امروز نخستین جلسه محاکمه علنی اعضای دولت پیشین سوریه در دمشق آغاز می‌شود و چندین مقام ارشد به اتهام جنایت علیه بشریت در برابر دادگاه حاضر خواهند شد.

آغاز محاکمه‌ها با پرونده «درعا»

مظهر الویس، وزیر دادگستری سوریه اعلام کرد که دادگاه کیفری دمشق، خود را برای آغاز محاکمه علنی مردان دولت سابق در چارچوب «عدالت انتقالی» آماده می‌کند. وزیر دادگستری اشاره کرد که این روند از پرونده شهر «درعا» آغاز خواهد شد، چرا که این شهر جرقه آغاز انقلاب بود؛ هدف از این اقدام احقاق حقوق قربانیان عنوان شده است.

عاطف نجیب؛ نخستین متهم در پیشگاه دادگاه

روز یکشنبه 26 آوریل 2026 نخستین جلسه محاکمه «عاطف نجیب»، رئیس سابق امنیت درعا که در ژانویه 2025 بازداشت شده بود، برگزار می‌گردد. نجیب که از بستگان نزدیک بشار اسد است، مسئول اصلی سرکوب، بازداشت‌های گسترده و کشتار معترضان در سال 2011 در استان درعا شناخته می‌شود. وی پیش‌تر توسط ایالات متحده به دلیل نقض فاحش حقوق بشر در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته بود.

اتهامات بشار اسد و ماهر اسد

عبدالرزاق حسین، قاضی مشاور فاش کرد که تیم قضایی به مدت 9 ماه مشغول تحقیق و تفحص بوده و کیفرخواست صادر شده شامل 60 صفحه است. این پرونده شامل بشار اسد، ماهر اسد، عاطف نجیب و چندین افسر اطلاعاتی می‌شود. اتهامات مطرح شده در ردیف «جنایت علیه بشریت» دسته‌بندی شده و شامل مواردی نظیر قتل عمد و شکنجه منجر به مرگ است.

پرونده وسیم اسد و امجد یوسف

پس از محاکمه نجیب، روند دادرسی «وسیم اسد»، پسرعموی رئیس‌جمهور سابق آغاز خواهد شد؛ او متهم به فرماندهی یک واحد شبه‌نظامی و قاچاق مواد مخدر است. همچنین پرونده «امجد یوسف» نیز در جریان است؛ وی متهم اصلی کشتار محله «تضامن» دمشق در سال 2013 است که در آن ده‌ها غیرنظامی به قتل رسیدند.

تلاش برای یافتن سرنوشت مفقودالاثرها

دولت جدید سوریه که در دسامبر 2024 به قدرت رسید، بر روی پرونده ده‌ها هزار مفقودالاثر و افراد زندانی کار می‌کند. روند محاکمه‌ها همچنین خلبانان جنگی را که در بمباران شهرها مشارکت داشتند، در بر می‌گیرد. این تحولات در حالی صورت می‌گیرد که بشار اسد در 8 دسامبر 2024 به مسکو گریخت و در حالی که تنها چند تن از نزدیکانش را با خود برد، اکثر افسران و دستیاران ارشد خود را در کشور رها کرد.