نەوەی نوێ لە دادگای فیدراڵی؛ هەوڵ بۆ پوچەڵکردنەوەی بڕیارەکانی کابینەی نۆ دەستیپێکرد

جەبار حسین 1 کاتژمێر پێش ئێستا
کۆبوونەوەیەکی حکومەتی کاربەڕێکەری هەرێمی کوردستان
کۆبوونەوەیەکی حکومەتی کاربەڕێکەری هەرێمی کوردستان

جووڵانەوەی نەوەی نوێ دۆسیەی کابینەی نۆی حکومەتی هەرێمی کوردستانی بردووەتە بەردەم دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق، بە ئامانجی کۆتاییهێنان بەو بڕیارانەی کە بە گوتەی ئەوان لە دەرەوەی وادەی یاسایی دەرکراون.

وردەکاریی سکاڵاکەی نەوەی نوێ

ڕۆژی 09-07-2026، جووڵانەوەی نەوەی نوێ بە فەرمی داوایەکی یاسایی لە دادگای فیدراڵیی عێراق تۆمار کرد. ئامانجی ئەم سکاڵایە ناساندنی حکومەتی هەرێمی کوردستانە وەک "حکومەتی کاربەڕێکەر" و پوچەڵکردنەوەی تەواوی ئەو بڕیار، فەرمان و ڕێنماییانەی کە لە دوای تەواوبوونی تەمەنی یاسایی کابینەی نۆ دەرکراون.

وادەی یاسایی و کۆتاییهاتنی تەمەنی کابینە

بەپێی بنەما دەستوورییەکان، کابینەی نۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕۆژی 10-07-2019 متمانەی پێدراوە و پێویست بوو لە ڕۆژی 10-07-2023 تەمەنی یاسایی کۆتایی بێت. سکاڵاکار جەخت دەکاتەوە کە لەو بەروارەوە حکومەت شەرعییەتی یاسایی بۆ دەرکردنی بڕیارە ستراتیژییەکان نەماوە.

مەترسییەکان لەسەر بڕیارە داراییەکان

بەگوێرەی ڕاڤەی یاسایی، حکومەتی کاربەڕێکەر تەنیا دەسەڵاتی ڕاییکردنی کاروباری ڕۆژانەی هەیە. ئەگەر دادگای فیدراڵی بڕیار لە بەرژەوەندیی نەوەی نوێ بدات، ئەوا هەموو ئەو بڕیارانەی بوونەتە بارگرانی دارایی وەک "زیادکردنی کرێی کارەبا، بەرزکردنەوەی باج لەسەر کاسبکاران و گرێبەستە گەورەکان" کە لە دوای 2023ـەوە دەرکراون، مەترسیی هەڵوەشاندنەوەیان لەسەرە.

مێژووی بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی دژی هەرێم

دادگای باڵای فیدراڵی پێشتر زنجیرەیەک بڕیاری هاوشێوەی دژی دامەزراوەکانی هەرێم دەرکردووە، لەوانە:

هەڵوەشاندنەوەی درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەمان لە 30-05-2023.

هەڵوەشاندنەوەی کۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەکان لە 16-07-2023.

هەڵوەشاندنەوەی ئەنجوومەنی پارێزگاکانی هەرێم لە 24-09-2023.

سێ سیناریۆ لەبەردەم حکومەتی هەرێم

پسپۆڕانی یاسایی پێشبینی سێ ئەگەر دەکەن بۆ ئەم کەیسە:

ڕەتکردنەوەی داواکە لەلایەن دادگای فیدراڵییەوە.

ناساندنی فەرمیی حکومەت وەک کاربەڕێکەر بەبێ دەستکاریکردنی بڕیارە کۆنەکان.

سیناریۆی سێیەم کە قورسترینیانە؛ ناساندنی حکومەت وەک کاربەڕێکەر و پوچەڵکردنەوەی سەرجەم ئەو بڕیارانەی لە دوای تەممووزی 2023ـەوە دەرکراون.

جەبار حسین

1 کاتژمێر پێش ئێستا