تهران پس از رد طرح صلح: دیپلماسی ادامه دارد

چنور برهانی ۲ ساعت پیش
عباس عراقچی
عباس عراقچی
  • ترامپ پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان درگیری‌ها را رد کرده است.
  • تهران می‌گوید طرحش از طریق میانجی‌های قطری به واشنگتن منتقل شده است.
  • پیشنهاد ایران شامل آغاز روند هفت‌روزه برای بازگشایی تنگه هرمز است.
  • اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای، همچنان مانع اصلی توافق احتمالی است.

تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان درگیری میان ایران و آمریکا در حالی با ابهام روبه‌رو شده که تهران بر مذاکره تأکید دارد و واشنگتن از رد پیشنهاد ایران خبر داده است. در این میان، تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی اختلاف و مذاکرات غیرمستقیم دو طرف است.

تهران هنوز منتظر پاسخ واشنگتن است

عراقچی روز یکشنبه ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ گفت میانجی‌هایی که ارتباط میان ایران و آمریکا را تسهیل می‌کنند، هنوز رد رسمی پیشنهاد تهران از سوی واشنگتن را اعلام نکرده‌اند.

او تأکید کرد ایران منتظر دریافت موضع نهایی آمریکا از این کانال‌هاست و پس از دریافت پاسخ رسمی، درباره نحوه ادامه کار تصمیم خواهد گرفت.

این موضع پس از آن اعلام شد که ترامپ روز شنبه گفت پیشنهاد ایران را رد کرده است. ترامپ مدعی شد تهران به دلیل وضعیت دشوار خود خواهان توافق فوری برای بازگشایی تنگه هرمز است.

پیشنهاد ایران چه می‌گوید؟

ایران هفته گذشته در جریان مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک پیشنهاد خود را ارائه کرد و گفت این طرح از طریق میانجی‌های قطری به طرف آمریکایی منتقل شده است.

بر اساس توضیحات عراقچی، در صورت موافقت آمریکا، توافق پیشنهادی یک دوره هفت‌روزه را برای بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌های منطقه‌ای آغاز می‌کند.

عراقچی روز جمعه در سازمان ملل گفت در صورت وجود آمادگی جدی از سوی آمریکا برای توافق، مقدمات اجرای این روند فراهم است. پس از آن، طرف‌های درگیر می‌توانند مذاکرات گسترده‌تری را درباره موضوعاتی که بر سر آنها توافق دارند، آغاز کنند.

مسئله هسته‌ای؛ خط قرمز تهران

برنامه هسته‌ای ایران می‌تواند یکی از محورهای مذاکرات گسترده‌تر میان تهران و واشنگتن باشد؛ با این حال، مواضع دو طرف درباره این موضوع همچنان فاصله زیادی دارد.

ترامپ تأکید کرده است ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. در مقابل، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است تهران حتی در صورت پذیرش طرح صلح از سوی آمریکا، درباره حقوق هسته‌ای خود امتیاز نخواهد داد.

به گفته این مقام، ایران درباره غنی‌سازی اورانیوم یا انتقال اورانیوم با غنای بالا از کشور انعطاف نشان نخواهد داد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، نیز در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس اعلام کرده است تهران برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای و دیگر مسائل آماده است، اما «زورگویی یا اجبار» را نمی‌پذیرد.

پزشکیان گفته است ایران به دنبال جنگ نیست، اما در برابر فشار، تهدید و حمله از خود دفاع خواهد کرد و پیش‌تر نیز پذیرفته است که نباید سلاح هسته‌ای تولید کند.

واشنگتن چه می‌گوید؟

ترامپ در اظهارات روز شنبه، پیشنهاد ایران را ردشده اعلام کرد و گفت تهران به دلیل شرایط جنگی و فشارهای موجود به دنبال بازگشایی فوری تنگه هرمز است.

در مقابل، یک مقام آمریکایی پیش‌تر مذاکرات غیرمستقیم با ایران از طریق میانجی‌ها را «مثبت و سازنده» توصیف کرده بود.

وال‌استریت ژورنال نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده است که ترامپ نسبت به پایبندی ایران به خواسته‌های واشنگتن تردید دارد و به کارکنان خود گفته است احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در نوامبر وجود دارد. این گزارش به نقل از مقام‌های ناشناس منتشر شده و دیدگاه رسمی اعلام‌شده از سوی دولت آمریکا محسوب نمی‌شود.

هفت ماه جنگ، یک تنگه حیاتی

درگیری کنونی از ۲۸ فوریه و با حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شد و طی هفت ماه گذشته با دوره‌هایی از توقف و ازسرگیری حملات ادامه یافته است.

جنگ هزاران کشته بر جای گذاشته، توان نظامی متعارف ایران را تضعیف کرده و فشار بیشتری بر اقتصاد این کشور وارد کرده است. همزمان، اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز جریان انتقال نفت از این مسیر حیاتی را مختل کرده و به اقتصاد جهانی آسیب زده است.

ایران و متحدانش نیز دامنه درگیری را به دیگر نقاط منطقه گسترش داده‌اند. ایران به اهدافی در کشورهای متحد آمریکا در خلیج فارس حمله کرده و حوثی‌های یمن نیز اهداف مرتبط با عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند.

ائتلاف به رهبری عربستان بامداد شنبه، ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد دو موشک بالستیک و دو پهپاد شلیک‌شده از سوی حوثی‌ها به سمت این کشور را رهگیری کرده است.

ایران همچنین با عربستان سعودی درباره وضعیت تنگه هرمز وارد رایزنی شده است؛ اقدامی که اهمیت این آبراه در معادلات امنیتی و انرژی منطقه را نشان می‌دهد.

اطلاعات بیشتر

پیشنهاد ایران در حالی روی میز قرار دارد که واشنگتن هنوز موضع رسمی خود را از طریق کانال میانجی‌گری به تهران منتقل نکرده است. در صورت توافق، روند هفت‌روزه بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند آغازگر مذاکرات گسترده‌تر باشد؛ اما اختلاف درباره برنامه هسته‌ای و شروط پایان درگیری همچنان پابرجاست.

لینکهای مرتبط

پزشکیان: تهران هیچ‌گاه به دنبال تنش نبوده؛ پاسخ ما به هر تجاوزی کوبنده خواهد بود

پزشکیان: یا امنیت را با یکدیگر خواهیم ساخت، یا ناامنی را با یکدیگر تحمل خواهیم کرد

ترامپ: پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، احتمال توافق با ایران وجود دارد

ترامپ به فاکس‌نیوز: به‌زودی رویداد بسیار مهمی درباره ایران رخ خواهد داد

قالیباف: پیش از اجرای یادداشت تفاهم، با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد

چنور برهانی

۲ ساعت پیش