Puxteya Nûçeyê

• Semam Emanê Iraqê Mam Celal, aliyên nakok di bin sîwanekê de kom dikirin û welat ji alozî û dijayetiyê diparast.
• Serkirdeyên Iraqî di daxuyaniyên xwe yên ji bo KANAL8ê de, rola Mam Celal a di çareserkirina qeyranên navbera Şîe û Sunneyan û her wiha Hewlêr û Bexdayê de bilind dinirxînin.
• Siyasetmedarên weke Adil Ebdulmehdî, Îbrahîm Behrululûm û Qasim Erebî tekez dikin ku Mam Celal di lûtkeya desthilatê de jî ti carî tola xwe hilneda û weke bavekî ji bo hemû aliyan tevgeriya.

Daxuyaniyên Sereke û Mijarên Balkêş

• Têkoşîna siyasî ya serdemekê: Celal Talebanî di sala 1933'yan de li gundê Kelkan ê Çiyayê Kosretê ji dayik bû. Di 13 saliya xwe de (1946) dest bi siyasetê kir. Ew ji Koleja Hiqûqê ya Bexdayê derçû û weke rojnamevan û nivîskar di kovarên weke Rizgarî û Xebat de kar kir. Di 1ê Hezîrana 1975'an de YNK damezrand û şoreşa nû ya Kurdan da destpêkirin.
• Rojeke dîrokî ji bo gelê Kurd: Di 6ê Nîsana 2005'an de, cara yekem di dîroka Iraqê de Kurdek û Pêşmergeyek (Celal Talebanî) gihîşt Koşka Selam. Ev weke destkefteke mezin hat dîtin û ji aliyê gelek serokên cîhanê ve, bi taybetî Serokê Amerîkayê yê wê demê George W. Bush, hat pîrozkirin.
• Semam Emanê (Avakerê Aramiyê) pêkhateyan: Mam Celal hevsengiyeke têkûz di navbera Kurd, Ereb (Sunne û Şîe), Tirkmen, Xirîstiyan û pêkhateyên din de parast. Li gorî hemî aliyan, hebûna wî misogeriya pêşîgirtina li şerê navxweyî û mezhebî bû. Gelek çavdêr diyar dikin ku piştî nexweşketina wî ya di sala 2012'an de, krîzeke mezin a siyasî û ewlehiyê li welêt rû da.
• Statuyeke navneteweyî û pêkhatina aştiyê: Di asta navneteweyî de, Mam Celal ji aliyê serokên dewletan ve xwedî rêzeke taybet bû. Wî di çareserkirina pirsgirêkên herêmî de rola sereke lîst. Weke ku nivîskarê Tirk Cengîz Çandar jî behs dike; Mam Celal di ragihandina agirbesta 1993yan a di navbera PKK û hikûmeta Tirkiyeyê de aktorekî serekî bû û cihê baweriya welatên weke Îran, Tirkiye û Erebistana Siûdî bû.
• Rola çareserker û 'Helal Meşakil': Serokê Dezgeha Behrululûm, Îbrahîm Mihemed Behrululûm ji KANAL8ê re daxuyand ku Mam Celal ne tenê qeyran çareser dikirin, belkî hewayê aloz ê civînan jî aram dikir. Wî anî ziman ku Mam Celal ji ber kesayetiya xwe ya ku hewl dida hemû aliyan li diwexana xwe kom bike, ji aliyê Iraqiyan ve weke "Helal Meşakil" (Çareserkerê Pirsgirêkan) dihat naskirin. Mînakên weke krîza destûra 2005'an û teqandina mezargeha li Samarayê, nîşan didin ku her kesî hawara xwe digihand wî.
• Destpêşxerî û têkiliyên ligel PDKyê: Serokwezîrê berê yê Iraqê û hevalê wî yê dêrîn Adil Ebdulmehdî, bal kişand ser destpêşxeriyên Mam Celal ên di navxweyî ya Herêma Kurdistanê de û got: "Piştî koça dawî ya Mam Celal, birayên me yên di PDKyê de ew kanala pêbawer ji dest dan." Ebdulmehdî behsa hevdîtineke li Parîsê ya ligel Mesûd Barzanî kir û dabeşkirina erkan a weke 'Mam Celal li Bexdayê û Kak Mesûd li Herêmê berpirsyar be', weke wêrekiyeke mezin a Mam Celal bi nav kir.
• Waneya lêborîniyê di lûtkeya desthilatê de: Şêwirmendê Asayîşa Neteweyî ya Iraqê Qasim Erebî destnîşan kir ku Mam Celal ji serkirdayetiya partiyeke dijberê rejîma berê heta postê Serokkomariyê meşiya, lê ti carî tola xwe ji kesî hilneda. Erebî ji Kanal8ê re got: "Ew bixwe di nav aştiyê de bû, dema li lûtkeya desthilatê bû destê wî ji bo hemûyan vekirî bû. Bi rastî jî Mam Celal waneyeke tijî wate nîşanî me da ku mirov gava ji opozîsyonê diçe lûtkeyê, divê çawa tevbigerî."

Ji Bo Agahdariya We

Nasnavê "Semam Eman", ji aliyê Merceiyeta Bilind a Şîeyan (Ayetullah Elî Sîstanî) ve li Serokkomarê berê yê Iraqê û Sekreterê Giştî yê YNKyê Mam Celal (Celal Talebanî) hatibû kirin. Ev yek ji ber wê rola wî ya dîrokî bû ku Şîe û Sunne di dema şerê mezhebî de li ser maseyekê kom dikirin, mafê Kurdan di destûra nû ya Iraqê de da çespandin û bi têlefonekê kêşeyên mezin ên navbera Hewlêr û Bexdayê çareser dikirin. Ev mîrateya wî ya zengîn û tijî lêborînî, kiriye ku hîn jî xelk bixwaze siyasetmedar li gorî kevneşopiya wî tevbigerin.

Bêtir bixwînin: Ev nûçe ji we re hatine bijartin

Ji bo nûçeyên nû, bi berdewamî KANAL8ê bişopînin:

https://channel8.com/kurmanci/news/30644