ئەپڵ، ئێنڤیدیا و ئۆپن ئەی ئای لە کۆشکی سپی؛ کێ بەشداری لە ئێوارەخوانەکەی ترەمپ بۆ سەرۆکی چین دەکات؟

یەسنا ئومێد 1 کاتژمێر پێش ئێستا

پووختەی هەواڵەکە:

  • دوای زیاتر لە 10 ساڵ یەکەمین سەردانی فەرمیی سەرۆکی چین بۆ کۆشکی سپی ئەنجام دەدرێت.
  • هەردوو سەرکردە ئاگربەستی بازرگانیی نێوانیان تاوەکو 10ـی کانوونی دووەمی ساڵی داهاتوو درێژکردەوە.
  • گفتوگۆکان دۆسیەکانی کێبڕکێی ژیریی دەستکرد، فرۆشتنی چەک بە تایوان و جەنگی ئێران لەخۆدەگرن.
  • لە کۆتایی کۆبوونەوەکاندا ڕاگەیێنراوى هاوبەش دەرناچێت و هەر وڵاتەو پەیامی جیاواز بڵاودەکاتەوە.

لووتکەی سێیەمی نێوان دۆناڵد ترەمپ و شی جینپینگ لە ماوەی کەمتر لە ساڵێکدا، بە ئامانجی ڕێگریکردن لە پێکدادانی ڕاستەوخۆی ئابووری و سەربازیی نێوان هەردوو زلهێزەکە لە واشنتن دەستپێدەکات. ئەم کۆبوونەوە چاوەڕوانکراوە لە کاتێکدا بەڕێوەدەچێت کە ئاگربەستی بازرگانیی نێوانیان بۆ 10ـی کانوونی دووەم درێژکراوەتەوە، هاوکات ئاڵۆزییەکانی جەنگی ئێران و کڕینی چەک لەلایەن تایوانەوە بە بەهای 25 ملیار دۆلار دانوستانەکانی خستووەتە قۆناغێکی هەستیارەوە.


تەوەرە سەرەکییەکانی گفتوگۆ و بەرژەوەندییە ناکۆکەکانی نێوان واشنتن و پەکین:

  • درێژکردنەوەی ماوەی ئاگربەستی بازرگانیی 11 مانگی ڕابردوو تاوەکو 10ـی کانوونی دووەم بۆ ڕەخساندنی دەرفەت بە مەبەستی گەیشتن بە ڕێککەوتنی گشتگیر.
  • تاوتوێکردنی پێشنیازی ئەمریکا بۆ دانانی "میکانیزمی ئاگادارکردنەوە" سەبارەت بە مەترسییەکانی پەرەپێدانی سیستەمەکانی ژیریی دەستکرد لەسەر ئاسایشی نیشتمانی.
  • دۆسیەی تایوان و فرۆشتنی چەک بە بەهای 11 ملیار دۆلار، هاوکات ڕاگرتنی پاکێجی دووەم بە بەهای 14 ملیار دۆلار لەلایەن ترەمپەوە وەک کارتی فشار لە دانوستانەکاندا.
  • پرسی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژ بە ئێران و ئەگەری بەکارهێنانی هەژموونی سیاسیی چین بەسەر تاراندا بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکان.
  • هەوڵەکانی ترەمپ بۆ ئازادکردنی هاووڵاتیانی ئەمریکی لە زیندانەکانی چین، دوای ئەوەی لە مانگی تەممووزدا قەشە "ئێزرا جین" ئازاد کرا.

پڕۆتۆکۆڵی سەردانەکە، بەشداریی سەرکردەکانی تەکنەلۆجیا و دەرئەنجامەکان:

کارنامەی سەردانەکە پێشوازییەکی سەربازی لە کۆشکی سپی بە بەشداریی 500 سەرباز و نمایشی فڕۆکە جەنگییەکان لەخۆدەگرێت بۆ شاندی چین کە وانگ یی، وەزیری دەرەوە و تسای چی، گەورە ڕاوێژکاری سەرۆکی تێدایە. لە ئێوارەخوانێکی فەرمیدا، بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاری کۆمپانیاکانی ئەپڵ (تیم کووک)، ئێنڤیدیا (جێنسن هوانگ) و ئۆپن ئەی ئای (سام ئاڵتمان) لەگەڵ سەرکردەکان کۆدەبنەوە. بڕیاریشە ڕۆژی هەینی دوای کۆبوونەوەیەکی تایبەت و سەردانی ئەرشیفی نیشتمانی، شاندی چین کۆتایی بە گەشتەکەی بهێنێت بەبێ ئەنجامدانی کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی هاوبەش، بەڵکو هەردوولا بەیاننامەی سەربەخۆ بڵاودەکەنەوە.

پێشوازیی کەسیی دۆناڵد ترەمپ لە فڕۆکەخانەی سەربازیی ئەندرۆس، لە کاتێکدایە کە لە ماوەی شەش دەیەی ڕابردوودا هیچ سەرۆکێکی ئەمریکا بەو شێوازە لە بنکەیەکی سەربازی پێشوازی لە میوانێکی بیانی نەکردووە. ئەم هەنگاوە دوای ئەوە دێت کە لە کانوونی دووەمی 2025ـەوە شەڕی بازرگانی بە سەپاندنی باجی 10% بەسەر کاڵای چینیدا دەستیپێکردەوە و چینیش بە سەپاندنی باج لەسەر نەوت، گازی شلکراو، خەڵووز و سنووردارکردنی هەناردەی پێنج کانزای دەگمەن وەڵامی دایەوە.

سەرەڕای ئەوەی لە تشرینی یەکەمی 2025 لە کۆریای باشوور ئاگربەستی بازرگانی لەنێوان هەردوو سەرکردە هاتە ئاراوە، بەڵام بڕیاری ئەم دواییەی ئیدارەی ئەمریکا بۆ سەپاندنی باجی 12.5% بەسەر کاڵاکانی 60 هاوبەشی بازرگانیدا کە چینی لەخۆگرتووە بە تۆمەتی بەکارهێنانی کاری زۆرەملێ، پێشوەختە ئاڵۆزی خستووەتە سەر جێبەجێکردنی چەمکی "سەقامگیریی ستراتیژیی بنیاتنەر" لەنێوان هەردوو وڵاتدا.

یەسنا ئومێد

1 کاتژمێر پێش ئێستا