پرونده میلیاردها دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در بانک‌های جهانی، بار دیگر به کانون مناقشات و مذاکرات پنهانی میان تهران و واشنگتن تبدیل می‌شود؛ این در حالی است، که تفاوت بزرگی میان تخمین‌های داخلی و بین‌المللی درباره حجم واقعی این پول‌ها وجود دارد.

اختلاف نظر درباره حجم دارایی‌های توقیف‌شده

آمارها درباره کل دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در بانک‌های خارجی، متناقض و متفاوت است. در حالی که خبرگزاری تسنیم و بانک مرکزی ایران مبلغ ۲۴ میلیارد دلار را به عنوان پایه تفاهم‌ها قرار می‌دهند، نهادهای بین‌المللی مانند "وال استریت ژورنال" و "انستیتو صلح آمریکا" کل این دارایی‌ها را بین ۱۰۰ تا ۱۲۳ میلیارد دلار تخمین می‌زنند. هم‌زمان، برخی مراکز منطقه‌ای میزان این پول‌های باقی‌مانده در کشورهای چین، عراق، هند، ژاپن، آمریکا و لوکزامبورگ را در حدود ۴۴ میلیارد دلار تعیین می‌کنند.

پیشنهاد قطر برای آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار

پس از سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به دوحه، کشور قطر پکیجی را برای حل این پرونده پیشنهاد کرده است. بر اساس این پیشنهاد، مبلغ ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های پیشین ایران در قطر آزاد می‌شود، که ۶ میلیارد دلار آن برای اهداف بشردوستانه مانند خرید غذا و دارو، و ۶ میلیارد دلار دیگر در چهارچوب بازپرداخت بدهی‌ها خواهد بود. به دلیل مخالفت آمریکا، به نظر می‌رسد این پول‌ها تنها به عنوان "موجودی" برای خرید کالا در قطر در دسترس باشند، نه پول نقد.

تلاش‌ها برای بازگرداندن ۱۰ میلیارد دلار از امارات

هم‌گام با کانال قطر، گزارش‌های رسانه‌ای به یک تلاش دیپلماتیک دیگر برای آزادسازی نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار دیگر از دارایی‌های ایران که در کشور امارات بلوکه‌شده، اشاره دارند. تهران تأکید می‌کند، که حل پرونده این پول‌ها یکی از شروط اصلی برای هرگونه پیشرفت در مذاکراتش با ایالات متحده آمریکا است.

نظارت شدید واشنگتن و جلوگیری از انتقال پول نقد

ایالات متحده آمریکا تلاش می‌کند، تا یک سیستم نظارتی بسیار شدید را بر نحوه هزینه‌کرد این دارایی‌ها اعمال کند. هدف اصلی واشنگتن این است که مانع از رسیدن مستقیم پول نقد به دست دولت ایران شود و می‌خواهد اطمینان حاصل کند که این پول‌ها تنها برای خرید مایحتاج اولیه و کالاهای بشردوستانه استفاده می‌شوند.