ناتو روز سه‌شنبه مجموعه‌ای از پروژه‌های نظامی به ارزش میلیاردها دلار را به نمایش گذاشت تا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را متقاعد کند که متحدان ایالات متحده در حال تبدیل هزینه‌های دفاعی جدید به قدرت آتش واقعی هستند.

مارک روته، دبیرکل پرانرژی ناتو، در حاشیه اجلاسی در ترکیه به وزرای دولت و مقامات صنایع دفاعی گفت: «این پول به خوبی خرج شده است.» او در یک مجمع صنایع دفاعی که به عنوان «آشکارسازی بزرگ» ناتو معرفی شده بود، با صدای موسیقی تکنو و نمایش ویدیویی جذاب صحبت می‌کرد.

ترامپ که سه‌شنبه وارد آنکارا شدە است، ناتو را «ببر کاغذی» نامیده است که بدون سلاح و رهبری آمریکا از کار می‌افتد.

ناتو به عنوان یک سازمان هیچ سلاحی ندارد، این سلاح‌ها متعلق به ۳۲ کشور عضو است، اما ناوگانی متشکل از ۱۴ هواپیمای نظارتی راداری هشدار اولیه آواکس دارد که حدود ۵۰ سال قدمت دارند، به همراه برخی از پهپادهای نظارتی جدیدتر.

سه‌شنبه قراردادی برای جایگزینی هواپیماهای قدیمی اعلام شد. اولف کریسترسون، نخست وزیر سوئد، اعلام کرد که شرکت سوئدی ساب، حداکثر 10 هواپیمای نظارتی جدید گلوبال‌آی را برای یک کنسرسیوم 10 کشوری تأمین خواهد کرد.

وی با اشاره به اینکه این هواپیمای دو موتوره "در داخل اتحاد برای تمام اتحاد ساخته خواهد شد"، گفت: "این لحظه‌ای بسیار غرورآفرین است."

ترامپ سال گذشته وعده‌های بزرگی در مورد هزینه‌های ناتو دریافت کرد. این هفته در ترکیه، او سعی خواهد کرد آنها را اجرا کند

برخی از پروژه‌ها با بودجه‌ای از سیستم وام‌های ارزان برای اهداف دفاعی که توسط اتحادیه اروپا ایجاد شده است، تأمین مالی می‌شوند که شامل 170 میلیارد دلار جمع‌آوری شده از بازارهای سرمایه است.

روته گفت: "ما باید اطمینان حاصل کنیم که قدرت اقتصادی خود را به قابلیت‌های نظامی تبدیل می‌کنیم و پول نقد را از برنامه‌های دفاعی گرفته تا پهپادها، از پول گرفته تا موشک‌ها و رهگیرها به کار می‌گیریم." در این مجمع که روز سه‌شنبه برگزار شد، مایکل دافی، معاون وزیر دفاع ایالات متحده، گفت: «واقعیت این است که ما به افزایش تولید در همه زمینه‌ها نیاز داریم.»

او گفت: «ما به دنبال افزایش صادرات خود به کسانی هستیم که به دنبال خرید تجهیزات ما هستند و همچنین به دنبال همکاری با گسترش ظرفیت تولید در اروپا هستیم.»

روته در آستانه اجلاس دو روزه این اتحاد نظامی در ترکیه به خبرنگاران گفت: «ما ده‌ها میلیارد دلار قرارداد جدید را اعلام خواهیم کرد که تجهیزات حیاتی مورد نیاز ما برای بازدارندگی و دفاع را فراهم می‌کند.»

با این حال، در مراسم سه‌شنبه، هیچ رقم دلاری ارائه نشد و نمایشگاه شامل برخی از پروژه‌هایی بود که مدت‌ها پیش توافق شده بودند.

این هیاهوی صنعت دفاعی چند هفته پس از آن رخ داد که روته تلاش کرد با ارائه نموداری با عنوان «تریلیون ترامپ» - که ۱.۲ تریلیون دلار هزینه متحدان اروپایی و کانادا از سال ۲۰۱۷ را نشان می‌دهد - نگرانی‌های ایالات متحده در مورد هزینه‌های نظامی در ناتو را کاهش دهد.

بحث بر سر فروش جت به ترکیه

این اجلاس در مجتمع کاخ وسیع رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور، در آنکارا برگزار می‌شود و ترامپ گفته است که با هدایایی برای رهبر ترکیه خواهد آمد.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز دوشنبه در برنامه صبحگاهی «فاکس و دوستان»، از ایالات متحده خواست که جت‌های جنگنده F-35 را به ترکیه نفروشد و گفت که اردوغان «آشکارا خواستار نابودی اسرائیل است.»

ترکیه و اسرائیل روابط تیره‌ای دارند. اردوغان اغلب اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی در جنگ خود در غزه، که ناشی از حمله مرگبار 7 اکتبر 2023 به رهبری حماس به جنوب اسرائیل بود، متهم می‌کند.

ترکیه پس از خرید سیستم‌های دفاع موشکی S-400 ساخت روسیه، در سال 2019 از برنامه F-35 محروم شد. با این حال، ترامپ که روابط گرمی با اردوغان دارد، پیش از سفر برنامه‌ریزی‌شده‌اش به آنکارا اشاره کرده است که فروش این جنگنده‌ها می‌تواند به زودی از سر گرفته شود.

نتانیاهو گفت فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به ترکیه «توازن قدرت در خاورمیانه را که در نهایت با برتری هوایی اسرائیل و همچنین، به نظر من، با جایگاه آمریکا در خاورمیانه تضمین می‌شود، بر هم می‌زند.»

ترکیه در طول اجلاس، تدابیر امنیتی را تشدید و اعتراضات در آنکارا را ممنوع کرد، اما گروه کوچکی از تظاهرکنندگان روز سه‌شنبه در پایتخت تجمع کردند. آنها به سرعت توسط پلیس محاصره شدند و یک انجمن حقوقی اعلام کرد که ۲۲ دانشجوی وابسته به حزب چپ‌گرای کارگران ترکیه و سه وکیل بازداشت شده‌اند.

تمرکز این اجلاس، اروپای قوی‌تر برای ناتوی قوی‌تر است. دولت ترامپ به متحدان هشدار داده است که باید به تنهایی امنیت اروپا را مدیریت کنند، زیرا ایالات متحده بر چین و منطقه هند و اقیانوس آرام تمرکز دارد. پنتاگون خواهان یک بازسازی اساسی است و در حال ترویج چیزی است که آن را «ناتو ۳.۰» می‌نامد، چشم‌اندازی از اتحاد که در آن اروپا مسئولیت بیشتری برای دفاع از خود بر عهده می‌گیرد و ایالات متحده را آزاد می‌گذارد تا بر اولویت‌های دیگر تمرکز کند.

اما افزایش هزینه‌های دفاعی به معنای افزایش مالیات یا انحراف منابع از اولویت‌های دیگر است. جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، ماه گذشته به طور غیرمنتظره‌ای استعفا داد و گفت که دولت بریتانیا حاضر نیست در زمانی که تهدیدات رو به افزایش است، هزینه کند.

نگرانی در میان برخی از کشورهای شمال و شرق مرکزی در حال افزایش است که روسیه ممکن است در حال آماده‌سازی یک حمله ترکیبی - ترکیبی از جنگ متعارف با تاکتیک‌هایی مانند حملات سایبری - در این قاره باشد، در حالی که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، برای تضمین پیروزی در اوکراین تلاش می‌کند.

دفتر کی‌یر استارمر اعلام کرد که رهبر بریتانیا در سفری که احتمالاً آخرین سفر خارجی او به عنوان نخست وزیر خواهد بود، «بر ایجاد یک ناتوی قوی‌تر و اروپایی‌تر متمرکز خواهد بود».

استارمر که در ۲۲ ژوئن استعفای خود را اعلام کرد، به دلیل کندی افزایش هزینه‌های نظامی بریتانیا با انتقاد رهبران نظامی، سیاستمداران مخالف و برخی از اعضای حزب چپ میانه خود روبرو شده است.

دولت او متعهد شده است که تا سال ۲۰۳۵ به هدف بودجه ناتو مبنی بر اختصاص ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به امور دفاعی دست یابد، اما برنامه مشخصی برای رسیدن به آن ندارد. برنامه هزینه‌های فعلی این کشور نشان می‌دهد که این هزینه‌ها تا سال ۲۰۲۹ به ۲.۷ درصد از تولید ناخالص داخلی خواهد رسید.