
خلاصه خبر
پژوهشگران با بررسی سنگهای شمالغرب ایران، شواهدی از یک سامانه آتشفشانی باستانی با قدمت حدود ۱۰۰ میلیون سال شناسایی کردهاند.
این سامانه حدود ۱۰۱ تا ۹۷ میلیون سال پیش فعالیت داشته است.
یافتهها میتواند به روشنشدن چگونگی تغییر شکل سرزمینها و اقیانوسهای منطقه در گذشتههای دور کمک کند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Geoscience Frontiers منتشر شده است.
پژوهشگران با مطالعه سنگهای شمالغرب ایران، به شواهدی از فعالیتهای آتشفشانی در گذشتههای بسیار دور رسیدهاند؛ یافتهای که میتواند بخشی از تاریخ پنهان زمین در این منطقه را روشن کند.
سنگها چه چیزی را آشکار کردند؟
دانشمندان در این پژوهش، سنگهای چند منطقه در شمالغرب ایران، از جمله میشو داغی، صوفیان و خوی را بررسی کردند تا سن و منشأ آنها را مشخص کنند.
نتایج نشان میدهد این سنگها با یک سامانه آتشفشانی باستانی ارتباط دارند که حدود ۱۰۱ تا ۹۷ میلیون سال پیش فعال بوده است. این سامانه در طول میلیونها سال، تحت تأثیر تغییرات زمین قرار گرفته و آثار آن در سنگهای باقیمانده حفظ شده است.
آتشفشانها چگونه به شناخت گذشته زمین کمک میکنند؟
در اعماق زمین، بخشی از سنگها بر اثر شرایط خاص ذوب میشوند و مواد مذاب به وجود میآورند. این مواد ممکن است در زیر زمین سرد و به سنگ تبدیل شوند یا به سطح زمین برسند و سنگهای آتشفشانی بسازند.
دانشمندان با بررسی سن و ترکیب این سنگها میتوانند اطلاعاتی درباره شرایط زمین در زمان شکلگیری آنها به دست آورند. حتی اگر شکل اولیه آتشفشان دیگر وجود نداشته باشد، سنگهای باقیمانده ممکن است شواهدی از فعالیتهای گذشته را در خود حفظ کرده باشند.
ارتباط این کشف با تاریخ ایران
حدود ۱۰۰ میلیون سال پیش، شکل قارهها و اقیانوسها با وضعیت امروزی تفاوت داشت. اقیانوس باستانی نئوتتیس نیز در تحولات زمینشناختی منطقه نقش داشت و حرکت صفحات بزرگ زمین بهتدریج شکل سرزمینهای اطراف آن را تغییر داد.
پژوهشگران معتقدند آثار این سامانه آتشفشانی میتواند به درک بهتر این تحولات و چگونگی شکلگیری ساختارهای زمینشناختی شمالغرب ایران کمک کند.
این یافته به معنای کشف یک آتشفشان فعال یا یک دهانه آتشفشانی جدید نیست؛ بلکه دانشمندان با بررسی سنگها، شواهد یک سامانه باستانی را شناسایی و بازسازی کردهاند.
اطلاعات بیشتر
مطالعه سامانههای آتشفشانی باستانی به دانشمندان کمک میکند تاریخ تغییرات پوسته زمین، جابهجایی صفحات زمین و تحول قارهها را بهتر بشناسند.
لینکهای مرتبط
پس از نزدیک به ۶۰۰ سال، آتشفشانی در روسیه فوران کرد
ابر آتشفشان یلواستون تهدیدی بالقوه، قدرتمندتر از 100 بمب هستەای