آمریکا استفاده از «مادر همه بمب‌ها» علیه ایران را بررسی می‌کند
خلاصه خبر
- ارتش آمریکا طرح‌هایی برای حمله احتمالی به زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای ایران تهیه کرده که استفاده از بمب GBU-43/B را نیز در بر می‌گیرد.
- اجرای این طرح‌ها به تصمیم دونالد ترامپ برای ازسرگیری عملیات نظامی بستگی دارد؛ تصمیمی که هنوز به‌طور قطعی اعلام نشده است.
- برخی مقام‌های آگاه از برنامه‌ریزی‌های نظامی آمریکا درباره اثربخشی این بمب علیه تأسیسات عمیق زیرزمینی تردید دارند.
- این گزارش را سی‌ان‌ان منتشر کرده و رویترز آن را بازتاب داده است، با وجود این تأکید کرده که نتوانسته است جزئیات آن را مستقلاً تأیید کند.
واشنگتن در حال بررسی گزینه‌ای است که می‌تواند دامنه حملات احتمالی به ایران را گسترش دهد؛ استفاده از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای آمریکا، در حالی مطرح شده که توانایی آن برای انهدام اهداف عمیق زیرزمینی همچنان محل تردید است.
گزینه‌های نظامی آمریکا در انتظار تصمیم ترامپ
شبکه سی‌ان‌ان روز چهارشنبه، ۱۴ اکتبر، به نقل از چند مقام آمریکایی آگاه از برنامه‌ریزی‌های نظامی گزارش داد که ارتش این کشور گزینه‌های جدیدی برای حمله احتمالی به ایران آماده کرده است. این طرح‌ها، علاوه بر زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات هسته‌ای ایران را نیز در بر می‌گیرند و احتمال استفاده از بمب GBU-43/B، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، در میان گزینه‌های مطرح‌شده قرار دارد.
بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ از ارتش خواسته است گزینه‌های بیشتری برای حمله به اهداف باقی‌مانده در ایران ارائه کند. با این حال، اجرای این طرح‌ها به تصمیم رئیس‌جمهوری آمریکا برای ازسرگیری عملیات نظامی بستگی دارد و تاکنون دستور قطعی برای استفاده از این بمب اعلام نشده است.
زمان احتمالی اجرای این طرح‌ها نیز مشخص نیست. حملات احتمالی می‌تواند پیش یا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶ انجام شود.
زمان احتمالی هرگونه اقدام نظامی نیز با ابهام همراه است. موضوع انجام حملات پیش یا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مطرح شده است؛ انتخاباتی که قرار است در نوامبر ۲۰۲۶ برگزار شود. ترامپ پیش‌تر از خودداری از اقدام نظامی جدید پیش از انتخابات سخن گفته بود، اما به گفته منابع آگاه، مشخص نیست این موضع به معنای کنار گذاشتن قطعی گزینه حمله باشد.
کاخ سفید نیز در پاسخ به پرسش سی‌ان‌ان درباره این طرح‌ها، از اظهارنظر درباره برنامه‌های حساس نظامی خودداری کرد و اعلام کرد رئیس‌جمهوری برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، همه گزینه‌ها را باز نگه می‌دارد.
تردید درباره انهدام تأسیسات عمیق زیرزمینی
یکی از مسائل مطرح در بررسی‌های نظامی آمریکا، میزان اثربخشی GBU-43/B در برابر اهداف مستحکم و مدفون در اعماق زمین است.
برخی مقام‌های آگاه درباره توانایی این بمب برای انهدام تأسیسات هسته‌ای عمیق زیرزمینی، از جمله مجموعه‌ای که با نام «پیک‌اکس مانتین» شناخته می‌شود، تردید دارند.
این بمب با وجود قدرت انفجاری بسیار بالا، برای نفوذ عمیق در لایه‌های مستحکم زمین طراحی نشده است. ازاین‌رو، استفاده از آن لزوماً به معنای نابودی تأسیساتی نیست که در اعماق زمین و پشت لایه‌های مقاوم سنگی قرار دارند.
احتمال آسیب به غیرنظامیان نیز از دیگر ملاحظات مطرح در ارزیابی چنین حملاتی است. قدرت تخریبی گسترده این سلاح می‌تواند در صورت استفاده در نزدیکی مناطق مسکونی یا زیرساخت‌های غیرنظامی، خطر تلفات و خسارات جانبی را افزایش دهد.
نمایش قدرت یا دستیابی به هدف نظامی؟
برخی مقام‌های آمریکایی درباره میزان تأثیرگذاری استفاده از این بمب بر تحقق اهداف راهبردی واشنگتن تردید دارند. در این ارزیابی‌ها، احتمال استفاده از آن برای نمایش قدرت و اعمال فشار روانی نیز مطرح شده است.
این تردیدها در شرایطی مطرح می‌شود که مقام‌های دولت آمریکا و برنامه‌ریزان نظامی همچنان گزینه‌های مختلفی را بررسی می‌کنند. با این حال، درباره وجود راهبردی روشن برای پایان دادن به درگیری نیز پرسش‌هایی مطرح است.
در چنین شرایطی، گسترش حملات ممکن است به‌عنوان راهی برای ایجاد دستاورد نظامی یا سیاسی بررسی شود؛ اما مشخص نیست چنین اقدامی تا چه اندازه می‌تواند به اهداف نهایی واشنگتن منجر شود.
سابقه استفاده از «مادر همه بمب‌ها»
بمب GBU-43/B در سال ۲۰۰۳ توسعه یافت و نخستین بار در ۱۳ آوریل ۲۰۱۷ در یک عملیات رزمی در افغانستان به کار رفت. ارتش آمریکا در آن عملیات، این بمب را علیه مجموعه‌ای از تونل‌ها و مواضع گروه داعش خراسان در ولایت ننگرهار استفاده کرد.
این سلاح بزرگ‌ترین بمب غیرهسته‌ای زرادخانه آمریکا محسوب می‌شود و برای ایجاد انفجار گسترده علیه اهداف وسیع طراحی شده است. بنابراین، استفاده احتمالی از آن علیه ایران نخستین کاربرد رزمی این بمب نخواهد بود، بلکه نخستین استفاده گزارش‌شده از آن در درگیری با ایران خواهد بود.
لینکهای مرتبط
ترامپ: اجازه نمی‌دهم ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد
جی‌دی ونس: ایران برای پایان جنگ باید غنی‌سازی را کاهش دهد
۴۵ دقیقه پیش