نامزد ترکیه، سینیرلی‌اوغلو، وارد رقابت دبیرکلی سازمان ملل شد
خلاصه خبر
ترکیه فریدون سینیرلی‌اوغلو، دبیرکل سازمان امنیت و همکاری اروپا، را رسماً برای جانشینی آنتونیو گوترش معرفی کرد.
این نامزدی در شرایطی اعلام شده که شورای امنیت پس از هفت دور رأی‌گیری غیررسمی هنوز به نامزد مورد توافق نرسیده است.
ربکا گرینسپن از کاستاریکا با ۱۱ رأی موافق در آخرین رأی‌گیری در جایگاه نخست قرار گرفت و رافائل گروسی از آرژانتین با ۹ رأی موافق دوم شد.
دوره دبیرکلی گوترش ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ پایان می‌یابد و جانشین او از اول ژانویه ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز می‌کند.
آنکارا با معرفی رسمی فریدون سینیرلی‌اوغلو، رقابت برای تصدی عالی‌ترین سمت اجرایی سازمان ملل را وارد مرحله تازه‌ای کرده است؛ رقابتی که علاوه بر سوابق دیپلماتیک نامزدها، به توافق قدرت‌های دارای حق وتو در شورای امنیت وابسته است.
اردوغان نامزد ترکیه را رسماً معرفی کرد
ترکیه روز جمعه، ۳۰ اکتبر، فریدون سینیرلی‌اوغلو را به‌عنوان نامزد این کشور برای تصدی دبیرکلی سازمان ملل معرفی کرد.
احمد ییلدیز، نماینده دائم ترکیه در سازمان ملل، نامه رسمی نامزدی امضاشده از سوی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، را به رؤسای مجمع عمومی و شورای امنیت ارسال کرد.
اردوغان در نامه خود، بیش از ۴۰ سال سابقه فعالیت دیپلماتیک سینیرلی‌اوغلو، شناخت عمیق او از ساختار سازمان ملل و توانایی‌اش در ایجاد توافق میان کشورها با منافع متفاوت را از دلایل معرفی وی عنوان کرده است.
سینیرلی‌اوغلو در حال حاضر دبیرکل سازمان امنیت و همکاری اروپا است. او پیش‌تر در سال ۲۰۱۵ وزیر خارجه ترکیه بود و از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ نمایندگی دائم این کشور در سازمان ملل را برعهده داشت.
بن‌بست در شورای امنیت و ورود نامزد جدید
معرفی نامزد ترکیه پس از هفتمین دور رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت در ۳۰ اکتبر انجام شد؛ رأی‌گیری‌ای که به تعیین نامزد مورد توافق شورا منجر نشد.
بر اساس گزارش رویترز، ربکا گرینسپن، معاون پیشین رئیس‌جمهوری کاستاریکا، با ۱۱ رأی موافق و چهار رأی مخالف در جایگاه نخست قرار گرفت. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با ۹ رأی موافق و چهار رأی مخالف دوم شد و کارولین رودریگز-بیرکت، نماینده گویان در سازمان ملل، با هشت رأی موافق در جایگاه سوم قرار گرفت.
این رأی‌گیری غیررسمی و محرمانه بوده و آرای اعضای دائم شورای امنیت به‌صورت جداگانه اعلام نشده است؛ بنابراین مشخص نیست کدام‌یک از قدرت‌های دارای حق وتو با نامزدهای پیشتاز مخالفت کرده‌اند.
ورود سینیرلی‌اوغلو به رقابت در حالی صورت می‌گیرد که هنوز هیچ نامزدی نتوانسته حمایت لازم برای دریافت توصیه رسمی شورای امنیت را به دست آورد.
سرنوشت نامزدها در اختیار پنج قدرت دارای حق وتو
انتخاب دبیرکل سازمان ملل بر اساس ماده ۹۷ منشور این سازمان انجام می‌شود. شورای امنیت باید نامزد موردنظر خود را به مجمع عمومی معرفی کند و مجمع عمومی پس از آن دبیرکل جدید را منصوب خواهد کرد.
نامزد نهایی برای دریافت توصیه شورای امنیت به دست‌کم ۹ رأی موافق از مجموع ۱۵ عضو نیاز دارد و نباید با رأی منفی هیچ‌یک از پنج عضو دائم شورا، شامل آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا، مواجه شود.
به همین دلیل، کسب آرای بالا در رأی‌گیری‌های غیررسمی به‌تنهایی برای پیروزی کافی نیست و موضع قدرت‌های دارای حق وتو نقش تعیین‌کننده‌ای در نتیجه نهایی دارد.
اطلاعات بیشتر
دبیرکل سازمان ملل عالی‌ترین مقام اداری این سازمان است و علاوه بر مدیریت دبیرخانه، در دیپلماسی بین‌المللی، میانجیگری در بحران‌ها و جلب همکاری کشورهای عضو نقش دارد.
آنتونیو گوترش که از سال ۲۰۱۷ این مسئولیت را برعهده دارد، در پایان سال جاری میلادی پس از دو دوره پنج‌ساله کنار می‌رود. انتخاب جانشین او در شرایطی انجام می‌شود که سازمان ملل با بحران‌های متعدد، از جمله جنگ اوکراین، بحران خاورمیانه و درگیری‌های سودان، روبه‌روست.
