خلاصه خبر

• فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، زیان‌های این کشور در جریان جنگ آمریکا و ایران را حدود ۶۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.

• اختلال در عبور از تنگه هرمز، صادرات نفت عراق را مختل کرد و این کشور را به استفاده از مسیرهای جایگزین از طریق سوریه و ترکیه سوق داد.

• ذخایر ارزی عراق ۲۰ میلیارد دلار کاهش یافته و قیمت کالاهای مصرفی نیز به‌شدت افزایش پیدا کرده است.

• دولت عراق برای کاهش وابستگی به نفت، قصد دارد سهم درآمدهای غیرنفتی را تا سال ۲۰۳۷ از ۱۰ درصد به ۴۵ درصد افزایش دهد.

فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، زیان‌های جنگ آمریکا و ایران را حدود ۶۰ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ جنگی که اختلال در صادرات نفت و کاهش ذخایر ارزی، فشار بر اقتصاد عراق را تشدید کرده است.

تنگه هرمز؛ گلوگاه صادرات نفت عراق

عراق، یکی از اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، پیش از آغاز جنگ روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت تولید می‌کرد که نزدیک به سه میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه آن صادر می‌شد. بخش عمده این صادرات از پایانه‌های جنوبی عراق و از مسیر تنگه هرمز به بازارهای جهانی انتقال می‌یافت.

اما محدودیت شدید عبور از این آبراه در جریان جنگ، صادرات نفت عراق را با اختلال جدی مواجه کرد. از آنجا که ظرفیت ذخیره‌سازی نفت در عراق محدود است، کاهش امکان صادرات به توقف بخش عمده تولید نفت این کشور انجامید.

در پی این وضعیت، عراق ناچار شد برای ادامه صادرات به مسیرهای جایگزین متکی شود؛ از جمله انتقال نفت با کامیون از طریق سوریه و استفاده از خط لوله عبوری از ترکیه. این مسیرها، با وجود کمک به ادامه بخشی از صادرات، جایگزین کامل ظرفیت پیشین عراق نبودند.

زیان ۶۰ میلیارد دلاری و کاهش ذخایر ارزی

فؤاد حسین روز پنج‌شنبه، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶،در دیدار با همتای ایتالیایی خود در رم، اعلام کرد عراق در جریان جنگ اخیر میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حدود ۶۰ میلیارد دلار زیان دیده است. این رقم بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه عراق به او نسبت داده شده است.

بر اساس آمار وزارت نفت عراق، صادرات نفت این کشور پس از افت شدید تولید، در ماه سپتامبر تا حدی بهبود یافت و از یکم تا بیست‌ویکم این ماه به‌طور متوسط به روزانه دو میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه رسید.

با وجود این بهبود نسبی، فشار اقتصادی ادامه یافته است. ذخایر ارز خارجی عراق ۲۰ میلیارد دلار کاهش یافته و قیمت کالاهای مصرفی نیز به‌شدت افزایش پیدا کرده است؛ تحولاتی که بحران اقتصادی این کشور را تشدید کرده‌اند.

کاهش ارزش دینار در واکنش به فشار اقتصادی

بانک مرکزی عراق هفته گذشته برای نخستین بار در بیش از سه سال، ارزش دینار را در برابر دلار کاهش داد. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که اقتصاد عراق به درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت وابستگی زیادی دارد.

درآمدهای نفتی حدود ۹۰ درصد درآمدهای عراق را تأمین می‌کنند. این منابع برای پرداخت هزینه واردات، حفظ ثبات دینار و تأمین حقوق کارکنان بخش دولتی و مستمری بازنشستگان اهمیت اساسی دارند. به همین دلیل، اختلال در صادرات نفت و کاهش درآمدهای ارزی می‌تواند آثار گسترده‌ای بر اقتصاد و معیشت مردم داشته باشد.

برنامه عراق برای کاهش وابستگی به نفت

مقام‌های عراقی اعلام کرده‌اند که در پی متنوع‌سازی منابع درآمدی کشور هستند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، عراق قصد دارد سهم درآمدهای غیرنفتی را از حدود ۱۰ درصد به ۴۵ درصد تا سال ۲۰۳۷ افزایش دهد.

این هدف‌گذاری در شرایطی مطرح شده است که بحران اخیر بار دیگر آسیب‌پذیری اقتصاد عراق در برابر اختلال در صادرات نفت را آشکار کرده است.

لینکهای مرتبط

گلدمن ساکس: جریان نفت از تنگه هرمز به ۷ تا ۸ میلیون بشکه در روز رسید

کاهش شدید تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز در پی تشدید تنش‌ها

صادرات نفت عراق از طریق تنگه هرمز از ۶۰ میلیون بشکه گذشت

عملیات نظامی، تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز را به پایین‌ترین سطح رسانده است