آتونیو گوترش: جهان با دوران خطرناکی برای صلح و امنیت بین‌المللی روبرو است

آخرین توافق‌نامه محدودیت کلاه هسته‌ای بین روسیه و ایالات متحده امروز رسماً به پایان رسید. این پیمان که در سال ۲۰۱۰ توسط باراک اوباما و دیمیتری مدودف امضا شد، تاکنون به عنوان مهمترین چارچوب قانونی برای جلوگیری از مسابقه تسلیحات هسته‌ای بین دو ابرقدرت تلقی می‌شد.

طبق این توافق‌نامه، واشنگتن و مسکو مجاز بودند فقط تا ۱۵۵۰ کلاه هسته‌ای مستقر کنند، اما با انقضای این مهلت، هر دو کشور اکنون آزادند تعداد موشک‌ها و کلاه‌های هسته‌ای خود را افزایش دهند.

FILE PHOTO: Barack Obama (L) and Dmitry Medvedev, who were then the U.S. and Russian presidents, sign the new Strategic Arms Reduction Treaty (START II) at Prague Castle in Prague April 8, 2010. REUTERS/Jason Reed/File Photo

نگرش روسیه و شکست دیپلماتیک

وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که کشورش دیگر به هیچ یک از مفاد این توافق‌نامه پایبند نیست. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، گفت که مسکو پیشنهاد تمدید این توافق‌نامه به مدت ۱۲ ماه دیگر را داده است، اما طرف آمریکایی پاسخی نداده و عمداً ایده‌های آنها را نادیده گرفته است. روسیه هشدار می‌دهد که این رویکرد ایالات متحده اشتباه است و در آینده منجر به پشیمانی خواهد شد.

چشم‌انداز دولت ترامپ و مسئله چین

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، گفته است که برای امضای توافق بهتری تلاش خواهد کرد. در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، تأکید کرده است که چین باید در هر توافق هسته‌ای جدیدی در آینده شرکت کند و از همان محدودیت‌ها پیروی کند، که نشان‌دهنده تغییر توازن قدرت در جهان است.

هشدارهای سازمان ملل

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نگرانی عمیق خود را از این وضعیت ابراز کرد و گفت که برای اولین بار در بیش از ۵۰ سال، جهان بدون هیچ محدودیت الزام‌آوری در مورد نیروهای هسته‌ای باقی خواهد ماند. گوترش این دوره را "زمانی خطرناک برای صلح و امنیت بین‌المللی" توصیف کرد زیرا هیچ مکانیسم نظارتی و محدودکننده‌ای بین دو قدرت بزرگ هسته‌ای جهان وجود ندارد.

آمار کلاهک‌های هسته‌ای در جهان

تا ژانویه ۲۰۲۵، روسیه ۴۳۰۹ کلاهک هسته‌ای دارد و پس از آن ایالات متحده با ۳۷/۳ کلاهک هسته‌ای قرار دارد. چین ۶۰۰ کلاهک هسته‌ای، فرانسه ۲۹۰ کلاهک و بریتانیا قرار دارند. روسیه از سال ۲۰۲۳ این پیمان را به حالت تعلیق درآورده بود، اما تا به امروز از نظر تعداد استقرارها به تعهد خود پایبند بوده است.