خلاصه خبر

• حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان در مذاکرات بودجه ۲۰۲۷ خواهان افزایش سهم خود از ۱۲.۶۷ به ۱۴.۱۴ درصد است.

• اربیل می‌خواهد سهم خود از کل بودجه مصوب عراق محاسبه شود و مبنای «هزینه واقعی» که از سال ۲۰۱۵ اعمال می‌شود، حذف شود.

• بغداد در پرونده نفت خواهان تولید ۴۰۰ هزار بشکه در روز است؛ حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان افزایش تولید تا حدود ۳۰۰ هزار بشکه را مطرح کرده و خواهان افزایش سهم نفت مصرف داخلی به ۹۰ هزار بشکه است.

• حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان مجموع مطالبات خود از بودجه ۲۰۲۷ را ۲۹ تریلیون دینار اعلام کرده است.

مذاکرات بغداد و حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان درباره سهم بودجه ٢٠٢٧، نحوه محاسبه آن، تعهدات نفتی و نحوه تضمین پرداخت‌های مالی ادامه دارد.

اربیل مدل جدیدی برای سهم بودجه می‌خواهد

مذاکرات بغداد و حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان بر سر بودجه سال ۲۰۲۷ تنها به تعیین یک درصد مشخص محدود نشده است. اربیل می‌خواهد هم سهم بودجه‌ای خود را افزایش دهد و هم شیوه محاسبه این سهم تغییر کند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از اصلی‌ترین اختلافات مالی دو طرف در سال آینده باشد.

حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان بر اساس آخرین سرشماری خواهان افزایش سهم خود از ۱۲.۶۷ به ۱۴.۱۴ درصد است. هم‌زمان، اربیل می‌خواهد این درصد از کل بودجه مصوب عراق محاسبه شود، نه از مخارجی که دولت فدرال در طول سال عملاً انجام می‌دهد.

مبنای «هزینه واقعی» از سال ۲۰۱۵ در بودجه عراق وجود داشته و حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان خواهان حذف این سازوکار است.

نفت، شرط بغداد برای سهم بودجه‌ای

پرونده نفت، دومین محور تعیین‌کننده مذاکرات است.

بر اساس توافق فعلی میان حکومت فدرال عراق، حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان و شرکت‌های نفتی، پس از اختصاص ۵۰ هزار بشکه نفت در روز برای نیاز داخلی، نفت باقی‌مانده باید در اختیار شرکت بازاریابی نفت عراق، سومو، قرار گیرد.

حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان در مذاکرات جدید خواهان افزایش سهم نفت اختصاص‌یافته به مصرف داخلی به حداقل ۹۰ هزار بشکه در روز است.

بغداد در مقابل، تولید نفت حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان را ۴۰۰ هزار بشکه در روز می‌خواهد. مقام‌های حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان گفته‌اند می‌توانند تولید را به حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز برسانند.

پیشنهاد دیگر بغداد این است که اگر میزان نفت تعیین‌شده در یک ماه تحویل نشود، سهم بودجه‌ای حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان نیز متناسب با میزان نفت تحویل‌نشده کاهش یابد.

بغداد همچنین می‌خواهد تعهدات مالی مربوط به شرکت‌های استخراج نفت فعال در اقلیم کوردستان در بودجه سرمایه‌گذاری حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان لحاظ شود.

اربیل سهمی از هزینه‌های حاکمیتی می‌خواهد

اختلاف دیگر به هزینه‌های حاکمیتی دولت فدرال مربوط است. حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان خواهان سهم ۱۴.۱۴ درصدی از این هزینه‌هاست؛ هزینه‌هایی که حوزه‌هایی مانند امنیت و دفاع، ریاست‌های سه‌گانه، وزارت امور خارجه و نمایندگی‌های دیپلماتیک، بدهی‌های خارجی و دادگاه عالی فدرال را شامل می‌شود.

بغداد با این درخواست مخالف است و حضور کوردها در ریاست‌های سه‌گانه و دستگاه قضایی را مبنای مخالفت خود قرار داده است.

حقوق باید از اختلافات بغداد و اربیل جدا شود

پرداخت حقوق کارکنان نیز در مذاکرات به یکی از مطالبات مهم حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان تبدیل شده است.

اربیل می‌خواهد حقوق ماهانه در چهارچوب هزینه‌های ثابت بودجه قرار گیرد تا اختلافات مالی با بغداد به توقف یا تأخیر در پرداخت حقوق منجر نشود.

در بخش هزینه‌های جاری دولت نیز درخواست دریافت ۱۶۰ میلیارد دینار در ماه مطرح شده است؛ مبلغی که پیش‌تر درباره پرداخت آن توافق شده بود اما به گفته منابع، بغداد آن را پرداخت نکرده است.

استخدام نیروهای جدید، دائمی‌کردن قراردادها و ارتقای کارکنان نیز در مذاکرات مطرح است. حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان خواهان آن است که در صورت اختصاص بودجه برای استخدام، سهم این منطقه بر اساس جمعیت تعیین شود.

در مورد ارتقای کارکنان، بغداد مسئولیت توقف این روند را متوجه حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان می‌داند، اما ازسرگیری آن در صورت تأمین اعتبار را منتفی نمی‌داند. احتمال دارد در صورت آغاز دوباره ارتقاها، ابتدا تنها یک رده شغلی مشمول آن شود.

مطالبه ۲۹ تریلیون دیناری

حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان مجموع سهم مورد مطالبه خود از بودجه ۲۰۲۷ را ۲۹ تریلیون دینار تعیین کرده است.

این رقم شامل ۲۳.۵ تریلیون دینار برای حقوق، ۲ تریلیون دینار برای بازنشستگان و ۵ تریلیون دینار برای سرمایه‌گذاری است.

توافق نهایی، سیاسی خواهد بود

مسئولان حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان معتقدند کمیته‌های فنی به‌تنهایی نمی‌توانند اختلافات موجود را حل کنند و تعیین سهم اقلیم کوردستان در بودجه ۲۰۲۷ به توافق سیاسی بغداد و اربیل نیاز دارد.

بر اساس این دیدگاه، نخست‌وزیر و معاون نخست‌وزیر حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان باید با حضور در بغداد، مذاکرات سیاسی درباره سهم بودجه‌ای را مستقیماً دنبال کنند.

پس از ارسال لایحه بودجه به مجلس نمایندگان عراق نیز، هماهنگی فراکسیون‌های کوردستانی برای دفاع از بندهای مربوط به اقلیم کوردستان اهمیت خواهد داشت.

در نهایت، مذاکرات بودجه ۲۰۲۷ چهار پرونده اصلی را به هم گره زده است: درصد سهم بودجه، مبنای محاسبه آن، تعهدات نفتی و نحوه تضمین پرداخت‌های مالی. توافق بر سر این موارد، چارچوب رابطه مالی بغداد و حکومت اقلیم کوردستان در سال آینده را تعیین خواهد کرد.

لینکهای مرتبط

اقلیم کوردستان خواهان سهم قانونی خود از بودجه ۲۰۲۷ است

حکومت اقلیم کوردستان خواستار سهم ۱۴.۱۴ درصدی از بودجه عراق شد

ارائه پیشنهاد بودجه ۱۰ ماده‌ای اقلیم کوردستان به بغداد

وزارت دارایی اقلیم کوردستان خواستار سهم ۱۴ درصدی از بودجه ۲۰۲۷ عراق شد

تلاش اقلیم کوردستان برای افزایش سهم بودجه ۲۰۲۷ به ۱۴/۱٪