روابط نظامی عراق و آمریکا که طی ۲۳ سال گذشته دستخوش تغییرات راهبردی و تاریخی فراوانی شده و میان حضور و خروج در نوسان بوده است، اکنون در آستانه یک چرخش جدید قرار دارد. بغداد قصد دارد از طریق سفر "علی زیدی" به واشنگتن، موافقت نهایی برای خروج کامل نیروهای ائتلاف بین‌المللی و بازتعریف روابط در قالب یک مشارکت دوجانبه را به دست آورد.

پس از سقوط رژیم بعث

از سال ۲۰۰۳ و پس از سرنگونی رژیم بعث، فرآیند بازسازی نهادهای امنیتی و نظامی عراق آغاز شد. این همکاری در چهارچوب توافق‌های دوجانبه بر بازسازی ارتش، مبارزه با تروریسم و توسعه توانمندی‌های دفاعی تمرکز داشت و شامل تأمین سلاح، پشتیبانی لجستیکی، اطلاعاتی و اجرای برنامه‌های آموزشی مشترک بود.

توافق راهبردی سال ۲۰۰۸

در سال ۲۰۰۸، نوری مالکی (نخست‌وزیر وقت عراق) و جورج دبلیو بوش (رئیس‌جمهور وقت آمریکا) "توافق‌نامه چهارچوب راهبردی" و "توافق‌نامه امنیتی" را امضا کردند. بر اساس این توافق، مکانیزم خروج نیروهای آمریکایی و تقویت همکاری‌های دفاعی تعیین شد و در ۱۸ آگوست ۲۰۱۰، آخرین یگان رزمی آمریکا خاک عراق را ترک کرد.

ظهور داعش و بازگشت نیروهای ائتلاف

با ظهور داعش در سوریه و حمله به عراق در ژوئن ۲۰۱۴ و اشغال یک‌سوم خاک عراق در مدت‌زمانی کوتاه، دولت باراک اوباما ناچار به مداخله شد. پس از آمریکا، کشورهای دیگر از جمله فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایتالیا نیز به این کارزار پیوستند و ائتلافی بین‌المللی با مشارکت ۸۹ کشور تشکیل شد. ماموریت این ائتلاف شامل حملات هوایی، تأمین سلاح و مهمات و آموزش نیروهای پیشمرگه و ارتش عراق بود.

پایان ماموریت ائتلاف

پس از شکست داعش در سال ۲۰۱۷، ماموریت ائتلاف به آموزش، مشاوره، تبادل اطلاعات و پشتیبانی از تلاش‌های ضدتروریستی تغییر یافت. در ژوئیه ۲۰۲۴، توافق جدیدی برای پایان دادن به ماموریت ائتلاف بین‌المللی و گذار به مرحله مشارکت دوجانبه میان مقامات امنیتی عراق و ائتلاف امضا شد.

جدول زمان‌بندی خروج

طبق مفاد این توافق:

• ماموریت نظامی ائتلاف در عراق ظرف مدت ۱۲ ماه و تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ به پایان می‌رسد.
• ماموریت ائتلاف در اقلیم کوردستان نیز در پایان سپتامبر ۲۰۲۶ خاتمه می‌یابد.

سفر علی زیدی به واشنگتن

یکی از محورهای اصلی گفتگوهای "علی زیدی" در واشنگتن، ساماندهی روابط دو کشور پس از پایان ماموریت ائتلاف است. زیدی تلاش می‌کند نظر رئیس‌جمهور آمریکا را برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق جلب کند؛ چرا که برخی گروه‌های مسلح در عراق اعلام کرده‌اند تا زمانی که "اشغالگری" و حضور نیروهای آمریکایی پایان نیابد، سلاح‌های خود را تحویل دولت نخواهند داد.