مستوره اردلان؛ بانوی نام‌آور شعر و خرد در خاورمیانه
خلاصه خبر:
ماه شرف خانم، معروف به مستوره اردلان، از چهره‌های برجسته ادبی، تاریخی و اندیشمندان کورد به شمار می‌آید.
وی از خاندان شناخته‌شده قادری در شهر سنندج واقع در شرق کوردستان برخاسته است.
او در روزگار خود و در اواخر سده نوزدهم میلادی، به عنوان تنها زن شاعر و تاریخ‌نگار در پهنه خاورمیانه شناخته می‌شد.
زندگی او از سال ۱۸۰۴ در سنندج آغاز شد و در سال ۱۸۴۸ در سلیمانیه به پایان رسید.
مستوره اردلان فراتر از مرزهای داخلی کوردستان، در اواخر قرن نوزدهم میلادی شخصیتی کم‌نظیر در منطقه بود و به عنوان تنها زن شاعر و تاریخ‌نگار در سرتاسر خاورمیانه شناخته می‌شد.
زندگی‌نامه و مسیر علمی مستوره اردلان:
تولد وی در سال ۱۸۰۴ میلادی در شهر سنندج رخ داد.
او با حمایت و هدایت پدرش مراحل یادگیری را پشت سر گذاشت و به مجامع علمی و فرهنگی راه یافت.
زبان‌های کوردی، عربی و فارسی را در فضای معنوی مسجد بزرگ سنندج فراگرفت.
در هنر شاعری مهارتی چشمگیر داشت و طبع آزمایی‌های خود را به دو زبان کوردی و فارسی نگاشت.
آثار، دیدگاه‌ها و بازتاب نام او:
بخش بزرگی از دستاوردهای مکتوب او نابود شده، اما نزدیک به دو هزار بیت از اشعارش حفظ گشته و در سال ۱۹۲۵ تحت عنوان «دیوان ماه شرف خانم کوردستانی» منتشر شده است.
در رساله‌ای تحت عنوان «عقیده مستوره»، جهان‌بینی و اعتقادات خود را بی‌پرده بیان کرده که گویای شجاعت و آزاداندیشی او در تشریح باورهای دینی‌اش است.
آوازه و جایگاه ادبی او بهانه‌ای شد تا بزرگان شعر و ادب کورد همچون نالی، مولوی و احمد بیگ کوماسی در اشعار خود به ستایش و تمجید از او بپردازند.
مستوره اردلان سرانجام در سال ۱۸۴۸ میلادی، در سن ۴۴ سالگی در شهر سلیمانیه دیده از جهان فروبست.
