HELWESTA HEVPAR A DESTHILAT Û DEM PARTIYÊ: LI DIJÎ "TÊGIHIŞTINA BAZARIYÊ"

Sidar Basut 1 DEMJIMÊR BERÊ

Puxteya Nûçeyê

  • Xebatên destûra nû li Tirkiyeyê di rojeva Enqereyê de cihê xwe yê germ diparêze.
  • Hûrgiliyên balkêş derbarê xetên sor ên partiyan û birêvebirina pêvajoyê de derdikevin holê.
  • Li pişt daxuyaniya Serokê Parlamentoyê Numan Kurtulmuş a "Pêşiya tevlihevkirina pêvajoya destûra nû bi pirsgirêka Tirkiyeya Bêteror re bi taybetî hate astengkirin", dîplomasiyeke hestiyar a di navbera deshilat û DEM Partiyê de heye.
  • Her du aliyan li hev kirine ku pêvajoya destûrê ji gavên ewlehiyê cuda bê girtin, da ku di nav raya giştî de têgihiştina "li ser destûrê bazarî tê kirin" çênebe.

Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş

  • Veqetandina Pêvajoyan Ji Hev: Nêzîkatiya "cuda girtina pêvajoyan" a ku Kurtulmuş anîbû ziman, rasterast bi daxwazên DEM Partiyê re digunce. Rayedarên DEM Partiyê di hevdîtinên xwe yên bi deshilatê re diyar kirine ku divê amadekirina destûrê, bi gavên ewlehiyê yan jî bi "pêvajoyeke çareseriyê" ya gengaz re di heman demê de û di nav hev de neyê meşandin.
  • Rêgirtina li Ber Têgihiştina "Bazariyê": Sedema sereke ya vê helwesta DEM Partiyê ew e ku pêşî li ber çêbûna têgihiştina "di ser destûrê re bazariyek tê kirin" bê girtin. Tê diyarkirin ku rayedarên hikûmetê jî bi erênî nêzîkî vê daxwazê bûne û li ser serbixwehiştina maseya destûrê ji polîtîkayên ewlehiyê yên demkî, mutabiq mane.
  • Nîqaşa 4 Madeyên Pêşîn Li Ser Maseyê Nîne: Helwesta DEM Partiyê li ser "4 madeyên pêşîn ên Destûrê" jî zelal e. Parlamenterê DEM Partiyê yê Antalyayê Saruhan Oluç, di civîneke 17ê Tîrmehê de ragihandibû ku "4 madeyên pêşîn ji bo me ne mijara nîqaşê ne." Ev yek wekî vîna birîna spekulasyonan tê dîtin.
  • Naveroka 4 Xalên Pêşîn ên Destûrê:
    • Madeya 1: Dewleta Tirkiyeyê Komar e.
    • Madeya 2: Komara Tirkiyeyê; dewleteke hiqûqî ya demokratîk, laîk û sosyal e ku girêdayî neteweperestiya Ataturk e û rêzê li mafên mirovan digire.
    • Madeya 3: Dewleta Tirkiyeyê bi welat û neteweya xwe ve yekpareyeke nayê dabeşkirin e. Zimanê wê Tirkî ye. Ala wê, ala sor a bi heyv û stêrka spî ye. Sirûda wê ya neteweyî " Sirûda Îstîklal'ê" ye û paytexta wê Enqere ye.
    • Madeya 4: Hukmê di madeya 1emîn de ku şiklê Dewletê Komar e, taybetmendiyên di madeya 2yemîn de û hukmên madeya 3yemîn nayên guhertin û guhertina wan nayê pêşniyarkirin.

Ji Bo Agahdariya We

Gengêşiyên li ser destûra nû ya li Tirkiyeyê gelek caran bi pirsgirêka Kurd û daxwazên siyasî yên kurdan ve dihatin girêdan. Lê belê ev zanyariyên ji kulîsên Enqereyê destnîşan dikin ku hem hikûmet û hem jî DEM Partî dixwazin pêvajoya destûra nû ji mijarên wekî "çekdanîna PKKyê" an "pêvajoya çareseriyê" cuda bihêlin. Armanca sereke ya vê yekê ew e ku tu alî bi "bazariya siyasî ya li ser hesabê destûrê" neyên tawanbarkirin û pêşî li reaksiyonên neteweperest bê girtin. Helwesta DEM Partiyê ya derbarê 4 xalên destpêkê de jî nîşan dide ku ew dixwazin di pêvajoya destûra nû de wekî aktorekî lihevkirinê tevbigerin, ne ku bibin sedema xitimandinê.

Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:

Sidar Basut

1 DEMJIMÊR BERÊ