خلاصه خبر

• دبیر شورای وزیران حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان می‌گوید سهم جمعیتی اقلیم کوردستان در پیش‌نویس بودجه فدرال ۲۰۲۷ از ۱۴.۱۴ درصد به ۱۲.۷ درصد کاهش یافته است.

• به گفته او، جمعیت ثبت‌شده اقلیم از ۶ میلیون و ۵۱۹ هزار و ۱۲۹ نفر به ۵ میلیون و ۸۰۵ هزار و ۱۴۲ نفر رسیده است؛ کاهشی معادل ۷۱۳ هزار و ۹۸۷ نفر.

• آمانج رحیم این تغییر را مغایر قانون اساسی عراق و معیارهای سازمان ملل متحد می‌داند و معتقد است کاهش سهم جمعیتی، منابع مالی و خدمات عمومی اقلیم کوردستان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

• او از احزاب سیاسی و نمایندگان کورد در بغداد خواست پیش از تصویب بودجه، برای اصلاح این سهم موضعی مشترک اتخاذ کنند.

دبیر شورای وزیران حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان با ارائه اسناد رسمی، به نحوه محاسبه سهم جمعیتی اقلیم کوردستان در پیش‌نویس بودجه فدرال عراق برای سال ۲۰۲۷ اعتراض کرد. آمانج رحیم می‌گوید کاهش این سهم از ۱۴.۱۴ درصد به حدود ۱۲.۷ درصد، علاوه بر پیامدهای مالی، از نظر حقوقی نیز قابل اعتراض است و باید پیش از تصویب قانون بودجه مورد بازبینی قرار گیرد.

استناد به قانون اساسی و مصوبات دولت فدرال

آمانج رحیم، دبیر شورای وزیران حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان و عضو هیئت مذاکره‌کننده اقلیم کوردستان با بغداد، با استناد به بند سوم ماده ۱۲۱ قانون اساسی عراق گفت اقلیم کوردستان حق دارد با در نظر گرفتن نسبت جمعیت خود، سهمی عادلانه از درآمدهای فدرال دریافت کند.

او همچنین به مصوبه شورای وزیران دولت فدرال در نوامبر ۲۰۲۴ اشاره کرد که بر اساس آن، وزارتخانه‌های برنامه‌ریزی دولت فدرال و حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان باید با همکاری وزارت کشور عراق، بر روند سرشماری نظارت و نتایج را با یکدیگر تطبیق می‌کردند.

آمانج رحیم می‌گوید در این مصوبه، اختیاری برای تغییر یک‌جانبه سهم جمعیتی اقلیم کوردستان به وزارت برنامه‌ریزی دولت فدرال داده نشده است. به اعتقاد او، اگر این تغییر بدون توافق طرفین انجام شده باشد، می‌توان از مسیر قانونی به آن اعتراض کرد و خواستار لغو آن شد.

او همچنین تطبیق‌ندادن داده‌های جمعیتی مناطق مورد اختلاف موضوع ماده ۱۴۰ قانون اساسی را یکی دیگر از ایرادهای روند محاسبه جمعیت دانست.

اختلاف بر سر کاهش بیش از ۷۱۳ هزار نفر از آمار جمعیت

بر اساس ارقامی که آمانج رحیم ارائه کرده است، جمعیت ثبت‌شده اقلیم کوردستان از ۶ میلیون و ۵۱۹ هزار و ۱۲۹ نفر به ۵ میلیون و ۸۰۵ هزار و ۱۴۲ نفر کاهش یافته است؛ یعنی ۷۱۳ هزار و ۹۸۷ نفر کمتر از رقم قبلی.

او گفت ۲۲۰ هزار و ۵۹۱ نفر از افرادی که از آمار اقلیم کوردستان کسر شده‌اند، اتباع خارجی و غیرعراقی هستند و باید اطلاعات مربوط به آنان در آمار استان‌های مربوطه لحاظ شود. به گفته آمانج رحیم، چنین رویکردی در سایر استان‌های عراق به همین شکل اجرا نشده است.

دبیر شورای وزیران حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان همچنین با اشاره به اسناد رسمی وزارت برنامه‌ریزی گفت سهم جمعیتی اقلیم کوردستان در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ حدود ۱۴ درصد بوده، اما در سال ۲۰۲۴ به ۱۲.۶۷ درصد کاهش یافته است.

در پیش‌نویس بودجه فدرال سال ۲۰۲۷ نیز سهم اقلیم کوردستان حدود ۱۲.۷ درصد در نظر گرفته شده است؛ در حالی که حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان خواهان مبنا قرار گرفتن رقم ۱۴.۱۴ درصد، بر اساس نتایج سرشماری عمومی عراق در سال ۲۰۲۴، است.

آوارگان و معیارهای سازمان ملل در کانون اختلاف

آمانج رحیم تأکید کرد که در محاسبه جمعیت باید معیارهای سازمان ملل متحد، که به گفته او در قوانین عراق نیز مورد اشاره قرار گرفته‌اند، رعایت شوند.

او معتقد است افرادی که در اقلیم کوردستان سکونت دارند، باید در محاسبه جمعیت اقلیم کوردستان لحاظ شوند. آمانج رحیم همچنین با اشاره به حضور آوارگان و فشار ناشی از ارائه خدمات عمومی به آنان گفت این گروه نیز باید در محاسبات جمعیتی مربوط به اقلیم کوردستان در نظر گرفته شوند.

به گفته او، محاسبه یکسان جمعیت در تمام استان‌های عراق ضروری است و نباید معیارهایی اعمال شوند که صرفاً به کاهش سهم جمعیتی اقلیم کوردستان منجر شوند.

درخواست اقدام مشترک پیش از تصویب بودجه

آمانج رحیم گفت با وجود ارائه اسناد رسمی، پیگیری اعتراض به پیش‌نویس بودجه به تلاش‌های قانونی و نهادی نیاز دارد. او از احزاب سیاسی، نمایندگان کورد در مجلس عراق و دیگر طرف‌های ذی‌ربط خواست موضعی روشن و مشترک اتخاذ کنند و پیش از تصویب بودجه برای اصلاح سهم جمعیتی اقلیم کوردستان تلاش کنند.

او تأکید کرد این موضوع صرفاً اختلافی آماری نیست؛ زیرا میزان سهم جمعیتی در تخصیص منابع مالی، تأمین اعتبار پروژه‌ها و ارائه خدمات عمومی تأثیر دارد. به گفته آمانج رحیم، تا پیش از تصویب قانون بودجه باید این مسئله بر پایه معیارهای قانونی و علمی حل‌وفصل شود.

اطلاعات بیشتر

 اختلاف بر سر سهم جمعیتی اقلیم کوردستان یکی از محورهای مذاکرات اربیل و بغداد درباره بودجه فدرال سال ۲۰۲۷ است. حکومت اداره‌کننده اقلیم کوردستان خواهان تعیین سهم خود بر اساس رقم ۱۴.۱۴ درصدی اعلام‌شده در نتایج سرشماری سال ۲۰۲۴ است، در حالی که در پیش‌نویس بودجه، سهمی حدود ۱۲.۷ درصد در نظر گرفته شده است.

لینکهای مرتبط

هیأت بلندپایه اقلیم کوردستان برای مذاکرات بودجه ۲۰۲۷ راهی بغداد شد

جزئیات مطالبات حکومت اقلیم کوردستان در بودجه ۲۰۲۷

اقلیم کوردستان خواهان سهم قانونی خود از بودجه ۲۰۲۷ است

وزارت دارایی اقلیم کوردستان خواستار سهم ۱۴ درصدی از بودجه ۲۰۲۷ عراق شد