
تقویت جایگاه دموکراتها در کنگره میتواند پیامدهای منفی برای ترکیه به همراه داشته باشد.
روابط شخصی دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان برای غلبه بر موانع کنگره در صورت مخالفت با فروش تسلیحات به ترکیه کافی نخواهد بود.
بازگشت ترکیه به برنامه جنگندههای اف-۳۵ و لغو تحریمهای کاتسا (CAATSA)، چالش مهم دیگر پیش روی آنکارا است.
انتخابات میاندورهای در ایالات متحده، گستره مانور و تحرکات سیاسی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را تعیین میکند. اگر این انتخابات به نفع دموکراتها پایان یابد، این امر بر کاهش اختیارات رئیسجمهور تأثیرگذار خواهد بود و در ارتباط با ترکیه نیز، روابط شخصی و دوستانه میان رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و دونالد ترامپ شاید برای عبور از مانع کنگره کافی نباشد.
ترکیه و انتخابات آمریکا
انتخابات میاندورهای اهمیت ویژهای برای روابط میان ترکیه و ایالات متحده دارد.
رابطه نزدیک میان رجب طیب اردوغان و دونالد ترامپ، تاکنون در حلوفصل مشکلات میان دو کشور چشمگیر و برجسته بوده است.
با این حال، موضعگیری کنگره با هر دو جناح آن در خصوص تحریمهای اعمالشده علیه ترکیه به دلیل سیستم دفاع موشکی اس-۴۰۰ و بازگشت آنکارا به برنامه اف-۳۵ تعیینکننده خواهد بود.
میزان نفوذ کنگره در آمریکا چقدر است؟
به گفته کارشناسان، رئیسجمهور سیاست خارجی را در آمریکا هدایت میکند، اما کنگره بر قوانین، بودجه و نظارت تسلط دارد.
در رابطه با ترکیه، اگر رجب طیب اردوغان با دونالد ترامپ بر سر موضوعی به توافق برسد، احتمالاً با مقاومت جدی در کنگره روبهرو خواهد شد.
کسب اکثریت کرسیها توسط دموکراتها میتواند نظارت بر فروش تسلیحات، تحریمها، وضعیت دموکراسی و مناسبات ترکیه با روسیه را تشدید کند.
در مقابل، اگر جمهوریخواهان کنترل خود را بر هر دو شاخههای کنگره حفظ کنند، احتمالاً فضای مانور سیاسی ترامپ گستردهتر خواهد بود.
کنگره قوانین مرتبط با تحریمها و انتقال تجهیزات دفاعی را وضع میکند، بودجه را تعیین مینماید و توانایی مخالفت با فروش تسلیحات را دارد.
از سوی دیگر، اگر مجلس سنا به کنترل دموکراتها درآید، این وضعیت به عنوان شرایطی متقاوت برای مناسبات ایالات متحده با ترکیه ارزیابی خواهد شد.
مانع اس-۴۰۰ در مسیر جنگندههای اف-۳۵
یکی از موانع و چالشهای اصلی در مسیر روابط ترکیه و آمریکا، اختلافنظر دو کشور در حوزه دفاعی است.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ ترکیه را به دلیل خرید سیستم اس-۴۰۰ از روسیه، از برنامه اف-۳۵ اخراج کرد.
در سال ۲۰۲۰ نیز در چارچوب قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریمها، موسوم به «کاتسا»، تحریمهایی را علیه آنکارا به اجرا گذاشت.
لغو تحریمهای کاتسا اهمیتی سرنوشتساز برای صنایع دفاعی ترکیه دارد.
روندهای حقوقی مرتبط با واگذاری جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه نیازمند آن است که دولت آمریکا به کنگره اطلاع دهد آنکارا دیگر مالک سیستم اس-۴۰۰ و تجهیزات وابسته به آن نیست. این روندها شروط دیگری نظیر اخذ تضمین از سوی ترکیه مبنی بر عدم دستیابی مجدد به این سیستم را نیز شامل میشود
غیرفعال کردن، خاموش کردن، انبار نمودن سیستمهای اس-۴۰۰ یا ارائه تعهد مبنی بر عدم استفاده از آنها در کنار سامانههای آمریکایی، شروط ایالات متحده را برآورده نمیکند.
در ماه ژوئیه و در حاشیه نشست سران ناتو در آنکارا، دونالد ترامپ اظهاراتی درباره لغو تحریمها مطرح کرد و اشاره نمود که بررسی فروش اف-۳۵ به ترکیه امکانپذیر است. با این وجود، در همان ماه وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به کنگره فاش کرد که آنکارا هنوز شروط حقوقی لازم برای انتقال اف-۳۵ را محقق نکرده است.
در صورت تحویل دادن سیستمها به شخص ثالث یا انهدام آنها، رئیسجمهور میتواند مستقل از اکثریت کنگره برای انجام معامله گام بردارد. در آن زمان نیز کنگره همچنان میتواند با فروش مخالفت کند، اما رئیسجمهور این اختیار را دارد که ابتکار عمل قانونگذاری مشترک مجلس نمایندگان و سنا را وتو کند.