مذاکرات صلح اوکراین از سر گرفته می‌شود؛ آتش‌بس در اولشکی
خلاصه خبر
اوکراین، روسیه و آمریکا برای برگزاری مذاکرات فنی در نیمه نخست نوامبر در ابوظبی برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ سوئیس نیز به‌عنوان محل احتمالی گفت‌وگوها مطرح است.
روسیه و اوکراین بر سر توقف موقت عملیات نظامی در شهر اولشکی برای ارسال کمک‌های بشردوستانه و تخلیه غیرنظامیان توافق کرده‌اند.
دو کشور روز جمعه ۲۳ اکتبر، هرکدام ۲۷۰ نفر را در چهارچوب مبادله اسرا آزاد کردند.
ولودیمیر زلنسکی تأکید کرده است که هر توافق صلح باید شامل تضمین‌های امنیتی قوی برای اوکراین و تأمین مالی ارتش این کشور برای دست‌کم ۱۰ سال باشد.
هم‌زمان با ادامه جنگ روسیه و اوکراین، واشنگتن در تلاش است دو طرف را بار دیگر به میز مذاکره بازگرداند؛ تلاش‌هایی که اکنون با برنامه‌ریزی برای گفت‌وگوهای سه‌جانبه و توافقی محدود برای کاهش بحران انسانی در اولشکی همراه شده است. با این حال، اختلاف بر سر سرزمین‌های اشغالی و تضمین‌های امنیتی همچنان چشم‌انداز توافق جامع صلح را نامشخص نگه داشته است.
مذاکرات فنی؛ گام نخست برای دیدار رهبران
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، روز جمعه ۲۳ اکتبر اعلام کرد که نمایندگان اوکراین، روسیه و آمریکا قصد دارند در نیمه نخست نوامبر مذاکرات فنی را در ابوظبی آغاز کنند. یک مقام آمریکایی نیز گفته است که سوئیس می‌تواند محل جایگزین این نشست باشد.
زلنسکی در یک نشست مجازی با اندیشکده هادسون گفت امیدوار است گفت‌وگوهای کارشناسی به دیدار رهبران سه کشور منجر شود. به گفته او، مسائل اصلی جنگ باید در سطح رهبران حل‌وفصل شوند و اروپا نیز باید در روند مذاکرات مشارکت داشته باشد.
رئیس‌جمهور اوکراین پس از گفت‌وگو با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، بر ضرورت دستیابی به تضمین‌های امنیتی قابل اتکا برای کشورش تأکید کرد. او همچنین گفت هر توافق احتمالی باید منابع مالی لازم برای حفظ ارتش اوکراین را دست‌کم برای ۱۰ سال تأمین کند.
زلنسکی با اشاره به برگزارنشدن نشست سه‌جانبه‌ای که انتظار می‌رفت در ماه اکتبر انجام شود، گفت تحقق برنامه جدید به آمادگی روسیه برای مذاکره بستگی دارد.
آتش‌بس محدود برای نجات غیرنظامیان در اولشکی
در کنار تلاش‌های دیپلماتیک، روسیه و اوکراین بر سر توقف موقت عملیات نظامی در شهر اولشکی، واقع در منطقه خرسون و تحت کنترل روسیه، به توافق رسیده‌اند. هدف از این توافق، انتقال کمک‌های بشردوستانه و ایجاد مسیر امن برای خروج غیرنظامیان اعلام شده است.
بر اساس اعلام اولیه ارتش‌های دو طرف، قرار بود توقف آتش از ساعت چهار بامداد ۲۷ اکتبر به وقت محلی آغاز شود. با این حال، گزارش‌های جداگانه درباره زمان اجرای توافق یکسان نیستند و کرملین نیز اعلام کرده بود که دو طرف در حال هماهنگی جزئیات زمانی عملیات هستند. بنابراین، تاریخ نهایی اجرا باید با تازه‌ترین اعلام رسمی دو طرف تطبیق داده شود.
کاخ سفید اعلام کرده است که ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، در هماهنگی این توافق نقش داشته است. دیمیترو لوبینتس، کمیسر حقوق بشر اوکراین، نیز گفته است که عملیات بشردوستانه شامل پاک‌سازی مسیرهای مین‌گذاری‌شده، ارسال مواد غذایی و تخلیه غیرنظامیان خواهد بود.
بر اساس اطلاعات کاخ سفید، جمعیت اولشکی از حدود ۲۴ هزار نفر پیش از جنگ به یک‌هزار و ۷۰۰ تا دو هزار نفر کاهش یافته است. بسیاری از ساکنان باقی‌مانده سالمندان هستند که به غذا، آب آشامیدنی سالم، دارو و خدمات درمانی نیاز دارند. ساکنان این شهر از تشدید کمبود مواد غذایی خبر داده‌اند.
این توافق، آتش‌بسی محلی با هدف اجرای عملیات بشردوستانه است و به معنای توقف درگیری‌ها در دیگر مناطق جنگی نیست.
تبادل ۵۴۰ نفر در تازه‌ترین مبادله اسرا
روسیه و اوکراین روز جمعه ۲۳ اکتبر هرکدام ۲۷۰ نفر را در چهارچوب مبادله اسرا آزاد کردند؛ در مجموع ۵۴۰ نفر در این تبادل حضور داشتند. زلنسکی این مبادله را دستاوردی مهم توصیف کرد.
به گفته رئیس‌جمهور اوکراین، شماری از افرادی که به کشور بازمی‌گردند غیرنظامی هستند و بیشتر نظامیان آزادشده از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ در اسارت بوده‌اند. این مبادله نخستین تبادل اسرا میان دو طرف از ماه اوت بود.
تبادل اسرا از معدود زمینه‌هایی است که مسکو و کی‌یف، با وجود ادامه جنگ، در آن تماس‌های دورهای خود را حفظ کرده‌اند.
اختلاف بر سر دونباس و محدودیت‌های استارلینک
ازسرگیری تلاش‌های دیپلماتیک در شرایطی مطرح شده که اختلاف‌های اساسی میان طرف‌ها همچنان پابرجاست. روسیه خواهان واگذاری تمام منطقه دونباس در شرق اوکراین است؛ از جمله بخش‌هایی که نیروهای روسی تاکنون تصرف نکرده‌اند. کی‌یف با واگذاری سرزمین‌هایی که همچنان در کنترل خود دارد مخالفت کرده است.
هم‌زمان، روابط واشنگتن و کی‌یف در هفته‌های اخیر بر سر چند موضوع با تنش همراه بوده است. یکی از این اختلاف‌ها، محدودیت‌های اعمال‌شده بر سامانه ارتباطات ماهواره‌ای استارلینک است که اوکراین برای ارتباطات نظامی و هماهنگی عملیات دفاعی از آن استفاده می‌کند.
زلنسکی روز جمعه گفت محدودیت‌های سرعت همچنان برقرار است و تحویل موشک‌های رهگیر برای مقابله با موشک‌های بالستیک روسیه نیز با تأخیر مواجه شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته است در صورت ادامه مشکل، برای حل آن اقدام خواهد کرد.
اختلاف دیگر به تصمیم واشنگتن برای فراهم‌کردن امکان عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان مربوط می‌شود؛ اقدامی که اوکراین از آن انتقاد کرده است.
اطلاعات بیشتر
دورهای پیشین مذاکرات با میانجی‌گری آمریکا در ماه فوریه بدون پیشرفت قابل‌توجه متوقف شد. در نتیجه، نشست احتمالی نوامبر هنوز صرفاً یک گام دیپلماتیک برنامه‌ریزی‌شده است و نباید آن را نشانه دستیابی به توافق آتش‌بس سراسری یا پایان جنگ دانست.
لینکهای مرتبط
زلنسکی: آمریکا پیشنهاد مذاکرات سه‌جانبه در امارات را داد
زلنسکی: روسیه آماده مذاکره است و ایالات متحده در حال کاهش تنش‌ها است
ترامپ: مذاکره با زلنسکی دشوارتر از پوتین است
زلنسکی: متحدان غربی درباره حملات موشکی به کی‌یف هشداری ندادند
