ماتۆڕسکیلە بێسەرەتاکان ساڵانە 2 ملیار دینار زیان بە هاونیشتمانییان دەگەیەنن
پووختەی هەواڵەکە:
- خاوەنی ماتۆڕسکیلە بێسەرەتاکان لە هەرێمی کوردستان ساڵانە زیاتر لە 2 ملیار دینار زیانی داراییان پێدەگات.
- حکومەت ماتۆڕسکیلە دەستبەسەرداگیراوەکان پان دەکاتەوە و وەک ئاسنی کۆن بە کارگەکان دەیانفرۆشێتەوە.
- نزیکەی 50% بۆ 60%ی ماتۆڕسکیلەکانی سەر شەقام بێسەرەتان و بەشێکیان بە قاچاخ و پارچەپارچەکراوی هاوردە دەکرێن.
- وەزارەتی ناوخۆ هاوردەکردنی ماتۆڕسکیلی بۆ ماوەی 4 ساڵ قەدەغە کردووە و تەنیا ڕێگە بە حکومەت و کۆمپانیاکانی دیلیڤەری دەدات.
زانیارییەک گەیشتووە بە کەناڵ8 کە ئاماژە بەوە دەکات بازرگانان بۆ خۆدزینەوە لە ڕسووماتی گومرگی، ماتۆڕسکیلەکان بە پارچەپارچەکراوی لە چین و ئێرانەوە هاوردە دەکەن و بە گەنجانی دەفرۆشنەوە، بەڵام دواتر لەلایەن پۆلیسەوە دەستیان بەسەردا دەگیرێت و وەک ئاسن پان دەکرێنەوە.
ڕێکارە یاسایی و داراییەکان:
- نرخی ماتۆڕسکیلە بێسەرەتاکان لەنێوان 500,000 بۆ 3,000,000 دیناردایە و خاوەنەکانیان هیچ مافێکی خاوەندارێتییان نییە.
- بەپێی ڕێنمایی ژمارە 14ی ساڵی 2025، تەنیا حکومەت و کۆمپانیاکانی دیلیڤەری بۆیان هەیە ماتۆڕسکیل هاوردە بکەن.
- ڕسووماتی تۆمارکردنی هەر ماتۆڕسکیلێک 370,000 دینارە، بەڵام زۆرینەی ئەوانەی لە بازاڕدان بێ تابلۆ و ساڵنامەن.
- لیژنە ئەمنییەکانی قایمقامییەت ڕاسپێردراون ئەو پێشەنگایانە دابخەن کە مامەڵە بە ماتۆڕسکیلی بێسەرەتاوە دەکەن.
ئامارەکانی پارێزگای سلێمانی:
بەهمەن عەبدوڵا، گوتەبێژی هاتوچۆی سلێمانی ڕایگەیاند، ساڵانە لەنێوان 1,000 بۆ 1,400 ماتۆڕسکیل تەنیا لە سلێمانی دەستیان بەسەردا دەگیرێت و پان دەکرێنەوە، کە بەهای داراییان دەگاتە 1 ملیار دینار. ئاماژەی بەوەش کرد کە تاوەکو ئێستا 13,561 ماتۆڕسکیل لە پارێزگاکە تۆمار کراون و تەنیا لە هەشت مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 1,647 ماتۆڕسکیلی نوێ تۆمار کراون.
زیانە گیانی و کۆمەڵایەتییەکان:
بێجگە لە زیانە داراییەکان، بەکارهێنانی ماتۆڕسکیلی بێسەرەتا و بەتایبەت جۆرە بەهێزەکان (بەتح) بووەتە هۆی زیادبوونی ڕووداوەکانی هاتوچۆ. بەشێکی زۆر لە شۆفێران لە کاتی ڕووداوەکاندا گیان لەدەست دەدەن یان دەبنە خاوەن پێداویستی تایبەت، ئەمەش بارگرانییەکی زۆری بۆ خێزانەکانیان دروست کردووە.
زانیاری زیاتر بۆ تۆ
3 کاتژمێر پێش ئێستا