آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: بازسازی تأسیسات هسته‌ای ایران تأیید نشده است
خلاصه خبر
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اعلام کرد این نهاد در پایش فعالیت‌های هسته‌ای ایران، نشانه‌ای از تلاش برای تعمیر یا بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده در حملات نظامی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ شناسایی نکرده است.
آژانس به‌دلیل نداشتن دسترسی لازم، نمی‌تواند وضعیت کنونی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران یا نبود انحراف مواد هسته‌ای تحت پادمان را تأیید کند.
آخرین برآورد آژانس پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵، ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران تا سطح ۶۰ درصد را ۴۴۰٫۹ کیلوگرم نشان می‌داد.
گروسی روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر در شورای امنیت خواستار ارائه اطلاعات و فراهم‌شدن دسترسی لازم برای بازرسان شد.
بیش از یک سال پس از حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هنوز نمی‌تواند وضعیت مواد هسته‌ای اعلام‌شده این کشور را به‌طور مستقل راستی‌آزمایی کند؛ مسئله‌ای که با ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت، به یکی از محورهای اصلی اختلاف تهران و کشورهای غربی تبدیل شده است.
آژانس: نبود نشانه بازسازی، به‌معنای تأیید وضعیت تأسیسات نیست
رافائل گروسی روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر در نشست شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد که آژانس در جریان پایش فعالیت‌های هسته‌ای ایران، نشانه‌ای از تلاش برای تعمیر یا بازسازی تأسیساتی که در حملات نظامی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ آسیب دیده‌اند، شناسایی نکرده است.
بااین‌حال، مدیرکل آژانس تأکید کرد که نبود نشانه‌های بازسازی به‌معنای تأیید کامل وضعیت تأسیسات نیست. به گفته او، برای مشخص‌شدن وضعیت مواد هسته‌ای و بررسی اجرای تعهدات پادمانی ایران، دسترسی مستقیم بازرسان به سایت‌های مربوط ضروری است.
گروسی گفت آژانس همچنان با تهران در تماس است تا راهی برای حل مسائل باقی‌مانده پادمانی و ازسرگیری فعالیت‌های راستی‌آزمایی پیدا کند.
سرنوشت ذخایر اورانیوم همچنان روشن نیست
بر اساس آخرین برآورد آژانس پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵، ایران ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشت. این رقم مربوط به موجودی برآوردشده پیش از حملات است و نباید به‌عنوان میزان تأییدشده ذخایر کنونی ایران در نظر گرفته شود.
گروسی اعلام کرد آژانس هنوز اطلاعات و دسترسی لازم را برای بررسی وضعیت مواد هسته‌ای اعلام‌شده ایران دریافت نکرده است. در نتیجه، این نهاد نمی‌تواند اندازه، ترکیب و محل نگهداری کنونی ذخایر اورانیوم غنی‌شده را مشخص کند یا تأیید کند که مواد هسته‌ای تحت پادمان به مسیر دیگری منتقل نشده‌اند.
اورانیوم با غنای ۶۰ درصد به سطح غنای تسلیحاتی حدود ۹۰ درصد نزدیک است؛ بااین‌حال، غنی‌سازی در این سطح به‌تنهایی به‌معنای تولید سلاح هسته‌ای نیست.
بازرسی‌ها در بوشهر ادامه دارد
آژانس اعلام کرده است که بازرسان این نهاد پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵، به‌دلیل شرایط امنیتی از ایران خارج شدند و تاکنون دسترسی لازم برای ازسرگیری کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی در دیگر تأسیسات را به دست نیاورده‌اند.
نیروگاه هسته‌ای بوشهر استثنای این وضعیت است؛ بازرسان در این نیروگاه فعالیت‌های راستی‌آزمایی را ادامه می‌دهند. آژانس همچنین از همکاری سازمان انرژی اتمی ایران برای فراهم‌کردن تجهیزات نظارتی موردنیاز جهت بررسی سوخت مصرف‌شده پیش از انتقال آن به محل نگهداری خشک خبر داده است.
گروسی تأکید کرده است که آژانس آمادگی دارد در صورت فراهم‌شدن شرایط، فعالیت‌های پادمانی خود را در ایران از سر بگیرد.
اختلاف تهران و کشورهای غربی در شورای امنیت
نشست شورای امنیت در پی تصمیم شورای حکام آژانس در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ برای ارجاع پرونده ایران به این شورا برگزار شد. قطعنامه مربوط با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع تصویب شده بود. این اقدام نخستین ارجاع پرونده ایران از سوی شورای حکام به شورای امنیت از سال ۲۰۰۶ به‌شمار می‌رود.
در نشست اخیر، نماینده ایران حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران را محکوم کرد و روند رسیدگی بین‌المللی به پرونده هسته‌ای تهران را سیاسی دانست. در مقابل، نمایندگان کشورهای غربی بر ضرورت همکاری کامل ایران با آژانس و اجرای تعهدات پادمانی تأکید کردند.
اختلاف اصلی همچنان بر سر دسترسی بازرسان، وضعیت مواد هسته‌ای اعلام‌شده و نحوه اجرای تعهدات ایران است. درحالی‌که تهران به نگرانی‌های امنیتی ناشی از حملات اشاره می‌کند، آژانس تأکید دارد که تعهدات پادمانی باید اجرا شوند و راستی‌آزمایی مستقل برای هرگونه راه‌حل دیپلماتیک ضروری است.
اطلاعات بیشتر
گروسی در شورای امنیت از تلاش‌های میانجی‌گرانه کشورهای منطقه، از جمله عمان، پاکستان، قطر و مصر، برای ازسرگیری تعامل میان تهران و آژانس استقبال کرد. او همچنین توافق قاهره در سپتامبر ۲۰۲۵ را یکی از چهارچوب‌هایی دانست که می‌تواند برای حل مسائل باقی‌مانده مورد بررسی قرار گیرد.
به گفته مدیرکل آژانس، هر توافق پایدار درباره پرونده هسته‌ای ایران باید امکان راستی‌آزمایی مستقل را فراهم کند. تا زمانی که دسترسی بازرسان و اطلاعات موردنیاز تأمین نشود، وضعیت کنونی ذخایر اورانیوم ایران و فعالیت‌های مرتبط با تأسیسات آسیب‌دیده قابل تأیید مستقل نخواهد بود.
لینکهای مرتبط
ابراز آمادگی گروسی برای اعزام کارشناسان آژانس اتمی به تهران
تهران ارجاع پرونده هسته‌ای خود به شورای امنیت را محکوم کرد
