تازه‌ترین گزارش مرکز پژوهشی Innov8 آمادگی عراق را برای توسعه انرژی اتمی به عنوان راه‌حلی برای بحران برق تحلیل کرده و اعلام کرد، که این پروژه نیازمند ۴۰ میلیارد دلار و زمان طولانی است.

دلایل روی آوردن به انرژی اتمی

مرکز پژوهشی Innov8 اشاره کرد، که عراق از کمبود بلندمدت برق و هدر رفتن ۵۰ تا ۶۰ درصد انرژی در شبکه‌های انتقال رنج می‌برد. وابستگی شدید به نفت و گاز برای تولید انرژی، به همراه قطع مداوم صادرات گاز طبیعی از ایران، باعث شده است، که عراق به دنبال منابع جایگزین بگردد. بر اساس آمارها در سال ۲۰۲۱، نفت ۶۳ درصد و گاز طبیعی ۳۶ درصد از منابع انرژی عراق را تشکیل داده‌اند.

اهداف راهبردی و هماهنگی بین‌المللی

عراق از مارس ۲۰۲۴ گفتگوهایی را با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) برای توسعه برنامه‌ای اتمی صلح‌آمیز آغاز کرده است. هدف بلندمدت رسیدن به ۱۰,۰۰۰ مگاوات در ظرفیت تولید است. همچنین بر اساس گزارشی از آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، عراق قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲,۴۰۰ مگاوات انرژی اتمی جدید را از طریق استفاده از رآکتورهای ماژولار کوچک (SMRs) به شبکه برق اضافه کند.

مقایسه خطرات بهداشتی و زیست‌محیطی

این پژوهش نشان می‌دهد، که خطرات بهداشتی انرژی اتمی بسیار کمتر از سوخت‌های فسیلی است. نرخ مرگ‌ومیر برای هر ترات ساعت برای زغال‌سنگ ۲۴.۶ و برای نفت ۱۸.۴ است، در حالی که برای انرژی اتمی تنها ۰.۰۷ مرگ‌ومیر است. از نظر زیست‌محیطی، میزان گازهای گلخانه‌ای (GWP) برای اتمی تنها ۱۳ گرم برای هر کیلووات ساعت است، در حالی که برای زغال‌سنگ ۱۰۰۱ گرم است.

هزینه مالی و چالش‌های زمانی

توسعه ۱۰ گیگاوات انرژی اتمی در عراق نیازمند سرمایه‌گذاری ۴۰ میلیارد دلاری است. اجرای پروژه‌ای در این سطح نیازمند ۱۰ تا ۱۵ سال کار است، بنابراین به عنوان راه‌حلی سریع برای بحران کنونی برق نخواهد بود. همچنین پایبندی به یک نیروگاه اتمی فرآیندی ۱۰۰ ساله است که ساخت، بهره‌برداری و از بین بردن پسماندها را در بر می‌گیرد.

آمادگی نهادی و وضعیت امنیتی

مرکز Innov8 هشدار می‌دهد، که محیط امنیتی عراق بر آمادگی اتمی تأثیر می‌گذارد، به ویژه حملات پهپادی به میادین نفتی و خطر حملات سایبری. از نظر نهادی، عراق همچنان پیش از آغاز پروژه جدید نیازمند ایجاد نهادی مستقل برای نظارت و حل‌وفصل مشکل پسماندهای اتمی قدیمی مانند "تویسه" است.

پیشنهادات برای مرحله آینده

این گزارش پیشنهاد می‌کند، که عراق تا پایان سال ۲۰۲۶ بر "آمادگی" تمرکز کند نه "ساخت‌وساز". بهترین گام این است که پیش از امضای هرگونه قرارداد بزرگ، زیرساخت‌های قانونی، امنیتی و فنی تکمیل شوند. شعار اصلی برای این مرحله عراق "پیش از خرید، آماده شو" است، تا مشخص شود آیا سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی و اصلاح شبکه برق سودمندتر است یا انرژی اتمی.