ایران ذخایر نفت، گاز طبیعی، مواد معدنی، صنعت و منابع انسانی دارد، اما ۴۷ سال است که تحت تحریم‌های آمریکا و غرب قرار دارد. اگر با واشنگتن به توافق برسد، چگونه می‌تواند برای مردم خود رفاه اقتصادی ایجاد کند؟

در انتظار پیش‌نویس توافق

دور جدید مذاکرات هسته‌ای بین ایران و ایالات متحده در ژنو در مسیری پیچیده به پایان رسیده است و انتظار می‌رود هیئت ایرانی به زودی پیش‌نویس توافق‌نامه‌ای در مورد برنامه هسته‌ای را به هیئت آمریکایی ارائه دهد.

قبل از انقلاب ۱۹۷۹، اقتصاد ایران در اوج خود بود، در زمان محمدرضا شاه پهلوی، یکی از بزرگترین و سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد در جهان را داشت.

اقتصاد ایران از دو کشور آسیایی فراتر رفته بود

اقتصاد ایران در سال ۱۹۵۰ از اقتصادهای آسیایی مانند کره جنوبی و ویتنام فراتر رفته است، زیرا اقتصادهای مربوطه آنها در آن زمان از ۶۰ درصد اقتصاد ایران تجاوز نمی‌کرد.

رتبه‌بندی قبلی اقتصاد ایران

در سال ۱۹۷۷، ایران از نظر تولید ناخالص داخلی به رتبه هجدهم جهان رسید و اقتصاد آن حدود ۲۶ درصد بزرگتر از اقتصاد ترکیه بود.

تولید قبلی بخش نفت ایران

در مورد بخش نفت، این بخش در اواسط دهه ۱۹۷۰ شاهد دوران طلایی خود بود، زمانی که تولید ایران حدود ۱۰ درصد از عرضه جهانی را تشکیل می‌داد.

تولید نفت در سال ۱۹۷۴ به حدود شش میلیون بشکه در روز رسید. در آن سال، تولید ایران حدود ۷۰ درصد از تولید عربستان سعودی، بزرگترین تولیدکننده اوپک، و بیش از سه برابر عراق بود.

مقیاس خسارات ناشی از جنگ ایران

پس از انقلاب اسلامی و جنگ با عراق بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸، ایران متحمل خسارات اقتصادی عظیمی شد که بلومبرگ آن را حدود ۵۰۰ میلیارد دلار تخمین زده است و این امر وابستگی آن را به بخش نفت افزایش داد.

مسدود کردن دارایی‌های ایران

پس از بحران گروگان‌گیری در سفارت آمریکا در تهران، واشنگتن در سال ۱۹۸۴ دارایی‌های ایران را که بیش از ۱۲ میلیارد دلار ارزش داشت، مسدود کرد و واردات کالاهای ایرانی را ممنوع کرد.

ممنوعیت واردات نفت ایران

این تحریم‌ها پس از خروج ترامپ از توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۸ و آغاز سیاست "فشار حداکثری" به اوج خود رسید و ممنوعیت جامعی را بر صادرات نفت، معاملات بانک‌های خارجی با بانک مرکزی ایران و بخش‌های کشتیرانی، بیمه و حمل و نقل اعمال کرد.

این تحریم‌ها همچنین به صنایع بانکی، انرژی، معدن، خدمات مالی و فولاد و آلومینیوم ضربه زد و صادرات نفت را بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ به طور متوسط ​​به ۴۸۷۰۰۰ بشکه در روز کاهش داد.

تأثیر کاهش قیمت نفت

در سال ۲۰۱۸ و تا سال ۲۰۲۵، قیمت نفت دوباره کاهش یافت و تورم به ۳۶.۲ درصد افزایش یافت که وضعیت اقتصادی شهروندان ایرانی را بدتر نمود.

منبع اصلی درآمد ایران

حدود ۸۰ درصد از درآمد دولت ایران از فروش نفت حاصل می‌شود و چین حدود ۹۱ درصد از نفت ایران را در سال ۲۰۱۸ وارد کرد، در حالی که در پایان سال گذشته، واردات چین به ۱۵ درصد از کل واردات نفت کاهش یافت.

ایران ۲۰۹ میلیارد بشکه ذخایر نفتی و دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی جهان با ۱.۲ تریلیون فوت مکعب یا ۳۴ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی دارد که ۱۷ درصد از ۳.۸ میلیارد متر مکعب گاز جهان را تشکیل می‌دهد. ایران دارای چندین تن سنگ آهن، منابع انسانی جوان و تحصیل‌کرده و جمعیتی بیش از ۹۳ میلیون نفر است، بنابراین اگر توافقی حاصل شود و تحریم‌ها لغو شوند، این کشور می‌تواند اقتصاد خود را احیا کند. شهروندان آن باید در رفاه زندگی کنند.