با تنها ۲۴ ساعت مانده به پایان آتش‌بس بین واشنگتن و تهران، سرنوشت دور دوم مذاکرات مستقیم در اسلام‌آباد همچنان نامشخص است و خطر جنگ در منطقه افزایش یافته است.

هدف مذاکرات و تاریخ پایان آتش‌بس
هدف از این مذاکرات تبدیل آتش‌بس اعلام شده در ۸ آوریل ۲۰۲۶ به یک صلح بلندمدت است. مذاکرات بر برنامه هسته‌ای، تحریم‌ها، تنگه هرمز و امنیت منطقه‌ای متمرکز خواهد بود. امروز، ۲۱ آوریل، آخرین روز آتش‌بس است که فردا به پایان می‌رسد و احتمال از سرگیری درگیری نظامی را افزایش یافتە است.

ترکیب هیئت مذاکره‌کننده دو کشور
هیئت آمریکایی به ریاست جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، تشکیل شده و شامل استیو ویتکوف و جارد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ در امور خاورمیانه است. در مقابل، هیئت پیشنهادی ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و با همراهی عباس عراقچی است، اگرچه تهران هنوز رسماً اعزام هیئت به دور دوم را تأیید نکرده است.

شرایط و خواسته‌های اصلی ایران
ایران خواستار لغو فوری تحریم‌ها و آزادسازی ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده است. همچنین خواستار تضمین‌های امنیتی در برابر حملات به خاک خود و متحدانش و همچنین به رسمیت شناختن حاکمیت تهران بر تنگه هرمز است. در مورد مسئله هسته‌ای، تهران فقط حاضر است غنی‌سازی اورانیوم را به مدت پنج سال تعلیق کند و بر حفظ حق غنی‌سازی خود اصرار دارد.

خواسته‌ها و شروط ایالات متحده
ایالات متحده خواستار تحریم‌های ۲۰ ساله علیه برنامه هسته‌ای ایران، از جمله غنی‌سازی صفر و برچیدن تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان است. واشنگتن خواستار تحویل اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصد است و اصرار دارد که تحریم‌ها تنها پس از تأیید تعهدات ایران لغو می‌شوند. همچنین خواستار آزادی دریانوردی در تنگه هرمز و محدود کردن برد موشک‌های بالستیک ایران است.

میانجیگری کشورها و نقاط اختلاف
پاکستان به عنوان میانجی میزبان مذاکرات در اسلام آباد است و ترکیه آمادگی خود را برای نزدیک کردن طرفین ابراز کرده است. بزرگترین نقطه اختلاف، مدت زمان تعلیق غنی‌سازی هسته‌ای و زمان لغو تحریم‌ها است. ایران تحریم دریایی ایالات متحده را نقض آتش‌بس می‌داند، در حالی که ایالات متحده می‌خواهد موشک‌ها و گروه‌های مسلح را در توافق بگنجاند، اما ایران فقط می‌خواهد در مورد مسئله هسته‌ای بحث کند.

چشم‌اندازی مبهم پیش از دور دوم مذاکرات
وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که هیچ برنامه‌ای برای دور دوم وجود ندارد و ایالات متحده را مقصر دانست. با وجود اعزام هیئت توسط ایالات متحده، پیام‌های متناقض از سوی دونالد ترامپ و نزدیک شدن به پایان آتش‌بس، دیپلمات‌ها را تحت فشار قرار داده است. تاکنون هیچ پیشرفت عمده‌ای حاصل نشده و اوضاع پیچیده‌تر می‌شود.