واشنگتن و تهران؛ از میز گفتگو تا تهدید به بستن تنگه هرمز

کیوان قادری ۲ ساعت پیش
عبور تعدادی از نفت‌کش‌ها از نزدیکی قایق‌های صیادی در تنگه هرمز
عبور تعدادی از نفت‌کش‌ها از نزدیکی قایق‌های صیادی در تنگه هرمز

دوحه، پایتخت قطر، به کانون توجه تهران و واشنگتن تبدیل شده است. اطلاعات در خصوص احتمال برگزاری نشست مستقیم میان هیئت‌های دو کشور متناقض و مبهم است؛ این در حالی است که تهران پیام‌های تندی درباره تنگه هرمز ارسال کرده و تهدید می‌کند مانع حرکت کشتی‌هایی خواهد شد که خارج از مسیرهای تعیین‌شده تردد می‌کنند.

خوش‌بینی ترامپ به نشست دوحه

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره سفر هیئت این کشور به قطر اعلام کرد که تیمی از واشنگتن برای شرکت در نشستی سه‌شنبه 30 ژوئن آماده می‌شوند. ترامپ با ابراز خوش‌بینی نسبت به اهمیت این دیدار گفت: «ممکن است نشست دوحه حائز اهمیت باشد، اما این موضوع در آینده مشخص خواهد شد.»

فرستادگان آمریکا و تیم‌های فنی در قطر

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، درباره تحرکات فرستادگان آمریکا فاش کرد که استیو ویتکوف و جرد کوشنر طی هفته جاری برای دیدارهای سطح بالا به قطر می‌روند. در همین راستا، نشریه پولیتیکو به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که ویتکوف به اعضای کنگره اطلاع داده است که تیم‌های فنی متخصص در مذاکرات هسته‌ای نیز در قطر حضور خواهند داشت.

تلاش‌های واشنگتن برای توقف غنی‌سازی اورانیوم

هدف اصلی واشنگتن از این اقدام فوری، همان‌طور که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و ویتکوف برای کنگره تشریح کرده‌اند، دستیابی به یک توافق نهایی است که مانع از غنی‌سازی اورانیوم با درصد بالا توسط ایران شود.

نحوه مشارکت مقامات آمریکایی در گفتگوها

روزنامه «واشنگتن پست» نیز در خصوص جزئیات این گفتگوها خاطرنشان کرد که دو طرف پیش‌تر درباره مسائل فنی بحث کرده‌اند و برخی از مقامات آمریکایی به‌صورت آنلاین در این جلسات شرکت خواهند کرد.

موضع تهران در قبال گفتگو با آمریکا
وزارت امور خارجه ایران در خصوص هدف اعزام هیئت خود به قطر اعلام کرد که این تیم صرفا برای پیگیری اجرای مفاد یادداشت تفاهم به دوحه می‌رود و برنامه‌ای برای گفتگو با آمریکا ندارد. هدف این هیئت، نظارت بر رفع تحریم‌های نفتی و بازپس‌گیری اموال بلوکه‌شده عنوان شده است.

موانع پیش‌روی اجرای یادداشت تفاهم

در حال حاضر هر دو طرف تنها 60 روز برای اجرای یادداشت تفاهم 14 بندی فرصت دارند، اما متهم کردن یکدیگر به نقض مفاد این توافق، مسیر پیش‌رو را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

پیام مسعود پزشکیان و نظارت رهبری

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در خصوص نظارت بر مذاکرات اعلام کرد که تمامی مراحل گفتگوها تحت نظارت و هماهنگی کامل مجتبی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران، انجام می‌شود. پزشکیان همچنین بر حقوق ملی تأکید کرد و گفت: «تحت هیچ شرایطی از حقوق و اصول ملی خود عقب‌نشینی نخواهیم کرد.»

خوش‌بینی دولت ترامپ و وضعیت تنگه هرمز

شبکه «سی‌ان‌ان» به نقل از «آدام اسمیت»، عضو کنگره، گزارش داد که دولت ترامپ نسبت به بازگشایی کامل تنگه هرمز توسط ایران خوش‌بین است، هرچند هنوز شواهد قدرتمندی برای این خوش‌بینی وجود ندارد.

تلاش‌های بین‌المللی برای ایجاد مسیر جایگزین

تهران نسبت به اقدام عمان در ایجاد یک مسیر جایگزین موقت با هماهنگی سازمان ملل و فرانسه برای عبور کشتی‌ها ابراز نگرانی کرده است. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، تأیید کرد که کشورش به همراه عمان مشغول پاک‌سازی تنگه هرمز از مین‌های دریایی چیده شده است.

درخواست آلمان برای حفظ امنیت تردد دریایی

وزارت امور خارجه آلمان با تأکید بر اهمیت دیپلماسی، خواستار یافتن راهکاری مناسب برای تضمین تردد ایمن در تنگه هرمز شد. این وزارتخانه توافق واشنگتن و تهران برای توقف حملات را فرصتی حیاتی برای دیپلماسی دانست. اکنون نگاه جهانیان به پایتخت قطر دوخته شده تا ببیند آیا توافقی ثمره‌بخش حاصل خواهد شد یا امواج تنگه هرمز بار دیگر منطقه را متلاطم خواهد کرد.

کیوان قادری

۲ ساعت پیش