Puxteya Nûçeyê

• Hikûmeta Iraqê û Herêma Kurdistanê protokoleke hevbeş ji bo yekxistina sîstema gumrikî û bacan îmze kirin.
• Ji 1ê Cotmehê ve sîstema elektronîkî ya Asîkoda (ASYCUDA) li hemû deriyên sînorî yên Herêma Kurdistanê dikeve meriyetê.
• Li gorî peymanê, %50ê dahata gumrikî ya deriyan dê ji bo xezîneya hikûmeta federal a Iraqê be.
• Şeş deriyên sînorî yên ku di navbera Hewlêr û Bexdayê de li ser nîqaş hene, dê ji aliyê komîteyeke hevbeş ve bên biryardan.
• Bi cîbicîkirina vê sîstemê re, dê xalên kontrolê yên gumrikê yên di navbera bajarên Iraqê û Herêma Kurdistanê de bên rakirin.

Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş

Yekxistina Sîstema Gumrikê û Asîkoda: Herêma Kurdistanê û Iraqê li ser yekxistina bacên gumrikî li seranserê welêt li hev kirin da ku ferqa bihayê di navbera deriyan de nemîne. Serokê Desteya Giştî ya Gumrikê ya Iraqê Samîr Qasim Dawûd diyar kir ku armanca sereke ew e ku deriyên Herêmê bi Bexdayê ve bên girêdan û sîstema "Asîkoda" were bicihanîn, da ku nîvê dahatê biçe Bexdayê û bazirgan berê xwe nedin deriyên bi bacên kêm. Bexdayê her wiha soz daye ku piştî vê gavê, bazgeyên gumrikê yên navxweyî (wekî Dareman, Çîmen û Bawe Mehmûd) rake.

Rewşa Dahat û Bandora Aloziyên Herêmî: Berpirsên gumrikê yên Herêma Kurdistanê destnîşan dikin ku dahata mehane ya gumrikê ya niha nagihêje 100 milyar dînarî. Ji ber şerê li navçeyê û aloziyên li Îranê, dahata deriyên Başmax, Hecî Omeran û Perwêzxan kêm bûye. Her wiha pirsgirêka ferqa bihayê dolarî ya di navbera bazar û bankan de bandoreke neyênî li ser dahata deriyeke giring wekî Ìbrahîm Xelîl kiriye.

Çarenûsa 6 Deriyên Sînorî: Li Herêma Kurdistanê 6 deriyên navneteweyî û balafirgeh hene ku her du alî bi fermî nas dikin (Îbrahîm Xelîl, Başmax, Hecî Omeran, Perwêzxan û balafirgehên Hewlêr û Silêmaniyê). Lê belê 6 deriyên din (Şûşmê, Pûşte, Seyranbend, Kîlê, Serzêrî û Pêşxabûr) tenê ji aliyê Herêmê ve bi fermî tên bikaranîn û çarenivîsa wan di protokola nû de bi biryara komîteyên hevbeş ve hatiye girêdan.

Ji Bo Agahdariya We

Ev peyman di navbera Hewlêr û Bexdayê de pêngaveke stratejîk e ji bo birêkûpêkkirina têkiliyên aborî û darayî. Bi pergalîkirina gumrukan bi rêya Asîkodayê û parvekirina dahatan bi awayê %50 bi %50, hem dê adilbûneke bazirganî li seranserê welêt çêbibe û hem jî bi rakirina bazgeyên navxweyî re, tevgera bazirganî û veguhestinê dê gelekî hêsantir bibe.

Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin: