صربستان در آستانه تحول با جنبش دانشجویی در انتخابات پارلمانی
خلاصه خبر:
حوزه‌های رأی‌گیری در صربستان برای برگزاری یک انتخابات پارلمانی بسیار پرتنش و سرنوشت‌ساز گشایش یافتند.
این انتخابات به مثابه رویارویی میان الکساندر ووچیچ، رهبر پوپولیست صربستان، و «فهرست دانشجویان» (جنبشی از جوانان بدون رهبر) تبدیل شده است.
محبوبیت ووچیچ پس از فاجعه فرریختن سایبان بتنی در ایستگاه قطار نووی ساد و اعتراضات گسترده مردمی علیه فساد و پارتی‌بازی، به شدت آسیب دیده است.
نظرسنجی‌ها از رقابتی بسیار تنگاتنگ حکایت دارند و ناظران بین‌المللی نسبت به ایمنی، انصاف و احتمال بروز تخلفات و فشار بر رسانه‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند.
در صورت پیروزی حزب حاکم (SNS)، ووچیچ پس از دو دوره ریاست‌جمهوری، به عنوان نخست‌وزیر بازخواهد گشت، در حالی که دانشجویان با رویکردی فراجناحی خواستار بازسازی اقتصاد و دموکراسی صربستان هستند.
انتخابات صربستان و چالش بزرگ ووچیچ
روز یکشنبه، حوزه‌های رأی‌گیری در سراسر صربستان برای انتخابات پارلمانی باز شدند، انتخاباتی که به مثابه رویارویی میان الکساندر ووچیچ، رهبر پوپولیست این کشور بالکانی، و جنبشی از دانشجویان دانشگاه که نزدیک به دو سال علیه او دست به اعتراض زده‌اند، ارزیابی می‌شود. اگرچه ۶.۴ میلیون رأی‌دهنده صربستانی می‌توانند از میان ۱۸ حزب متقاضی ورود به پارلمان ۲۵۰ نفره انتخاب کنند، اما این انتخابات عملاً به یک همه‌پرسی میان «حزب ترقی‌خواه صربستان» (جناح راست ووچیچ) و «فهرست دانشجویان» (که از حمایت جوانان برخوردار است) تبدیل شده است.
نظرسنجی‌ها
بر اساس نظرسنجی‌ها، رقابت میان این دو جریان بسیار تنگاتنگ است و همین امر انتخابات روز یکشنبه را به نامطمئن‌ترین انتخابات سال‌های اخیر تبدیل کرده است. از صبح زود، رأی‌دهندگان در سراسر کشور صف کشیدند. ایلیا سردانوویچ، پزشک و نخستین نفر از فهرست ۲۵۰ نامزدِ جنبش جوانان، این حضور را نشانه «مشارکتی بی‌سابقه در تاریخ اخیر صربستان» دانست و ابراز امیدواری کرد که فرآیند رأی‌گیری در فضایی دموکراتیک و صلح‌آمیز سپری شود.
نگرانی ناظران بین‌المللی و تنش‌های انتخاباتی
مخالفان ووچیچ و گروه‌های ناظر مستقل نسبت به احتمال بروز تخلفات هشدار داده‌اند. ناظران بین‌المللی و محلی پیش‌تر نگرانی خود را درباره ایمنی و انصاف مبارزات انتخاباتی که با بازداشت‌ها، کنترل تقریباً کامل دولت بر رسانه‌ها و گزارش‌هایی از نظارت و حملات سایبری علیه فعالان همراه بود، ابراز کرده‌اند. اتحادیه اروپا نیز به عنوان ناظر اصلی، روند رأی‌گیری در این کشورِ نامزد عضویت در این بلوک را از نزدیک زیر نظر دارد. انتخابات محلی اوایل امسال و انتخابات پارلمانی قبلی در سال ۲۰۲۳ نیز با تنش، خشونت و ادعاهای تقلب همراه بوده است.
ریشه‌های اعتراضات و کاهش محبوبیت ووچیچ
محبوبیت پوپولیست‌ها از دو سال پیش و در پی فرو ریختن یک سایبان بتنی در ایستگاه قطاری در شمال صربستان که به کشته شدن ۱۶ نفر انجامید رو به کاهش گذاشته است. این حادثه موجی از اعتراضات جوانان را به دنبال داشت که خواستار پاسخگویی و اجرای عدالت بودند و این فاجعه را بازتابی از فساد گسترده و سهل‌انگاری در پروژه‌های نوسازی می‌دانستند. با این وجود، ووچیچ همچنان حمایت قابل توجهی در میان طرفداران خود دارد که او را رهبری توانمند برای هدایت ملت در بلاتکلیفی‌های جهانی می‌دانند. اگر حزب او بیشترین آرا را کسب کند، ووچیچ پس از دو دوره ریاست‌جمهوری، کرسی نخست‌وزیری را بر عهده خواهد گرفت؛ چرا که او ماه گذشته از ریاست‌جمهوری استعفا داد تا شخصاً رهبری این مبارزات انتخاباتی را هدایت کند.
فهرست دانشجویان؛ پدیده‌ای نوظهور در سپهر سیاسی صربستان
جنبش تازه تأسیس «فهرست دانشجویان» با سازمان‌های سیاسی سنتی متفاوت است. این جنبش توسط دانشجویان شکل گرفته، اما کاندیداهای آن را متخصصان، ورزشکاران، کشاورزان و هنرمندان کمتر شناخته‌شده تشکیل می‌دهند. پیام اصلی این کارزار فراجناحی، «ما راهش را بلدیم» بوده و هدف آن مقابله با حکومت تک‌نفره ووچیچ و بازگرداندن همبستگی به جامعه است. نامزدهای این فهرست با پای پیاده و دوچرخه سراسر کشور را پیمودند تا حتی به رأی‌دهندگان مناطق روستایی که پایگاه‌های سنتی قدرت ووچیچ محسوب می‌شوند دسترسی پیدا کنند.
لینکهای مرتبط:
