پاپ لئو چهاردهم بابت نقش واتیکان در مشروعیت بخشیدن به برده‌داری عذرخواهی کرد

پاپ لئو چهاردهم ، رهبر کاتولیک های جهان- عکس: AP
پاپ لئو چهاردهم ، رهبر کاتولیک های جهان- عکس: AP

پاپ لئو چهاردهم روز دوشنبه بابت نقشی که واتیکان در مشروعیت بخشیدن به برده‌داری ایفا کرده و به دلیل عدم محکومیت آن برای قرن‌ها، عذرخواهی تاریخی کرد و سابقه واتیکان را زخمی در حافظه مسیحی خواند.

اذعان بە نقش پاپ ها در بردەداری

پاپ‌های گذشته بابت دخالت مسیحیان در تجارت برده در آن سوی اقیانوس اطلس عذرخواهی کرده‌اند. اما هیچ پاپی تاکنون به‌طور علنی نقشی را که پاپ‌های گذشته در اعطای اختیار صریح به حاکمان اروپایی برای مطیع کردن و به بردگی کشیدن کافران ایفا کرده‌اند، تأیید نکرده است، چه برسد به اینکه بابت آن عذرخواهی کرده باشد.

اولین پاپ متولد آمریکا در تاریخ، که سابقه خانوادگی‌اش شامل بردگان و برده‌داران می‌شود، در اولین بخشنامه خود با عنوان انسانیت باشکوه که روز دوشنبه منتشر شد، این عذرخواهی را ایراد کرد.

این بیانیه جامع درباره حفاظت از بشریت در عصری است که وابستگی فزاینده‌ای به هوش مصنوعی وجود دارد. لئو، تجارت برده در آن سوی اقیانوس اطلس را در رابطه با آنچه که او اشکال جدید برده‌داری و استعمار می‌نامید، مطرح کرد؛ اشکالی که انقلاب دیجیتال به آنها دامن می‌زند، مانند شیوه‌های کار غیرقانونی در تهیه مواد معدنی کمیاب مورد نیاز برای تراشه‌های هوش مصنوعی.

درخواست از واتیکان

کاتولیک‌ها، فعالان و محققان سیاه‌پوست آمریکایی مدت‌هاست که از واتیکان خواسته‌اند تا به خاطر نقش خود در تجارت انسان در دوران استعمار، فراتر از عذرخواهی‌های کلی‌تر برای دخالت مسیحیان، جبران کند.

لئو نوشت: «هنگامی که رنج و تحقیر عظیمی را که بسیاری از افراد در تضاد کامل با کرامت بی‌حد و حصرشان به عنوان افرادی که بی‌نهایت مورد محبت خداوند هستند، متحمل شده‌اند، در نظر می‌گیریم، نمی‌توانیم احساس غم و اندوه عمیقی نکنیم. به همین دلیل، به نام کلیسا، صمیمانه درخواست بخشش دارم.»

قرن‌ها مشروعیت بخشیدن به برده‌داری برای استعمارگران اروپایی

واتیکان اصرار داشته است که همیشه از کرامت همه انسان‌ها به عنوان فرزندان خدا حمایت کرده است. اما مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های قرن پانزدهم از واتیکان به حاکمان پرتغالی اجازه داد تا آفریقا و آمریکا را فتح کنند و غیرمسیحیان را به بردگی بگیرند.

به عنوان مثال، در سال ۱۴۵۲، پاپ نیکلاس پنجم فرمان پاپی «دام دیورساس» را صادر کرد که به پادشاه پرتغال و جانشینانش حق «حمله، فتح، جنگ و مطیع کردن» و تصرف تمام دارایی‌های «ساراسن‌ها، بت‌پرستان و سایر کافران و دشمنان نام مسیح» در هر کجا را می‌داد.