بافل جلال طالبانی: وعده ما روشن است؛ راه مام جلال ادامه دارد

چنور برهانی ۲ ساعت پیش

خلاصه خبر

  • بافل جلال طالبانی در نهمین سالگرد درگذشت پدرش نوشت: «وعده ما روشن است؛ حفظ راهت و به پایان رساندن برنامه‌ات.»
  • قباد طالبانی نیز با انتشار تصویری از خود و بافل طالبانی در کنار مام جلال نوشت: «پیمان وفاداری به راهت تا آخرین نفس.»
  • مام جلال، بنیان‌گذار اتحادیه میهنی کوردستان و نخستین رئیس‌جمهور کورد عراق، ۳ اکتبر ۲۰۱۷ در آلمان درگذشت.
  • مسیر سیاسی او از فعالیت دانشجویی در دهه ۱۹۴۰ آغاز شد و با فعالیت حزبی، مبارزه مسلحانه و دیپلماسی تا ریاست‌جمهوری عراق ادامه یافت.

نهمین سالگرد درگذشت مام جلال، فرصتی برای یادآوری مسیری است که او از فعالیت سیاسی در نوجوانی تا رهبری اتحادیه میهنی کوردستان و ریاست‌جمهوری عراق طی کرد؛ مسیری که امروز دو پسرش بر ادامه آن تأکید دارند.

مسیری که از نوجوانی آغاز شد

مام جلال، فرزند شیخ حسام‌الدین و از خاندان شیخ نوری و شیخ غفور، در سال ۱۹۳۳ در روستای کلکان در دامنه کوه کوسرت به دنیا آمد.

او در سال ۱۹۴۶، همراه با شماری از دوستان دانش‌آموزش و با راهنمایی یکی از معلمان، انجمنی آموزشی و مخفی با نام «انجمن پیشبرد آموزش» تأسیس کرد و به‌عنوان دبیر آن انتخاب شد.

پس از تأسیس حزب دموکرات کوردستان در ۱۶ اوت ۱۹۴۶، در تشکیلات دانش‌آموزی این حزب فعالیت کرد و در روزنامه «رهایی» با نام مستعار «آتش» مقاله می‌نوشت.

مام جلال در سال ۱۹۴۷ به عضویت حزب درآمد و مسئولیت‌های حزبی بر عهده گرفت. در سال ۱۹۴۸ نیز به نمایندگی از دانش‌آموزان کویه در نخستین کنگره دانش‌آموزان عراق که در میدان «السباع» بغداد برگزار شد، شرکت کرد.

در سال ۱۹۴۹ در سلسله‌مراتب حزبی ارتقا یافت و به عضویت کمیته منطقه کویه درآمد. در فوریه ۱۹۵۱ نیز در دومین کنگره حزب به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شد، اما این جایگاه را به یکی دیگر از اعضای حزب واگذار کرد.

دستگیری و گسترش فعالیت سیاسی

مام جلال در سال ۱۹۵۱ دستگیر و به موصل تبعید شد. سپس برای ادامه تحصیل به کرکوک رفت و در سال ۱۹۵۲ وارد دانشکده حقوق بغداد شد.

در ژانویه ۱۹۵۳ در سومین کنگره حزب شرکت کرد و به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شد. در فوریه همان سال نیز سرپرستی نخستین کنگره اتحادیه دانشجویان کوردستان را بر عهده گرفت و به‌عنوان دبیر این اتحادیه انتخاب شد.

او در سال ۱۹۵۲ از بنیان‌گذاران اتحادیه جوانان دموکرات کوردستان نیز بود.

در سال ۱۹۵۴ به عضویت دفتر سیاسی حزب انتخاب شد. یک سال بعد در جشنواره جهانی دانشجویان و جوانان در ورشو شرکت کرد و به اتحاد جماهیر شوروی و چین سفر کرد.

از مبارزه مخفی تا پیشمرگه

مام جلال در سال ۱۹۵۶ مبارزه مخفی را آغاز کرد و ناچار شد در سال چهارم، تحصیل حقوق را رها کند.

در سال ۱۹۵۷ به سوریه و مسکو سفر کرد و در جشنواره دانشجویان مسکو حضور یافت.

پس از پیروزی انقلاب ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸، در نخستین روز پیروزی انقلاب در سلیمانیه مسئول سازمان‌دهی تظاهرات شد. سپس به بغداد رفت و در فعالیت‌های دفتر سیاسی و روزنامه «رهایی» مشارکت کرد.

او در سال ۱۹۵۹ بار دیگر به عضویت کمیته مرکزی حزب انتخاب شد و در سال ۱۹۶۰ مسئول شاخه سلیمانیه و عضو دفتر سیاسی حزب بود.

در سال ۱۹۶۱ سردبیر روزنامه «کوردستان» شد. پس از آغاز انقلاب ایلول در همان سال، فرماندهی نیروهای پیشمرگه تیپ سلیمانیه را بر عهده گرفت و سپس مسئول نیروهای پیشمرگه کوردستان شد.

مبارزه مسلحانه و دیپلماسی

پس از کودتای ۱۹۶۳، مام جلال ریاست هیئت کوردی برای گفت‌وگو با دولت جدید عراق را بر عهده گرفت. در همان سال به مصر و الجزایر سفر کرد و با جمال عبدالناصر و احمد بن بلا دیدار داشت. او همچنین به شماری از کشورهای اروپایی سفر کرد تا مسئله کورد را معرفی کند.

در سال ۱۹۶۴ به کوردستان بازگشت و مسئولیت نیروهای رهایی‌بخش را بر عهده گرفت.

در سال ۱۹۶۷ در نشست «سوسیالیست‌های عرب» در الجزایر شرکت کرد و پژوهشی درباره مسئله کورد ارائه داد.

مام جلال در سال ۱۹۷۰ در روند اتحاد دو جناح حزب دموکرات کوردستان نقش داشت. در سال ۱۹۷۲ عراق را ترک کرد و در لبنان، مصر و سوریه اقامت داشت. پس از شکست انقلاب در مارس ۱۹۷۵ نیز در خارج از عراق باقی ماند.

تأسیس اتحادیه میهنی کوردستان

مام جلال در اول ژوئن ۱۹۷۵ همراه با شماری از همرزمانش اتحادیه میهنی کوردستان را بنیان گذاشت.

یک سال بعد، در اول ژوئن ۱۹۷۶، «انقلاب نو» را آغاز کردند و مام جلال به‌عنوان دبیر اتحادیه میهنی کوردستان انتخاب شد.

او در سال‌های پس از آغاز انقلاب نو تا زمان قیام، در کنار مبارزه مسلحانه، فعالیت سیاسی و دیپلماتیک خود را ادامه داد و در نشست‌ها و گردهمایی‌های مختلف در کشورهای گوناگون شرکت کرد.

از شورای حکومتی تا ریاست‌جمهوری

پس از روند آزادی عراق در سال ۲۰۰۳، مام جلال به عضویت شورای حکومتی عراق انتخاب شد و در نوامبر همان سال ریاست شورا را بر عهده گرفت.

در ۶ آوریل ۲۰۰۵، وی به‌عنوان نخستین کورد به ریاست‌جمهوری عراق انتخاب شد و تا سال ۲۰۱۴، دو دوره در این سمت باقی ماند.

بیماری و درگذشت

مام جلال در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۲ دچار سکته مغزی شد و برای درمان به آلمان انتقال یافت. پس از مدتی به سلیمانیه بازگشت، اما در ادامه چند بار دیگر برای درمان به آلمان رفت.

او سرانجام در ۳ اکتبر ۲۰۱۷ در آلمان درگذشت.

نقاط عطف زندگی مام جلال

  • ۱۹۳۳: تولد در روستای کلکان در دامنه کوه کوسرت
  • ۱۹۴۶: تأسیس انجمن پیشبرد آموزش
  • ۱۹۴۷: عضویت در حزب دموکرات کوردستان
  • ۱۹۴۸: شرکت در نخستین کنگره دانش‌آموزان عراق
  • ۱۹۵۱: دستگیری و تبعید به موصل
  • ۱۹۵۲: ورود به دانشکده حقوق بغداد و مشارکت در تأسیس اتحادیه جوانان دموکرات کوردستان
  • ۱۹۵۳: عضویت در کمیته مرکزی حزب و دبیر اتحادیه دانشجویان کوردستان
  • ۱۹۵۴: عضویت در دفتر سیاسی حزب
  • ۱۹۵۵: شرکت در جشنواره جهانی دانشجویان و جوانان در ورشو و سفر به شوروی و چین
  • ۱۹۵۶: آغاز مبارزه مخفی و ترک تحصیل حقوق
  • ۱۹۵۷: سفر به سوریه و مسکو و حضور در جشنواره دانشجویان مسکو
  • ۱۹۵۸: سازمان‌دهی تظاهرات سلیمانیه پس از انقلاب ۱۴ ژوئیه
  • ۱۹۶۱: سردبیری روزنامه کوردستان و فرماندهی نیروهای پیشمرگه تیپ سلیمانیه
  • ۱۹۷۰: نقش در اتحاد دو جناح حزب دموکرات کوردستان
  • ۱۹۷۵: تأسیس اتحادیه میهنی کوردستان
  • ۱۹۷۶: آغاز انقلاب نو
  • ۲۰۰۳: عضویت و سپس ریاست شورای حکومتی عراق
  • ۲۰۰۵: انتخاب به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهوری کورد عراق
  • ۲۰۱۲: سکته مغزی و انتقال برای درمان به آلمان
  • ۲۰۱۷: درگذشت در آلمان

لینکهای مرتبط:

مام جلال، سوپاپ اطمینان و مظهر وفاق ملی در عراق

رئیس جمهور عراق: مام جلال بنیان نظام سیاسی عراق را ساخت

ادای احترام دیپلمات‌های ایرانی به مقام «مام جلال» بە مناسبت سالروز تأسیس اتحادیه میهنی کوردستان

سفیر پیشین مصر در عراق: مام جلال نقشی کلیدی در تحکیم مناسبات بغداد و قاهره ایفا کرد

ریان کلدانی: اتحادیه میهنی کوردستان یک حزب تأثیرگذار در عرصه سیاسی عراق و مام جلال خود یک مدرسە سیاسی بود

نزار آمیدی در دفترچه یادداشت مزار مام جلال چه نوشت؟

چنور برهانی

۲ ساعت پیش