هگست خواستار چهارچوب دفاعی تازه با اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا شد
خلاصه خبر
وزیر دفاع آمریکا پیشنهاد تدوین چهارچوبی جدید برای همکاری‌های دفاعی واشنگتن و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن) را مطرح کرد.
این چهارچوب پیشنهادی قرار است مسیر همکاری‌های دو طرف را در سال‌های آینده مشخص کند؛ جزئیات آن هنوز اعلام نشده است.
هگست بر تقویت همکاری‌های دریایی، افزایش هماهنگی نظامی و گسترش آموزش و برنامه‌ریزی مشترک تأکید کرد.
این ابتکار در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ ایران و تنش‌های چین و فیلیپین، نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی و تعهدات نظامی آمریکا در آسیا را افزایش داده است.
واشنگتن درصدد گسترش همکاری‌های دفاعی با کشورهای جنوب شرق آسیاست؛ ابتکاری که هم‌زمان با تشدید رقابت با چین و افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی ناشی از جنگ ایران دنبال می‌شود.
چهارچوب جدید برای همکاری در سال‌های پیش رو
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه، ۲۸ اکتبر، در دیدار با مقام‌های دفاعی کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، در شهر لاپو-لاپو، در استان سبو، فیلیپین، پیشنهاد تدوین چهارچوبی تازه برای همکاری‌های دفاعی دو طرف را مطرح کرد.
او گفت این چهارچوب باید مسیر همکاری‌های آمریکا و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا را در سال‌های آینده مشخص کند و واشنگتن آماده است روند تدوین آن را با شرکای منطقه‌ای آغاز کند. هگست همچنین بر ضرورت گسترش همکاری بر پایه منافع مشترک تأکید کرد و گفت توافق کامل دو طرف درباره همه مسائل، پیش‌شرط همکاری عملی نیست.
وزیر دفاع آمریکا رویکرد واشنگتن را «قدرتمند، آرام و روشن» توصیف کرد. به گفته او، این رویکرد باید توان بازدارندگی در برابر فشار و تجاوز را حفظ کند، از تشدید غیرضروری تنش‌ها جلوگیری کند و در عین حال، موضع آمریکا را برای متحدان و طرف‌های مقابل روشن نگه دارد.
هگست تأکید کرد آمریکا از منافع خود و متحدانش دفاع خواهد کرد و این سیاست را در چهارچوب رویکرد «صلح از طریق قدرت» توضیح داد.
امنیت دریایی؛ محور اصلی همکاری عملی
گسترش آگاهی از تحرکات دریایی، افزایش هماهنگی عملیاتی نیروهای نظامی و تقویت همکاری میان نیروهای دریایی از دیگر محورهای مورد تأکید هگست بود.
او گفت آموزش، یادگیری و برنامه‌ریزی مشترک صرفاً اقدامات نمادین نیستند، بلکه می‌توانند توانایی شرکای امنیتی را برای همکاری مؤثر و جلوگیری از درگیری افزایش دهند.
این موضوع برای فیلیپین اهمیت ویژه‌ای دارد. مانیل، که با واشنگتن پیمان دفاعی دارد، طی سال‌های اخیر بارها بر سر مناطق مورد مناقشه در دریای جنوبی چین با نیروهای چینی روبه‌رو شده است. چین تقریباً بر تمام این پهنه آبی ادعای حاکمیت دارد؛ ادعایی که با مطالبات فیلیپین، ویتنام و مالزی درباره بخش‌هایی از این دریا تعارض دارد.
ارتش فیلیپین نیز پیش از آغاز نشست اعلام کرده بود که تحرکات ناوگروه هواپیمابر «لیائونینگ» چین را هنگام عبور از آب‌های نزدیک جنوب این کشور زیر نظر گرفته است. این تحولات، امنیت دریایی را به یکی از موضوعات مهم گفت‌وگوهای دفاعی منطقه تبدیل کرده است.
جنگ ایران و تردیدها درباره تمرکز نظامی آمریکا
پیشنهاد هگست در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نگرانی‌هایی درباره آمادگی نظامی ایالات متحده و توانایی این کشور برای حفظ تمرکز بر منطقه هند و اقیانوس آرام ایجاد کرده است.
این جنگ که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶ آغاز شد، بازارهای نفت و مسیرهای حمل‌ونقل دریایی را مختل کرده و نگرانی‌های مربوط به امنیت انرژی را افزایش داده است. کشورهای جنوب شرق آسیا که به واردات انرژی وابستگی دارند، در برابر افزایش هزینه سوخت و اختلال در زنجیره‌های تأمین آسیب‌پذیرند.
در عین حال، افزایش تنش‌ها میان چین و فیلیپین، اهمیت حضور امنیتی آمریکا در منطقه را برای برخی متحدان واشنگتن بیشتر کرده است. کشورهای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا باید میان نیاز به همکاری دفاعی با آمریکا، روابط اقتصادی با چین و پیامدهای اقتصادی بحران خاورمیانه توازن برقرار کنند.
آغاز روند تدوین چهارچوب؛ جزئیات همچنان نامشخص
نشست وزیران دفاع اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا و نشست گسترش‌یافته آن در روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در شهر لاپو-لاپو، برگزار می‌شود. نشست گسترش‌یافته، علاوه بر کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، شرکای گفت‌وگوی دفاعی این اتحادیه را نیز گرد هم می‌آورد.
هگست اعلام کرد آمریکا آماده است تدوین چهارچوب پیشنهادی را با سنگاپور پیش ببرد؛ کشوری که قرار است سال آینده ریاست نشست وزیران دفاع اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا و شرکای آن را بر عهده بگیرد.
با این حال، هنوز جزئیات چهارچوب پیشنهادی، تعهدات احتمالی طرف‌ها و زمان‌بندی اجرای آن مشخص نشده است. بنابراین، پیشنهاد واشنگتن را باید گامی برای گسترش همکاری‌های دفاعی دانست، نه توافقی نهایی با تعهدات اجرایی تعیین‌شده.
اطلاعات بیشتر
سال ۲۰۲۷ پنجاهمین سال برقراری روابط رسمی آمریکا و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا خواهد بود؛ مناسبتی که هگست آن را فرصتی برای تدوین چهارچوب جدید همکاری‌های دفاعی معرفی کرده است. با وجود این، اختلاف منافع اعضای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا و حساسیت روابط آن‌ها با چین می‌تواند دامنه توافق بر سر مسائل راهبردی، به‌ویژه مناقشات دریای جنوبی چین، را محدود کند.
