آلودگی هوا مخلوط شدن مواد شیمیایی، ذرات جامد یا قطرات مایع با جو است. این پدیده نه تنها تهدیدی برای سلامت انسان، حیوان و گیاه است، بلکه می‌تواند باعث آسیب مادی به ساختمان‌ها نیز شود. منابع این آلودگی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند: فعالیت‌های انسانی و پدیده‌های طبیعی.

آلاینده‌های اصلی و واسطه‌ای؛ تفاوت‌ها چیست؟

آلاینده‌های اصلی موادی هستند، که مستقیماً در منبع خود وارد هوا می‌شوند. در سمت طبیعی، حاوی خاکستر آتشفشانی، دود ناشی از سوختن جنگل‌ها، گرد و غبار و نمک دریا است. در مقابل، فعالیت‌های انسانی دی‌اکسید کربن، دود کارخانه‌ها و بقایای اگزوز وسایل نقلیه تولید می‌کنند، که منابع اصلی کاهش کیفیت هوا در شهرهای شلوغ محسوب می‌شوند.

اوزون زمینی؛ گازی محافظ در آسمان و سمی در زمین

نوع دیگری از آلاینده‌ها به عنوان "آلاینده‌های متوسط" شناخته می‌شوند، که از فعل و انفعالات بین آلاینده‌های اولیه یا ترکیب آنها با مواد طبیعی مانند بخار آب حاصل می‌شوند. اوزون نزدیک سطح زمین یکی از خطرناک‌ترین این آلاینده‌ها است، زیرا در نتیجه تعامل اشعه ماوراء بنفش خورشید با بقایای اگزوز خودروها تشکیل می‌شود. در حالی که اوزون محافظ زمین در استراتوسفر است، در سطح زمین به یک گاز سمی تبدیل می‌شود و بر سلامت موجودات زنده تأثیر منفی می‌گذارد.

عوامل حمل و نقل و صنعتی؛ بزرگترین منبع آلودگی هوا

عوامل حمل و نقل یکی از تأثیرگذارترین منابع انسانی آلودگی هوا محسوب می‌شوند، که ۱۰ تا ۲۰ درصد آلودگی هوا ناشی از استفاده از وسایل نقلیه است. اگزوز وسایل نقلیه حاوی اکسیدهای نیتروژن است، که باعث مه دود و باران اسیدی می‌شود. نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌های نفت و کارخانه‌های صنعتی، به ویژه آنهایی که به سوزاندن سوخت‌های استخراج شده مانند زغال سنگ متکی هستند، مقادیر زیادی آلاینده را در هوا منتشر می‌کنند و اغلب الزامات بین‌المللی حفاظت از محیط زیست را نادیده می‌گیرند.