عدنان فیحان الدلیمی، معاون اول رئیس پارلمان عراق، از دولت فدرال خواسته است که فوراً تمام نقل و انتقالات مالی به حکومت اقلیم کوردستان را متوقف کند.

فیحان در بیانیه‌ای رسمی که در 8 ژوئن 2026 منتشر شد، هشدار داد که بودجه فدرال باید تا زمان دستیابی به توافق جامع در مورد درآمدهای معوقه اربیل به حالت تعلیق درآید و به قوه مجریه هشدار داد که عدم انجام این کار می‌تواند منجر به نظارت دقیق پارلمان و پاسخگویی قانونی شود.

چهارچوب نهادی و تخلفات ادعایی بودجه
فیحان تأکید کرد که هرگونه تخصیص مداوم بودجه فدرال باید کاملاً مطابق با قانون بودجه فدرال و گزارش‌های حسابرسی مشترک تهیه شده توسط هیئت عالی حسابرسی فدرال و دفتر حسابرسی اقلیم کردستان باشد. نایب رئیس مجلس صراحتاً از نحوه برخورد دولت قبلی با این پرونده‌ها انتقاد کرد و مدعی نقض مستقیم قانون بودجه فدرال شماره ۱۳ شد.

به گفته فیهان، دولت قبلی در سال ۲۰۲۵، حقوق پنج ماه از بخش دولتی را بدون دریافت سهم قانونی اقلیم از درآمدهای غیرنفتی به اقلیم کوردستان منتقل کرده است. او همچنین مقامات فدرال را متهم کرد که با کاهش یکجانبه ارقام درآمدی مشخص شده در گزارش‌های حسابرسی مشترک، دو بار از صلاحیت قانونی خود فراتر رفته‌اند. فیهان اظهار داشت که این نقل و انتقالات مالی غیرمجاز بدون اجرای جبران خسارت‌های قانونی یا تسویه حساب‌های مالی تا سال ۲۰۲۶ ادامه داشته است.

جدول زمانی توافقات مالی شکست خورده
این بیانیه به مجموعه‌ای از شکست‌های ساختاری در مذاکرات تقسیم درآمد بین بغداد و اربیل در طول دوره‌های مالی گذشته اشاره کرد:

• دستورالعمل قانون بودجه ۲۰۲۳: طبق ماده ۱۳ قانون بودجه فدرال شماره ۱۳ سال ۲۰۲۳ و چارچوب‌های دوجانبه بعدی ۲۰۲۵، اقلیم کوردستان موظف بود ماهانه ۳۹۱ میلیارد دینار عراقی (IQD) از درآمدهای غیرنفتی را به خزانه فدرال واریز کند. این رقم توسط گزارش مشترک میان‌سالی ۲۰۲۵ هیئت‌های حسابرسی فدرال و اقلیم کوردستان تأیید شد.

• مصالحه شش نفره وزرا: یک کمیته مشترک وزرا بعداً موافقت کرد که تعهد ماهانه اربیل به درآمدهای غیرنفتی را به ۲۰۰ میلیارد دینار عراقی کاهش دهد. فیحان خاطرنشان کرد که با وجود پایبندی بغداد به تعهدات خود برای تأمین حقوق کارکنان بخش دولتی اقلیم کوردستان برای پنج ماه اول سال ۲۰۲۵، اربیل از تحویل مبالغ تعدیل شده خودداری کرد.
• تجدید ساختار اواخر سال ۲۰۲۵: تا پایان سال ۲۰۲۵، ترتیب جدیدی اتخاذ شد که پرداخت ماهانه مورد نیاز اقلیم کوردستان را به ۱۲۰ میلیارد دینار کاهش می‌داد، مشروط بر اینکه سالانه ۱۰٪ افزایش یابد. در نتیجه، هدف اقلیم کوردستان از پرداخت درآمد غیرنفتی ماهانه برای سال ۲۰۲۶ تقریباً ۱۳۲ میلیارد دینار تعیین شد.

کسری‌های سال جاری و نظارت پارلمانی
فیهان با شرح وضعیت مالی فعلی سال ۲۰۲۶ اظهار داشت که در حالی که بغداد در پنج ماه گذشته به طور مداوم به تعهدات حقوق و دستمزد خود به کارمندان اقلیم کوردستان عمل کرده است، انتقال متقابل درآمد غیرنفتی اربیل تنها بین ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دینار در ماه در نوسان بوده است. او این کسری را انحراف بزرگی از توافقات فعال و یافته‌های رسمی نظارت قانونی توصیف کرد.

فیهان در پایان دستورالعمل خود اظهار داشت که پایبندی دقیق به قانون بودجه فدرال و یافته‌های رسمی هیئت‌های حسابرسی ایالتی مربوطه، تنها سازوکار قانونی برای اداره روابط مالی بین بغداد و اربیل است. او تأکید کرد که رعایت این قوانین برای حفاظت از بودجه عمومی و صیانت از حقوق اساسی همه شهروندان عراقی ضروری است.