امنیت مرزی و صادرات نفت؛ محور سفر نخست‌وزیر عراق به دمشق
خلاصه خبر
علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، روز چهارشنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ در رأس هیئتی بلندپایه به سوریه سفر کرد تا با احمد الشرع، رئیس‌جمهوری این کشور، درباره روابط دوجانبه گفت‌وگو کند.
امنیت مرز مشترک، مقابله با تروریسم و گسترش همکاری‌های تجاری و اقتصادی از محورهای اصلی این سفر اعلام شده‌اند.
توسعه مسیرهای صادرات نفت عراق از طریق سوریه و احیای خط لوله کرکوک ـ بانیاس نیز در چهارچوب همکاری‌های انرژی دو کشور اهمیت دارد.
این سفر نخستین سفر یک نخست‌وزیر عراق به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ است.
بغداد و دمشق در تلاش‌اند روابط خود را با تمرکز بر امنیت مرزی، همکاری اقتصادی و مسیرهای انتقال انرژی گسترش دهند؛ روندی که می‌تواند جایگاه سوریه را در برنامه‌های صادرات نفت عراق تقویت کند.
امنیت مرزی و مقابله با تروریسم در اولویت
علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، روز چهارشنبه در رأس هیئتی بلندپایه برای سفری رسمی عازم دمشق شد. او قرار است با احمد الشرع، رئیس‌جمهوری سوریه، درباره مسائل مشترک سیاسی، امنیتی و اقتصادی گفت‌وگو کند.
کنترل مرز مشترک، جلوگیری از نفوذ افراد مسلح، مقابله با تروریسم و افزایش هماهنگی امنیتی از موضوعات اصلی مورد انتظار در مذاکرات است.
احمد الشرع روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی دجله عراق، مرز سوریه و عراق را کاملاً امن توصیف کرد و گفت دو کشور در زمینه‌های مختلف با یکدیگر هماهنگی دارند. او همچنین از سفر علی الزیدی استقبال کرد.
این دیدار در شرایطی انجام می‌شود که بغداد و دمشق پس از سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، در تلاش‌اند روابط سیاسی و اقتصادی خود را با توجه به تحولات جدید سوریه تنظیم کنند.
خط لوله کرکوک ـ بانیاس؛ مسیر راهبردی صادرات نفت
همکاری در حوزه انرژی یکی از مهم‌ترین زمینه‌های روابط اقتصادی دو کشور است. خط لوله کرکوک ـ بانیاس که نفت شمال عراق را به ساحل مدیترانه در سوریه متصل می‌کند، می‌تواند در صورت بازسازی و بهره‌برداری، مسیر جایگزینی برای صادرات نفت عراق فراهم کند.
عراق و سوریه در ژوئیه ۲۰۲۶ تفاهم‌نامه‌هایی برای بازسازی و احیای این خط لوله امضا کردند. بر اساس گزارش خبرگزاری رسمی سوریه، یک تفاهم‌نامه میان طرف‌های دولتی دو کشور و تفاهم‌نامه دیگری با کنسرسیومی بین‌المللی شامل شرکت شورون آمریکا و دو شرکت دیگر امضا شده است. مرحله مطالعات فنی و مالی پروژه باید زمینه اجرای آن را فراهم کند.
در کنار این طرح، انتقال نفت عراق به سوریه با استفاده از نفتکش‌ها نیز به‌عنوان یکی از مسیرهای صادراتی مورد توجه قرار گرفته است. هدف از توسعه این مسیرها، افزایش انعطاف‌پذیری صادرات نفت عراق و کاهش وابستگی به مسیرهای محدودتر دریایی است.
بااین‌حال، احیای خط لوله به تکمیل مطالعات، تأمین مالی و اجرای عملیات بازسازی نیاز دارد و نباید امضای تفاهم‌نامه‌ها را به‌معنای آغاز بهره‌برداری از خط لوله تلقی کرد.
همکاری اقتصادی فراتر از نفت
مذاکرات بغداد و دمشق به بخش انرژی محدود نمی‌شود. توسعه مبادلات تجاری، همکاری در حوزه آب و کشاورزی، حمل‌ونقل و فراهم‌کردن زمینه سرمایه‌گذاری‌های مشترک نیز از موضوعات مورد تأکید دو طرف است.
احمد الشرع در گفت‌وگوی تلویزیونی اخیر خود، ظرفیت‌های مشترک سوریه و عراق در حوزه‌های اقتصادی، انرژی، کشاورزی، آب و حمل‌ونقل را قابل توجه دانست و بر ضرورت اولویت‌دادن به منافع مشترک تأکید کرد.
موقعیت جغرافیایی سوریه در ساحل مدیترانه و پیوندهای زمینی آن با عراق، این کشور را به یکی از گزینه‌های بغداد برای گسترش مسیرهای تجاری و صادراتی تبدیل می‌کند. در مقابل، همکاری با عراق می‌تواند برای سوریه زمینه‌ای جهت توسعه زیرساخت‌ها، تجارت و سرمایه‌گذاری فراهم کند.
اطلاعات بیشتر
علی الزیدی پیش از سفر به دمشق، در چهارچوب برنامه دیدارهای منطقه‌ای خود به عربستان سعودی و اردن سفر کرده بود. او و احمد الشرع نیز پیش‌تر در حاشیه نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با یکدیگر دیدار کرده بودند.
اهمیت سفر کنونی در این است که دو کشور فرصت دارند توافق‌های اولیه و گفت‌وگوهای سیاسی را به برنامه‌های اجرایی در حوزه امنیت، تجارت و انرژی تبدیل کنند. بااین‌حال، ارزیابی نتایج سفر به بیانیه‌های رسمی و تصمیم‌های نهایی دو طرف درباره اجرای طرح‌های مشترک بستگی خواهد داشت.
لینک مرتبط
