ایران پاسخ پیشنهاد آمریکا در مورد توافق هسته‌ای ارائه می‌دهد

پرچم ایران بر فراز ساختمانی در تهران. عکس: آسوشیتدپرس
پرچم ایران بر فراز ساختمانی در تهران. عکس: آسوشیتدپرس

ایران روز دوشنبه اعلام کرد که پس از رد پیشنهاد اخیر واشنگتن به عنوان «مبهم» و «غیرقابل قبول»، به زودی پیشنهاد رسمی خود را در مورد توافق هسته‌ای با ایالات متحده ارائه خواهد کرد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در یک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشت که پیشنهاد ایران از طریق سلطان‌نشین عمان، که به عنوان میانجی در مذاکرات غیرمستقیم عمل کرده است، به ایالات متحده ارائه خواهد شد.

بقایی گفت: ما به زودی پیشنهاد خود را پس از نهایی شدن از طریق عمان به طرف مقابل ارائه خواهیم کرد. این یک پیشنهاد معقول، منطقی و متعادل است و ما اکیداً به طرف آمریکایی توصیه می‌کنیم که از این فرصت استفاده کند.

این اعلامیه پس از گزارش‌های رویترز مبنی بر اینکه ایران در حال کار بر روی پاسخ رسمی برای رد پیشنهاد ایالات متحده است که در اواخر ماه مه ارائه شده است، منتشر شد.

مقامات ایرانی می‌گویند که این پیشنهاد به نکات حیاتی، از جمله غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران، انتقال کامل اورانیوم با غنای بالا به خارج از کشور و اقدامات مشخص برای لغو تحریم‌های ایالات متحده، نمی‌پردازد.

بقایی تأکید کرد: «پیشنهاد ایالات متحده غیرقابل قبول است. این پیشنهاد منعکس‌کننده نتایج دورهای قبلی مذاکرات نیست.» او افزود که هیچ تاریخی برای دور ششم مذاکرات هسته‌ای بین تهران و واشنگتن تعیین نشده است.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، هفته گذشته پیشنهاد ایالات متحده را کاملاً رد کرد و آن را مغایر با منافع ملی خواند و تعهد ایران به ادامه غنی‌سازی اورانیوم را مجدداً تأیید کرد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، که در دوره اول ریاست جمهوری خود از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ خارج شد و تحریم‌های فلج‌کننده علیه ایران را بازگرداند، همواره موضع سختگیرانه‌ای در این مورد اتخاذ کرده است.

محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز از روند مذاکرات انتقاد کرد و گفت: «پیشنهاد ایالات متحده حتی اشاره‌ای به لغو تحریم‌ها نمی‌کند.» او رویکرد واشنگتن را «متناقض و غیرصادقانه» توصیف کرد.

وی گفت، در ازای لغو تحریم‌ها و مزایای اقتصادی ملموس، جمهوری اسلامی آماده است تا اقدامات اعتمادساز را برای اثبات ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود - در عین حفظ غنی‌سازی در داخل خاک ایران - انجام دهد.

با این حال، ایالات متحده همچنان قاطعانه با هرگونه فعالیت غنی‌سازی در خاک ایران مخالف است. استیو ویتکوف، نماینده ویژه رئیس جمهور ترامپ در امور خاورمیانه، گفت: ایران در برخی موارد به سطوح غنی‌سازی بالاتر از ۶۰ درصد رسیده است و این غیرقابل قبول است. آنها چگونه می‌توانند ادعا کنند که برنامه هسته‌ای آنها صلح‌آمیز است در حالی که بسیار فراتر از سقف ۳.۶۷ درصد تعیین شده در توافق اولیه غنی‌سازی می‌کنند؟

با متوقف شدن تلاش‌های دیپلماتیک، انتظار می‌رود تنش‌های بین‌المللی در طول جلسه هیئت مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) که روز دوشنبه در وین برگزار می‌شود، افزایش یابد.

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین، گفت که این جلسه به ویژه به دلیل پیش‌نویس قطعنامه‌ای که توسط ایالات متحده و سه کشور اروپایی ارائه شده است، احتمالاً «پر تنش» خواهد بود. اولیانوف هشدار داد که این قطعنامه نتایج مثبتی نخواهد داشت.

ایران تهدید کرده است که در صورت تصویب قطعنامه، همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را کاهش خواهد داد. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، گفت که اگر این قطعنامه مورد انتقاد قرار گیرد، تهران به آنچه که او «همکاری دوستانه و جامع» می‌نامد، ادامه نخواهد داد.

کمالوندی گفت: «گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صرفاً مجموعه‌ای از ادعاهای سال‌های گذشته است که با هدف نشان دادن ایران به عنوان کشوری که پایبند به توافق نیست، تهیه شده است.» وی افزود که تلاش‌هایی برای تحت فشار قرار دادن ایران برای کنار گذاشتن قابلیت‌های هسته‌ای‌اش وجود دارد.

علیرغم فشارهای فزاینده، کمالوندی بار دیگر بر قصد ایران برای پیشبرد برنامه هسته‌ای خود تأکید کرد و تأکید کرد: هرچه فشار بیشتر باشد، ما مصمم‌تر می‌شویم.