrîbê ve, hêzên ewlehiyê ji bo belavkirina bi hezaran kesên ku li nêzîkî Ceutayê civiyabûn, xaza rondikrêj û ava şid bi kar anîn.
Her wiha, rayedaran ji bo rêgirtina li derbasbûnên zêdetir dest bi pêngavên girtinê kirin.
Sedema vê pêla ji nişka ve ji aliyê rayedarên Mexrîbê ve bi fermî nehatiye ravekirin, lê wan piştrast kir ku li ser rewşê bi Spanyayê re di nava danûstandinan de ne.
Pirsên Der Barê Sedema Qeyranê De
Rayedarên Spanyayê dibêjin ku qeyran ji aliyê torên qaçaxçitiya mirovan ve hatiye gurkirin, ku wan sûd ji wê aloziyê wergirtiye ya ku ji biryara dawî ya Dadgeha Bilind derketiye, ku vegerandina bilez a koçberên ji deryayê ve tên sînordar dike.
Lê belê, sedema rastîn a vê zêdebûna ji nişka ve hîn jî ne diyar e.
Pêşhatên dawî, piştî peywendiyên dîplomatîk ên van demên dawî di navbera Madrîd û Cezayîrê de, bal kişandin ser peywendiyên navbera Spanya, Mexrîb û Cezayîrê jî.
Ji Bo Agahdariya We
Ceuta û Melilla, du bajarên xweser ên Spanyayê ne ku li beravên bakurê Afrîkayê ne û ew tenê sînorên bejahî yên Yekîtiya Ewropayê bi Afrîkayê re ne. Her du bajaran di nava du dehsalên bihurî de rastî pêlên dubare yên koçberiyê hatine. Qeyranek bi vî rengî di sala 2021an de jî rû dabû, dema ku di dema nakokiyeke dîplomatîk a navbera Spanya û Mexrîbê de li ser Sahraya Rojava, zêdetirî 10 hezar koçber derbasî Ceutayê bûn; ev yek giringiya stratejîk a herêmê di siyaseta koçberiyê ya Ewropayê de nîşan dide.
Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin
Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:
https://channel8.com/kurmanci/news/34542
4 DEMJIMÊR BERÊ